Mỡ lợn từng là thực phẩm thường xuyên xuất hiện trên bàn ăn trước đây, nhưng trong mắt người hiện đại, nó lại trở thành “thủ phạm” gây ra các bệnh tim mạch, nguyên nhân có liên quan đến axit béo bão hòa. Mỡ lợn có thực sự là thủ phạm gây bệnh tim mạch không? Thực ra, 4 loại dầu này mới là thứ thực sự cần phải kiêng bỏ.
Ăn mỡ lợn có dẫn đến bệnh tim mạch?
Mặc dù mỡ lợn chứa khoảng 40% axit béo bão hòa, hàm lượng khá cao so với các loại dầu khác, nhưng trong mỡ lợn còn chứa 40% – 50% axit béo không bão hòa, và loại “axit béo không bão hòa” này lại được coi là có lợi cho tim mạch.
Nói cách khác, mỡ lợn không chỉ chứa các chất có lợi cho sức khỏe tim mạch mà còn chứa cả các chất không có lợi cho tim mạch. Đối với người trung niên và cao tuổi không mắc bệnh tim mạch, việc ăn mỡ lợn với lượng vừa phải là không có vấn đề gì, nhưng đối với bệnh nhân mắc bệnh tim mạch thì dĩ nhiên là không thích hợp để sử dụng.
Nhiều loại vitamin có trong mỡ lợn cũng là những chất dinh dưỡng quan trọng cần thiết cho cơ thể con người. Do đó, ngoài việc cân nhắc kiểm soát lượng axit béo bão hòa, cũng cần xem xét các loại thực phẩm, đặc điểm của người ăn, và tỷ lệ năng lượng của nó trong tổng năng lượng khẩu phần ăn, v.v.
Bác sĩ khuyên rằng, có thể ăn luân phiên mỡ lợn và dầu thực vật nhưng không nên ăn nhiều; như vậy vừa có thể đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng, vừa kiểm soát được lượng mỡ lợn nạp vào. Đối với những người có chế độ ăn thiên về thịt, nên sử dụng dầu thực vật không chứa axit béo bão hòa; người thiên về ăn chay có thể sử dụng mỡ lợn. Nếu đã được chẩn đoán mắc bệnh tim mạch, “ba cao” (huyết áp cao, mỡ máu cao, đường huyết cao) hoặc xơ vữa động mạch thì nên giảm ăn mỡ lợn.
4 loại dầu thực sự nên kiêng bỏ
Thông thường chúng ta cho rằng trong “gia đình chất béo”, không nên ăn nhiều chất béo bão hòa, trong khi chất béo không bão hòa thì giàu dinh dưỡng, lành mạnh và là nguồn cung cấp chất béo thiết yếu cho cơ thể. Tuy nhiên, có một “kẻ ẩn nấp” còn tồi tệ hơn cả axit béo bão hòa, đó chính là chất béo chuyển hóa (trans fat). Xét một cách nghiêm ngặt, nó cũng thuộc nhóm axit béo không bão hòa, vì nó chủ yếu bắt nguồn từ quá trình gia nhiệt dầu ăn (dầu thực vật) ở nhiệt độ cao và hydro hóa axit béo không bão hòa.
Axit béo chuyển hóa không những không có dinh dưỡng mà còn mang đến nhiều tác hại như: béo phì, mất trí nhớ ở người già, ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng và phát triển… Các bệnh về tim mạch như bệnh mạch vành, huyết khối, xơ vữa động mạch cũng có liên quan đến nó.
Chất béo chuyển hóa chủ yếu tồn tại trong 4 loại dầu, bao gồm: bơ động vật (butter), bơ thực vật (vegetable cream), shortening nhân tạo và bơ nhân tạo (margarine). Mặc dù trong cuộc sống hàng ngày có rất nhiều loại thực phẩm chứa các loại dầu này, nhưng vì sức khỏe, hãy cố gắng giảm thiểu việc tiêu thụ chúng.
Cách ăn dầu lành mạnh
1. Chọn dầu tốt Khi chọn dầu ăn, trước tiên phải chú ý đến thương hiệu và uy tín của nhà sản xuất, xem ngày sản xuất, đồng thời quan sát thành phần, loại trừ các sản phẩm có chứa axit béo chuyển hóa. Sau đó, tùy theo tình trạng cơ thể và khẩu vị của bản thân để chọn loại dầu chứa ít chất gây hại và nhiều chất có lợi.
2. Kiểm soát lượng dầu Ăn quá nhiều dầu có thể gây ra nguy cơ mắc các bệnh tiềm ẩn, nhưng ăn quá ít cũng có thể dẫn đến thiếu hụt dinh dưỡng. Người trưởng thành bình thường nên tiêu thụ khoảng 25 – 30 gram dầu mỗi ngày. Bệnh nhân mắc bệnh tim mạch cần đặc biệt thận trọng trong việc chọn dầu, giảm thiểu lượng chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa nạp vào cơ thể.
3. Thay đổi luân phiên các loại dầu Thay đổi luân phiên các loại dầu ăn khác nhau có thể bổ sung đa dạng các nguyên tố dinh dưỡng. Quan trọng nhất là có thể kiểm soát hiệu quả lượng tiêu thụ của một chất duy nhất, giúp giảm thiểu rủi ro tiềm ẩn. Axit linoleic trong dầu hướng dương và dầu ngô, axit alpha-linolenic trong dầu đậu nành, cũng như các axit béo không bão hòa dồi dào trong dầu hạt cải và dầu ô liu đều có hiệu quả rất tốt trong việc kiểm soát lượng cholesterol và mỡ máu.
4. Chú ý chất lượng bảo quản dầu Dầu dùng trong nhà bếp nên cố gắng tránh để gần nguồn lửa, nguồn sáng, vì ánh sáng và nhiệt độ cao sẽ đẩy nhanh quá trình oxy hóa và làm hỏng dầu ăn. Khi dùng dầu cũng cần tránh việc tái sử dụng phần dầu đã đun nóng nhưng chưa dùng hết hoặc dầu thừa. Không nên trộn lẫn dầu mới và dầu cũ, sau khi sử dụng xong phải đậy kín nắp.
Theo Vision Times