Mỹ ngừng thực thi một số yêu cầu đăng ký liên bang đối với thiết bị giảm thanh và súng nòng ngắn

ATF áp dụng chính sách trên toàn quốc từ ngày 9/10, sau một phán quyết của tòa liên bang. Các luật của tiểu bang và nhiều hạn chế liên bang khác đối với súng vẫn có hiệu lực.

Theo chính sách thực thi mới, người Mỹ sẽ không còn cần sự chấp thuận theo Đạo luật Súng quốc gia (NFA) của liên bang để chế tạo hoặc sở hữu thiết bị giảm thanh, súng trường nòng ngắn, súng săn nòng ngắn và một số loại vũ khí khác thuộc các nhóm được áp dụng. Đây là thay đổi so với hệ thống quản lý đã tồn tại hơn 90 năm.

Cục Rượu, Thuốc lá, Súng và Chất nổ Mỹ (ATF) công bố thay đổi ngày 9/10 trong hướng dẫn mới về cách cơ quan này thực thi NFA, sau khi một thẩm phán liên bang ngăn thực thi các yêu cầu trọng yếu về phê duyệt và đăng ký trong vụ Silencer Shop Foundation kiện ATF.

Trong thư ngỏ kèm theo, Giám đốc ATF Robert Cekada cho biết dù lệnh của tòa chỉ áp dụng cho các bên liên quan đến vụ kiện, cơ quan quyết định dành cách xử lý tương tự cho mọi người.

“Các chính sách này được áp dụng đồng đều với bất kỳ ai vốn thuộc phạm vi điều chỉnh của những yêu cầu đó, không chỉ các nguyên đơn trong vụ kiện”, ông Cekada viết.

Những loại thiết bị và vũ khí được áp dụng gồm thiết bị giảm thanh, có tác dụng giảm âm thanh khi súng khai hỏa; súng trường có nòng ngắn hơn 16 inch; và súng săn có nòng ngắn hơn 18 inch.

Nhóm thứ tư, được luật liên bang gọi là “any other weapon” (AOW, “vũ khí khác”), gồm một số loại súng có thể che giấu trên người nhưng không thuộc các định nghĩa thông thường về súng ngắn.

Những gì thay đổi và những gì vẫn giữ nguyên

ATF cho biết cơ quan ngừng yêu cầu phê duyệt trước theo NFA để chế tạo hoặc chuyển giao vũ khí và thiết bị thuộc bốn nhóm nói trên, có hiệu lực ngay.

Cơ quan cũng ngừng thực thi các yêu cầu đăng ký và đánh dấu theo NFA đối với chúng, cùng lệnh cấm vận chuyển các vật phẩm thuộc NFA chưa đăng ký qua ranh giới tiểu bang.

Súng máy và thiết bị phá hủy vẫn phải tuân thủ đầy đủ các yêu cầu đăng ký, phê duyệt và thuế theo NFA.

Những người vẫn muốn đăng ký các vật phẩm theo NFA có thể tự nguyện làm việc đó; ATF cho biết sẽ tiếp tục duy trì sổ đăng ký liên bang.

Thay đổi này không có nghĩa các vật phẩm đó hoàn toàn không còn bị quản lý. Các yêu cầu kiểm tra lý lịch của liên bang và quy định đối với đại lý súng được cấp phép liên bang vẫn có hiệu lực, cũng như các hạn chế của tiểu bang và địa phương.

Một số tiểu bang, gồm California, New Jersey và New York, cấm hẳn thiết bị giảm thanh, súng trường nòng ngắn và các vũ khí khác do NFA điều chỉnh, trong khi ở những nơi khác chúng chỉ hợp pháp nếu được đăng ký với liên bang.

ATF lưu ý chính sách mới không thay thế các luật đó. Cơ quan khuyến nghị người chưa rõ tình trạng pháp lý kiểm tra với cơ quan chức năng của tiểu bang và địa phương.

NFA vận hành như thế nào trước đây?

NFA, cơ sở pháp lý chủ yếu đối với ATF, thiết lập hệ thống thuế và đăng ký đặc biệt cho một số loại súng cùng thiết bị.

Trong nhiều thập niên, người mua thiết bị giảm thanh hoặc súng trường nòng ngắn từ một đại lý nhìn chung không thể chỉ hoàn tất quy trình mua súng thông thường rồi mang sản phẩm về nhà.

Thông thường, người mua phải nộp đơn cho ATF, cung cấp thông tin nhận dạng và dấu vân tay, trả thuế liên bang, rồi chờ cơ quan chấp thuận việc chuyển giao.

Người muốn chế tạo một vũ khí thuộc NFA — chẳng hạn chuyển một súng trường thông thường thành súng trường nòng ngắn — nhìn chung cũng cần ATF phê duyệt trước.

Với phần lớn các loại súng thuộc NFA, luật áp mức thuế 200 USD cho việc chế tạo hoặc chuyển giao. Quốc hội ấn định khoản này năm 1934 và giữ nguyên trong nhiều thập niên.

Năm ngoái, Quốc hội thực hiện thay đổi lớn đầu tiên thông qua Đạo luật One Big Beautiful Bill (OBBBA). Từ ngày 1/1/2026, mức thuế chế tạo và chuyển giao được giảm về 0 đối với thiết bị giảm thanh, súng trường nòng ngắn, súng săn nòng ngắn và AOW.

Khi khoản thuế bằng 0, một liên minh các tổ chức vận động cho quyền theo Tu chính án thứ hai đã kiện chính hệ thống phê duyệt và đăng ký còn lại.

Họ lập luận rằng các yêu cầu đó không còn có thể vận hành như biện pháp thuế theo điều khoản về quyền đánh thuế của Hiến pháp, vốn là cơ sở hiến định để Quốc hội ban hành NFA năm 1934.

Phán quyết của tòa dẫn tới thay đổi rộng hơn

Ngày 5/8, Thẩm phán James Wesley Hendrix thuộc Tòa án liên bang khu vực Bắc Texas đứng về phía những người khởi kiện, phán quyết rằng các quy định đăng ký, chế tạo và chuyển giao đối với những vật phẩm NFA này không còn có cơ sở vì OBBBA đã xóa khoản thuế.

Thẩm phán cũng bác lập luận của chính phủ rằng có thể tiếp tục duy trì các quy định đó dựa trên quyền của Quốc hội trong quản lý thương mại liên tiểu bang.

“Vì Quốc hội ban hành các điều khoản NFA bị kiện chỉ dựa trên điều khoản về quyền đánh thuế, NFA không thể được biện minh hồi tố bằng một quyền hạn khác mà Quốc hội chưa bao giờ viện dẫn, chẳng hạn quyền quản lý thương mại liên tiểu bang”, ông Hendrix viết.

Sau đó, Bộ Tư pháp quyết định không kháng cáo phán quyết.

Ngày 9/10, ATF đi xa hơn khi áp dụng cách xử lý tương tự trên toàn quốc, thay vì duy trì những quy tắc khác nhau cho các nhóm khác nhau.

Cơ quan nhấn mạnh thay đổi dựa trên quyền chủ động quyết định việc thực thi, không phải Quốc hội đã bãi bỏ chính các điều khoản NFA.

Sự phân biệt này có nghĩa chính sách hiện nay có thể tiếp tục thay đổi, chẳng hạn nếu Quốc hội áp một khoản thuế khác, lệnh của tòa bị đảo ngược hoặc hủy bỏ, hay Bộ Tư pháp đảo chiều chính sách.

Ở thời điểm này, hướng dẫn ngày 9/10 vẫn là một trong những thay đổi đáng kể nhất đối với khuôn khổ quản lý súng của Mỹ kể từ khi NFA được ban hành.

“Định hướng từ tổng thống, Quốc hội và các tòa án là rõ ràng”, ông Cekada nói trong một tuyên bố.

“ATF nay điều chỉnh cách thực thi cho phù hợp, đồng thời tiếp tục bảo đảm chúng tôi tập trung vào nơi cần thiết nhất: chống tội phạm bạo lực trong các cộng đồng ở Mỹ”.

Các tổ chức về quyền sở hữu súng và kiểm soát súng phản ứng

Động thái nhận được những phản ứng trái chiều rõ rệt. Các tổ chức ủng hộ Tu chính án thứ hai hoan nghênh thay đổi như một thắng lợi lớn, đồng thời thừa nhận chúng chưa đem lại giải pháp lâu dài mà họ mong muốn.

“Sau hơn 90 năm chịu các hạn chế theo NFA, giờ đây mọi công dân có thể tiến thêm một bước trong khả năng tự do thực hiện các quyền của mình theo Tu chính án thứ hai”, Alan Gottlieb, người sáng lập và phó chủ tịch Second Amendment Foundation, nói trong tuyên bố gửi The Epoch Times.

“Trong khi cuộc đấu tranh cho giải pháp lâu dài hơn vẫn tiếp diễn, chúng tôi lạc quan về hướng dẫn được ban hành và hoan nghênh chính quyền vì đã công nhận tính vi hiến của cơ chế đăng ký theo NFA”.

Trong khi đó, những người vận động kiểm soát súng chỉ trích thay đổi, cho rằng việc bỏ các yêu cầu phê duyệt và đăng ký liên bang có thể khiến nhà chức trách khó theo dõi hơn những vũ khí mà họ coi là đặc biệt nguy hiểm.

“Quyết định của Giám đốc ATF Cekada làm con rối cho ngành công nghiệp súng sẽ chỉ đặt sự an toàn của cộng đồng chúng ta vào nguy hiểm”, Everytown for Gun Safety viết trên mạng xã hội.

“Chúng tôi sẽ yêu cầu trách nhiệm giải trình khi giành lại Hạ viện vào tháng 11”.

Tác giả: Bill Pan. Dịch đầy đủ nội dung chính từ The Epoch Times, ngày 10/10/2026.

Đối chiếu biên tập: Hướng dẫn và giải đáp chính thức của ATF ngày 9/10 xác nhận chính sách không thực thi. ATF vẫn yêu cầu một số thủ tục khác theo Đạo luật Kiểm soát súng; riêng vận chuyển súng trường hoặc súng săn nòng ngắn liên tiểu bang vẫn phải nộp Mẫu 20. Chính sách không miễn tuân thủ luật tiểu bang và địa phương.