Australia có thể gần gấp đôi số cảnh sát liên bang tại Vanuatu theo hiệp ước mới

Số cảnh sát liên bang Australia làm việc tại Vanuatu có thể tăng gần gấp đôi theo hiệp ước mới giữa hai nước, một ủy ban Quốc hội Australia được thông tin.

Trợ lý Ủy viên Cảnh sát Liên bang Australia (AFP) David McLean nói với Ủy ban Thường trực liên viện về các hiệp ước rằng hiện có tám cảnh sát liên bang Australia phục vụ tại quốc đảo Thái Bình Dương này. Ông dự kiến lực lượng có thể gần gấp đôi trong những năm tới.

Việc tăng nhân lực tiếp nối Thỏa thuận Nakamal, được Thủ tướng Anthony Albanese và người đồng cấp Vanuatu Jotham Napat ký tại Canberra ngày 29/6. Theo thỏa thuận, Vanuatu công nhận Australia là đối tác chính về cảnh sát và đồng ý trước tiên tìm kiếm sự hỗ trợ từ các thành viên Diễn đàn các quốc đảo Thái Bình Dương khi cần trợ giúp về cảnh sát.

Ông McLean cho biết hiệp ước phát triển từ quan hệ hợp tác cảnh sát đã kéo dài khoảng 25 năm. Ông nói sự hợp tác sẽ được tăng cường theo hiệp ước, với nhiều công việc và mức độ nỗ lực lớn hơn.

Cảnh sát Australia sẽ hỗ trợ từ điều tra và pháp y đến thiết kế tổ chức lực lượng cảnh sát Vanuatu, xây trụ sở mới và một đồn cảnh sát. Các sĩ quan AFP cũng đang đánh giá khả năng hỗ trợ sửa chữa cơ sở huấn luyện cảnh sát bị hư hại trong trận động đất tháng 12/2024.

Giai đoạn tiếp theo sẽ tập trung cung cấp hoạt động cảnh sát đáng tin cậy tới các đảo xa của Vanuatu. Một trung tâm điều tra chuyên môn cấp khu vực đang được thiết lập tại Vanuatu sẽ xử lý tội phạm trực tuyến và tội phạm mạng, phục vụ khu vực Thái Bình Dương rộng hơn.

Khả năng có các hiệp ước tương tự trong khu vực

Bà Jan Hutton, quan chức cấp cao Bộ Ngoại giao và Thương mại Australia (DFAT), nói thỏa thuận Nakamal được thiết kế riêng cho Vanuatu. Tuy nhiên, bà xác nhận Australia năm ngoái đã ký tuyên bố ý định đàm phán hiệp ước tương tự với Tonga; các cuộc trao đổi vẫn đang diễn ra.

Bà cho biết thêm ông Albanese đã đồng ý với đề nghị của Thủ tướng Quần đảo Solomon Matthew Wale về việc đàm phán hiệp ước với nước này.

Các hiệp ước được thúc đẩy trong bối cảnh Australia cạnh tranh ảnh hưởng với Bắc Kinh tại Thái Bình Dương. Theo The Epoch Times, năm 2022, Quần đảo Solomon ký một thỏa thuận bí mật với Bắc Kinh có thể cho phép binh sĩ, vũ khí và tàu hải quân Trung Quốc hiện diện trên lãnh thổ của nước này.

Một phiên bản trước của thỏa thuận với Vanuatu đổ vỡ vào tháng 9 năm ngoái, sau khi các thành viên nội các lo ngại về chủ quyền và cho rằng văn bản có thể ngăn Trung Quốc tài trợ các dự án hạ tầng ở nước này.

Phiên bản cuối của hiệp ước Nakamal yêu cầu Vanuatu tham vấn Australia về sự tham gia của nước ngoài vào hạ tầng thiết yếu, nhưng không trao cho Australia quyền phủ quyết sự tham gia đó.

Thỏa thuận được điều chỉnh trong bối cảnh hợp tác cảnh sát của Trung Quốc tại Thái Bình Dương mở rộng và Australia tìm cách củng cố quan hệ an ninh với các quốc đảo. Vanuatu cũng đang đàm phán thỏa thuận riêng với Trung Quốc, mang tên Namele. Ông Napat nói hồi tháng 6 rằng văn bản còn chờ Bắc Kinh thông qua.

Bà Hutton nói với ủy ban rằng cam kết không cho phép bất cứ căn cứ quân sự nước ngoài nào của Vanuatu phản ánh một luật hiện hành, áp dụng cho cả hiện tại lẫn tương lai.

Câu hỏi về cam kết phát thải ròng bằng không

Hiệp ước cũng cam kết hai nước chuyển đổi nền kinh tế để đạt phát thải ròng bằng không vào năm 2050, tức cân bằng lượng khí nhà kính thải ra với lượng được loại khỏi khí quyển.

Mục tiêu phát thải của Australia hiện được quy định trong luật, nhưng Liên đảng đối lập đã cam kết bãi bỏ mục tiêu này.

Được nghị sĩ Đảng Quốc gia Alison Penfold hỏi liệu một chính phủ tương lai bãi bỏ mục tiêu có vi phạm hiệp ước hay không, bà Hutton nói đó là câu hỏi giả định mà bà không trả lời. Tuy vậy, bà xác nhận mọi cam kết trong thỏa thuận đều có tính ràng buộc pháp lý.

Bà Penfold bày tỏ lo ngại rằng hiệp ước trên thực tế ràng buộc luật pháp trong nước.

Bà Naomi Mason, cố vấn DFAT về luật điều ước, cho biết nếu Australia quyết định rút khỏi hiệp ước, việc rút lui sẽ có hiệu lực sau 24 tháng.

Bà Hutton nói không có hình phạt nếu một trong hai nước không đạt mục tiêu và cho biết cơ quan của bà không nhìn vấn đề theo cách áp dụng hình phạt.

Bà cũng không nêu số tiền Australia sẽ chi theo hiệp ước, nói chi phí sẽ được xác định theo thời gian. Đề nghị ban đầu của Australia là 500 triệu AUD, tương đương 345 triệu USD, trong 10 năm. Ông Albanese cho biết chính phủ sẽ xác nhận con số cuối cùng trong bản cập nhật ngân sách giữa năm vào tháng 12.

Theo Rex Widerstrom, The Epoch Times.