Starbucks mở hai cửa hàng đầu tiên tại Tân Cương, Chủ tịch ủy ban Hạ viện Mỹ chỉ trích
Hai cửa hàng mang thương hiệu Starbucks lần đầu mở tại Tân Cương, Trung Quốc, khiến chủ tịch một ủy ban của Hạ viện Mỹ chuyên về Trung Quốc kêu gọi công ty đóng những địa điểm này vì cách chính quyền Trung Quốc đối xử với người Duy Ngô Nhĩ.
Theo Đại sứ quán Trung Quốc và công cụ tìm cửa hàng chính thức của Starbucks tại Trung Quốc, hai cửa hàng mở tại Urumqi ngày 29/9. Một cửa hàng nằm ở Grand Bazaar của thành phố, cửa hàng còn lại tại Sân bay quốc tế Urumqi Tianshan.
Ngày 1/10, Hạ nghị sĩ John Moolenaar, đảng Cộng hòa, bang Michigan, Chủ tịch Ủy ban Đặc biệt Hạ viện về Đảng Cộng sản Trung Quốc, chỉ trích việc mở cửa hàng và kêu gọi Starbucks đóng cửa. Ủy ban nói công ty đã mở cửa hàng trong khu vực nơi Đảng Cộng sản Trung Quốc thực hiện các hành vi xâm phạm quyền của người Duy Ngô Nhĩ và các dân tộc thiểu số khác.
Ông Moolenaar gọi đây là quyết định gây sốc và suy đồi về đạo đức của một công ty vốn tự hào về trách nhiệm xã hội. Ông nói không có lý do chính đáng để một công ty Mỹ hoạt động tại khu vực nơi Đảng Cộng sản Trung Quốc đã giam giữ hơn một triệu người Duy Ngô Nhĩ và tước đoạt tín ngưỡng, ngôn ngữ, văn hóa của họ.
Theo ông, mỗi tách đồ uống bán tại những cửa hàng này đều gắn một thương hiệu biểu tượng của Mỹ với chiến dịch tàn bạo nhằm vào người Duy Ngô Nhĩ. Ông yêu cầu Starbucks lập tức thay đổi quyết định và đóng các cửa hàng tại Tân Cương.
Đại sứ quán Trung Quốc quảng bá việc ra mắt
Người phát ngôn Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington Liu Chang quảng bá việc mở cửa hàng trên X, gọi đây là lần ra mắt của Starbucks tại Tân Cương và một bước nữa trong quá trình mở rộng tại Trung Quốc.
Ông Liu nói cửa hàng Grand Bazaar kết hợp thiết kế lấy cảm hứng từ khu chợ, lụa Atlas, nhạc cụ dân tộc và hương vị địa phương, trong đó có trà sữa mặn với váng sữa.
Một đồ họa đi kèm của Đại sứ quán nói Starbucks có 8.342 cửa hàng tại Trung Quốc đại lục và mô tả Trung Quốc là thị trường lớn thứ hai của công ty sau Mỹ.
Ủy ban Hạ viện sau đó phản hồi trực tiếp Starbucks trên X, cáo buộc Đảng Cộng sản Trung Quốc sử dụng công ty để tuyên truyền, che khuất các hành vi giết người, lao động cưỡng bức và những vi phạm nhân quyền khác tại Tân Cương.
Đóng cửa hàng tại Bắc Mỹ
Việc mở cửa tại Tân Cương diễn ra khoảng sáu tháng sau khi Starbucks hoàn tất liên doanh với Boyu Capital để vận hành hoạt động bán lẻ tại Trung Quốc. Boyu là công ty đầu tư vốn cổ phần tư nhân tập trung vào Trung Quốc, do Jiang Zhicheng, cháu của cựu lãnh đạo Đảng Cộng sản Trung Quốc Giang Trạch Dân, đồng sáng lập. Ông thuộc tầng lớp con cháu có quan hệ chính trị thường được gọi là “thái tử đảng”.
Theo thỏa thuận hoàn tất ngày 2/4, các quỹ do Boyu quản lý nắm 60% hoạt động bán lẻ của Starbucks China. Starbucks giữ 40% và tiếp tục sở hữu, cấp phép thương hiệu cùng tài sản trí tuệ cho liên doanh.
Khi liên doanh hoàn tất, mạng lưới này có khoảng 8.000 quán cà phê Starbucks tại Trung Quốc, được công ty cho biết sẽ chuyển sang mô hình hoạt động theo giấy phép. Starbucks và Boyu đặt mục tiêu mở rộng lên tới 20.000 địa điểm.
Quá trình mở rộng ở Trung Quốc diễn ra trong lúc Starbucks đóng khoảng 250 quán cà phê tại Bắc Mỹ. Ngày 24/9, công ty nói số cửa hàng đóng cửa tương đương khoảng 1% trong hơn 18.000 địa điểm tại Bắc Mỹ.
Starbucks cũng cho biết sẽ tăng tốc mở rộng quốc tế nhanh hơn mạng lưới Bắc Mỹ theo thời gian, với Trung Quốc dự kiến chiếm một phần đáng kể.
Khi liên doanh tại Trung Quốc hoàn tất, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành Starbucks Brian Niccol nói việc kết hợp thương hiệu toàn cầu đáng tin cậy của Starbucks với hiểu biết địa phương sâu sắc của Boyu sẽ giúp doanh nghiệp phục vụ thêm khách hàng, vào thêm thành phố và củng cố vị thế trong một thị trường năng động, đang phát triển.
Những quan ngại nhân quyền
Tháng 1/2021, Ngoại trưởng Mỹ khi đó là Mike Pompeo xác định rằng Trung Quốc, dưới sự chỉ đạo và kiểm soát của Đảng Cộng sản Trung Quốc, đã thực hiện hành vi diệt chủng nhằm vào người Duy Ngô Nhĩ, phần lớn theo Hồi giáo, tại Tân Cương; đồng thời phạm tội ác chống loài người đối với người Duy Ngô Nhĩ và các nhóm thiểu số sắc tộc, tôn giáo khác.
Đánh giá năm 2022 của Văn phòng Cao ủy Nhân quyền Liên Hợp Quốc xác định các vi phạm nhân quyền nghiêm trọng đã xảy ra ở Tân Cương. Báo cáo nói mức độ giam giữ tùy tiện và phân biệt đối xử đối với người Duy Ngô Nhĩ cùng các nhóm chủ yếu theo Hồi giáo khác có thể cấu thành tội phạm quốc tế, đặc biệt là tội ác chống loài người.
Luật Mỹ cũng đặt ra hạn chế đặc biệt đối với hàng hóa liên quan Tân Cương. Đạo luật Ngăn chặn Lao động Cưỡng bức người Duy Ngô Nhĩ thiết lập một giả định có thể bác bỏ rằng hàng hóa được khai thác, sản xuất hoặc chế tạo toàn bộ hay một phần tại Tân Cương, hoặc bởi một số thực thể được liệt kê, sử dụng lao động cưỡng bức. Những hàng hóa này bị cấm nhập vào Mỹ, trừ khi nhà nhập khẩu có thể bác bỏ giả định đó.
The Epoch Times đã liên hệ Starbucks ngày 1/10 để xin bình luận nhưng chưa nhận được phản hồi trước thời điểm bài gốc được xuất bản.
Theo Arthur Zhang, The Epoch Times.
