Quan chức Đài Loan nói từng bị theo dõi, đề nghị tội danh riêng về đàn áp xuyên biên giới

Theo bài của phóng viên Lý Tịnh Dao đăng trên SecretChina ngày 10/10, Phó chủ nhiệm kiêm người phát ngôn Hội đồng Các vấn đề Đại lục Đài Loan Lương Văn Kiệt (Liang Wen-jie) cho biết ông từng bị theo dõi, đồng thời kêu gọi sửa luật để hành vi đàn áp xuyên biên giới trở thành một tội danh riêng.

Phát biểu ngày 8/10 được đưa ra sau khi Viện kiểm sát Đài Bắc truy tố bốn người, đồng thời phát lệnh truy nã hai người Hong Kong liên quan việc nghị sĩ Thẩm Bá Dương (Puma Shen) bị theo dõi năm 2024.

Trước đó, DKN.TV đã đưa tin về kế hoạch xây dựng hướng dẫn bảo vệ người dân. Phát biểu mới nêu trải nghiệm của ông Lương và hướng đề xuất tội danh riêng.

Người theo dõi từng thuê chỗ đỗ xe dưới nhà

Dẫn bản tin Sanli, SecretChina cho biết Đài Loan gần đây xuất hiện nhiều vụ đàn áp xuyên biên giới. Trong vụ theo dõi Thẩm Bá Dương, nghi phạm bị truy tố theo Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân và công tố viên đề nghị mức án một năm sáu tháng. Trong vụ tấn công nhà báo Yaita Akio, các cáo buộc gồm gây thương tích, công khai xúc phạm và tham gia tổ chức tội phạm, với mức án được đề nghị là năm năm. Hai nghi phạm trong vụ ném chất thải vào câu lạc bộ hài kịch Comedy Club bị đề nghị lần lượt một năm mười tháng và một năm tám tháng vì các hành vi đe dọa, hủy hoại tài sản và những cáo buộc liên quan.

Khi được hỏi nhân viên Hội đồng Các vấn đề Đại lục có bị theo dõi hay không, ông Lương nói tại cuộc họp báo thường kỳ ngày 8/10 rằng hiện không có đồng nghiệp nào bị theo dõi. Tuy nhiên, ông tiết lộ bản thân từng gặp tình trạng này; người theo dõi còn thuê chỗ đỗ xe ở tầng hầm tòa nhà nơi ông sống.

Ông cho rằng người ta thường xem nhẹ việc theo dõi, nghĩ đó chỉ là hoạt động của phóng viên hoặc người săn tin. Khi vụ Thẩm Bá Dương được công bố, nhiều người từng chế giễu rằng chuyện đó không thể xảy ra, do tự tưởng tượng hay có tâm lý bị hại. Theo ông, những hành vi này có tồn tại.

Ông Lương nói đã có nhiều trường hợp người ở bên ngoài lãnh thổ thuê người giám sát, trong đó có hoạt động của người Hong Kong tại Đài Loan. Vụ Thẩm Bá Dương cũng liên quan người Hong Kong thuê công ty điều tra tư nhân. Cục Cảnh sát hình sự từng mời các doanh nghiệp điều tra tư nhân trao đổi, nhắc họ chú ý nguồn tiền và người cung cấp khi nhận việc.

Đề xuất một tội danh riêng

Về hướng sửa luật và thời gian thực hiện, ông Lương lưu ý Hội đồng Các vấn đề Đại lục không phải cơ quan chủ trì sửa luật, nên ông chỉ trình bày khái niệm.

Theo cách giải thích của ông, Luật Chống xâm nhập hiện xử lý trường hợp nhận chỉ đạo của thế lực bên ngoài để vi phạm luật bầu cử, bãi nhiệm, trưng cầu ý dân hoặc hội họp, biểu tình. Luật An ninh quốc gia tập trung vào việc phát triển tổ chức tại Đài Loan và tiết lộ bí mật. Nhưng ngày càng có nhiều trường hợp nhận chỉ đạo bên ngoài để theo dõi, đánh người, ném sơn hoặc chất thải; các hành vi này chưa được hai luật bao quát.

Ông viện dẫn pháp luật Mỹ, cho rằng việc hành động theo chỉ đạo của nước ngoài có thể cấu thành tội và bị phạt tới mười năm tù, trong khi Đài Loan chưa có khái niệm tương ứng. Ông nêu lại vụ Yaita Akio và Thẩm Bá Dương để minh họa cho giới hạn của các tội danh hiện hành.

Ông nói việc sửa luật trong tương lai sẽ hướng đến xác lập tội danh riêng cho đàn áp xuyên biên giới; nội dung cụ thể do cơ quan có thẩm quyền phụ trách. Ông mong cơ quan lập pháp ủng hộ khi dự luật được trình. Ông cũng nói dự luật an ninh quốc gia từ năm trước vẫn chưa được xem xét, và hy vọng các dự thảo không bị bỏ quên trong hồ sơ.

Học giả và tổ chức dân sự kêu gọi cơ chế bảo vệ

Dẫn Đài Phát thanh Quốc tế Đài Loan, bài nguồn đưa ý kiến của giáo sư danh dự khoa Chính trị Đại học Quốc gia Đài Loan Minh Cư Chính (Ming Chu-cheng). Ông nhận định Bắc Kinh hiểu rằng tấn công Đài Loan bằng vũ lực từ bên ngoài sẽ gặp sức cản và chi phí lớn, thể hiện qua lập trường G7, EU, NATO và việc tàu chiến nhiều nước thường xuyên đi qua eo biển. Theo phân tích của ông, đàn áp xuyên biên giới trở thành phương thức gây chia rẽ từ bên trong và tạo hiệu ứng đe dọa, nên không thể xem nhẹ. Đây là nhận định của học giả được bài nguồn dẫn lại.

Ngày 5/2/2026, Quỹ Cải cách tư pháp, Hiệp hội Nhân quyền Đài Loan, chi nhánh Đài Loan của Ân xá Quốc tế, nhóm Thanh niên Hong Kong bên biên giới, Liên minh Dân chủ kinh tế và Liên minh Nhân quyền Tây Tạng–Đài Loan cùng các tổ chức khác đã họp báo về đàn áp xuyên biên giới.

Các học giả luật và tổ chức cải cách tư pháp lo ngại những khoảng trống trong pháp luật không đủ răn đe người hỗ trợ tại địa phương. Theo họ, ngoài quy định pháp lý chuyên biệt, Đài Loan còn thiếu cơ chế thông báo rủi ro cho nạn nhân, biện pháp giảm thiểu nguy hiểm đến thân thể, cùng hệ thống bảo vệ pháp lý và hỗ trợ tâm lý tương ứng.

Họ kêu gọi chính phủ bổ sung khuôn khổ bảo vệ nhân quyền vào cách tiếp cận an ninh quốc gia truyền thống, nhằm xây dựng chính sách bảo vệ có hệ thống.

Nguồn: SecretChina, Lý Tịnh Dao, ngày 10/10/2026. Bản dịch nội dung chính; các mức án nêu trên là đề nghị của công tố viên.