EU nghiên cứu công cụ hạn chế nhập khẩu mạnh hơn trong thương mại với Trung Quốc

Liên minh châu Âu đang nghiên cứu các công cụ hạn chế nhập khẩu mạnh hơn và những kịch bản đáp trả nếu căng thẳng thương mại với Bắc Kinh leo thang, theo bản tin ngày 17/10 của Epoch Times dẫn Bloomberg và phát biểu của các lãnh đạo châu Âu.

Chuẩn bị công cụ hạn chế tiếp cận thị trường

Bloomberg ngày 16/10 dẫn những người am hiểu vấn đề cho biết các lãnh đạo EU họp tại Brussels trong tuần này đã ủng hộ một bộ biện pháp thương mại cứng rắn hơn, nhằm trao cho khối khả năng hạn chế hàng hóa Trung Quốc tiếp cận thị trường chung gồm 450 triệu người tiêu dùng. Theo những nguồn tin giấu tên này, Thủ tướng Đức Friedrich Merz, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và lãnh đạo một số nước khác yêu cầu Ủy ban châu Âu đưa ra biện pháp quyết liệt hơn trước cuối năm.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen nói với báo giới ngày 16/10 rằng lãnh đạo các nước ủng hộ rõ ràng cách tiếp cận mạnh hơn và EU sẽ áp dụng thêm biện pháp tự vệ. Bà cho biết khối sẽ xây dựng công cụ mới để có thể hành động nhanh chóng, dứt khoát khi phù hợp với lợi ích của EU, bao gồm khả năng ngăn đối tác tiếp cận toàn bộ thị trường của khối.

Theo bản tin, đây được xem là một trong những nỗ lực mạnh mẽ và mang tính đối đầu nhất của EU nhằm giảm thâm hụt thương mại với Trung Quốc. Epoch Times nêu mức thâm hụt năm ngoái khoảng 360 tỷ euro, tương đương khoảng 404 tỷ USD. Số liệu của Ủy ban châu Âu ghi nhận mức thâm hụt hàng hóa năm 2025 là 359,9 tỷ euro; con số này tăng so với năm 2024 nhưng vẫn thấp hơn kỷ lục năm 2022.

Thiết kế biện pháp “đòn thứ hai”

Theo thông tin được dẫn lại, những công cụ hạn chế thương mại mới sẽ được thiết kế như một biện pháp “đòn thứ hai”, nhằm răn đe đối tác sử dụng các chính sách bất công để bán phá giá và làm suy yếu doanh nghiệp châu Âu.

Ông Merz ngày 16/10 nói EU cần xây dựng một hệ thống công cụ thương mại để đối phó với tình trạng dư thừa công suất, trợ cấp lớn và đồng tiền bị định giá thấp của các đối tác; đồng thời tiếp tục mở rộng phạm vi áp dụng và sử dụng khi cần thiết. Ông Macron cũng cho rằng chính sách thương mại châu Âu đã thay đổi sâu sắc và khối sẽ có những biện pháp thực dụng hơn để bảo vệ ngành sản xuất trong nước.

Có thể mở rộng hạn chế sang nhiều ngành

Bloomberg trước đó đưa tin Ủy ban châu Âu đã bắt đầu đánh giá dữ liệu thương mại để tìm những mặt hàng có lượng nhập khẩu tăng vọt. Đây là bước đầu hướng tới việc đặt hạn ngạch cho thêm nhiều nhóm hàng từ Trung Quốc và các nước khác.

EU có thể lấy thỏa thuận mới đạt được với Bắc Kinh về nhập khẩu ôtô hybrid làm khuôn mẫu cho các ngành khác. Theo thỏa thuận mà EU đã công bố, hạn ngạch xe hybrid nhập khẩu là 350.000 chiếc mỗi năm, dự kiến áp dụng từ tháng 12. Nếu phát hiện một nhóm hàng tăng đột biến, Ủy ban có thể khởi động hạn ngạch hoặc biện pháp tự vệ để hạn chế khối lượng nhập khẩu.

Ủy ban đang đánh giá các ngành hóa chất và máy móc. Trong cuộc họp ngày 15/10, lãnh đạo EU còn đề cập đến robot, năng lượng mặt trời, điện gió và y tế.

Theo bản tin, động lực quan trọng của thay đổi này là sự đồng thuận mới hình thành tại Đức và các nước khác. Ngành ôtô Đức cũng lần đầu thừa nhận cần hành động nhanh để tự bảo vệ trước lượng lớn hàng hóa Trung Quốc tràn vào.

Bắc Kinh cảnh báo đáp trả

Trong tuyên bố ngày 16/10, Bộ Thương mại Trung Quốc cảnh báo rằng phía châu Âu không nên kỳ vọng hưởng lợi bằng cách gây sức ép và không nên đánh giá thấp quyết tâm, năng lực bảo vệ lợi ích của Trung Quốc.

Bộ này kêu gọi hai bên cùng hướng tới nhau, đồng thời bác bỏ thông tin EU gây sức ép buộc Trung Quốc nhượng bộ về xe hybrid là “hoàn toàn không có căn cứ”. Theo cơ quan này, đồng thuận đạt được phù hợp với lợi ích chung và tuân thủ quy tắc của Tổ chức Thương mại Thế giới.

Các nguồn tin am hiểu vấn đề nói với Bloomberg rằng Bắc Kinh từ lâu đã tìm cách thử thách, chia rẽ sự đoàn kết của EU và tác động tới quan hệ giữa các nước thành viên cũng như giữa các quan chức của khối. Các quan chức EU dự đoán cách làm này có thể tiếp diễn trong đợt căng thẳng hiện nay.

Đất hiếm là một công cụ đáp trả

Theo thông tin Bloomberg được Epoch Times dẫn lại, Trung Quốc vẫn có khả năng trả đũa nếu xảy ra chiến tranh thương mại với EU, do giữ vị trí chi phối về nguồn cung đất hiếm: khoảng 46% lượng đất hiếm EU nhập khẩu đến từ Trung Quốc; đối với đất hiếm nặng, toàn bộ nguồn nhập khẩu của EU đến từ nước này. Đất hiếm nặng là nguyên liệu quan trọng để sản xuất nam châm vĩnh cửu, được sử dụng trong hệ thống quốc phòng và xe điện.

Về cơ sở số liệu, Eurostat cho biết Trung Quốc chiếm 46,8% tổng khối lượng đất hiếm EU nhập khẩu trong năm 2025. Ủy ban châu Âu cũng nêu Trung Quốc cung cấp 100% nguồn đất hiếm nặng của EU.

Quan chức phụ trách thương mại EU Maroš Šefčovič ngày 16/10 nhấn mạnh khối sẽ tiếp tục đối thoại với Trung Quốc song song với các hành động cần thiết. Ông cho rằng thỏa thuận về xe điện mới chỉ là khởi đầu và cần thêm nhiều biện pháp để tái cân bằng quan hệ giữa hai bên.

Diễn biến mới liên quan đến các công cụ tự vệ rộng hơn, sau khi DKN đã đưa tin EU xác nhận hạn ngạch xe hybrid Trung Quốc.

Theo Epoch Times — tác giả Cao Sam (高杉), biên dịch và tổng hợp.