Vì sao con người cười, và tiếng cười có lợi gì cho sức khỏe?

Tiếng cười giúp con người thể hiện sự gần gũi, chia sẻ cảm xúc và giảm căng thẳng. Những lợi ích ấy có giá trị trong đời sống, nhưng không có nghĩa tiếng cười chữa được mọi bệnh.

Tác giả: Trần Tuấn Thôn (陳俊村), The Epoch Times. Dịch đầy đủ nội dung chính từ bài ngày 19/10/2026; phần lưu ý cuối bài là bổ sung biên tập.

Con người vốn biết cười và thường xuyên cười trong cuộc sống hằng ngày. Có lúc chúng ta cười không ngừng, đến mức khó nói thành lời. Người xưa có câu “một nụ cười chữa trăm bệnh”; dù không nên hiểu câu này như một kết luận y khoa, cười nhiều hơn có thể có ích cho sức khỏe thể chất và tinh thần. Vậy vì sao con người lại cười?

Theo tạp chí Scientific American, người thuộc các nền văn hóa khác nhau đều biết cười từ nhỏ. Khoảng ba tháng sau khi chào đời, trẻ sơ sinh đã bắt đầu cười, trước cả khi học nói.

Một tín hiệu muốn kết nối

Có thể xem xét một số lý do khiến con người cười. Trước hết, tiếng cười cho thấy chúng ta mong muốn thiết lập quan hệ với người khác.

Các nhà nghiên cứu khảo sát hàng nghìn trường hợp cười và nhận thấy trong hội thoại, người nói có khả năng cười cao hơn người nghe 46%. Khi ở bên người khác, chúng ta cũng có khả năng cười cao gấp 30 lần lúc ở một mình.

Một nghiên cứu khác ghi nhận trẻ từ 2,5 đến 4 tuổi khi xem phim hoạt hình cùng những trẻ khác có khả năng bật cười cao gấp tám lần khi xem một mình.

Thể hiện ý muốn kết nối bằng tiếng cười cũng có ý nghĩa đối với sự sinh tồn. Khi gặp người lạ, chúng ta thường tự hỏi: Người này có ý định gì với mình? Là bạn hay là thù?

Trong một nghiên cứu với 966 người thuộc 24 xã hội khác nhau, các nhà nghiên cứu cho người tham gia nghe những đoạn ghi âm ngắn về hai người cùng cười. Hai người trong bản ghi có thể là bạn thân, cũng có thể là người xa lạ.

Người tham gia được yêu cầu lắng nghe và phán đoán mức độ thân thiết giữa hai người. Kết quả cho thấy chỉ với manh mối là tiếng cười, người nghe có thể nhận biết liệu những người ấy là người lạ hay đã quen nhau lâu năm.

Những kết quả này cho thấy mối liên hệ giữa tiếng cười chân thành và tình bạn. Theo cách diễn giải của bài nguồn, một tiếng cười gượng khi nghe chuyện vui cũng có thể bị người khác nhận ra.

Một lý thuyết khác cho rằng tiếng cười còn thúc đẩy quan hệ giữa người với người, tương tự việc các loài linh trưởng chải lông cho nhau. Khác với chải lông, tiếng cười có thể diễn ra trong một nhóm lớn hơn và mang lại cảm nhận trực tiếp hơn. Khi cười từ đáy lòng, chúng ta đang biểu lộ rằng mình thoải mái và có cảm giác thuộc về nhóm.

Giáo sư khoa học thần kinh nhận thức Sophie Scott thuộc University College London và nhà nghiên cứu cao cấp Fausto Caruana thuộc Hội đồng Nghiên cứu Quốc gia Italy, đồng thời là giáo sư thỉnh giảng tại Đại học Parma, viết trên The Conversation rằng phần lớn tiếng cười xuất hiện trong lúc trò chuyện, đôi khi còn lan truyền từ người này sang người khác.

Một số nghiên cứu cho thấy khi nhìn hoặc nghe thấy người khác cười, chúng ta gần như tự động bật cười theo, qua đó tăng sự gắn kết.

Chúng ta cũng thường cười để thể hiện sự đồng tình và thấu hiểu, củng cố tình bạn, chẳng hạn khi cùng ôn lại chuyện cũ. Ngoài ra, tiếng cười còn là một cách giảm căng thẳng.

Trong đối thoại thường ngày, dạng tiếng cười quen thuộc này xuất hiện trung bình khoảng sáu lần mỗi 10 phút. Chúng ngắn, có cao độ thấp hơn, thường đến nhanh và qua nhanh.

Tiếng cười có thể mang lại lợi ích gì cho sức khỏe?

Người ta thường ví tiếng cười là liều thuốc tốt. Mayo Clinic, một cơ sở y tế tại Mỹ, cho biết tiếng cười có nhiều lợi ích đối với sức khỏe.

Trong ngắn hạn, cười có thể làm dịu căng thẳng và sự gò bó, đồng thời kích thích nhiều cơ quan. Cười lớn giúp hít vào không khí giàu oxy, qua đó kích thích tim, phổi và các cơ. Nó cũng thúc đẩy não giải phóng endorphin, những chất góp phần tạo cảm giác dễ chịu.

Về lâu dài, theo Mayo Clinic, tiếng cười có thể hỗ trợ hệ miễn dịch, làm dịu cảm giác đau, tăng sự hài lòng và cải thiện tâm trạng. Nhiều người bị trầm cảm, đôi khi gắn với bệnh mạn tính. Tiếng cười có thể giúp giảm căng thẳng, các cảm xúc trầm buồn và lo âu, mang lại cảm giác vui vẻ hơn và cải thiện sự tự tin.

Cơ sở này khuyên nên nuôi dưỡng óc hài hước để có thêm tiếng cười. Bạn có thể ở bên những người khiến mình vui, chia sẻ câu chuyện thú vị hoặc những câu đùa để cùng cười. Tuy nhiên, cần phân biệt chuyện đùa vô hại với lời nói hay hành vi có thể gây tổn thương. Đừng chế giễu người khác hay lấy niềm vui từ việc làm họ đau lòng.

Lưu ý biên tập: Mayo Clinic nhấn mạnh hài hước không chữa được mọi vấn đề. Tiếng cười là một biện pháp hỗ trợ quản lý căng thẳng; người gặp vấn đề sức khỏe tinh thần vẫn cần tìm sự hỗ trợ của chuyên gia phù hợp.

Nguồn bài dịch: The Epoch Times — Vì sao con người cười, và tiếng cười có lợi ích gì cho cơ thể?.