Dự thảo giảm hơn 90% dự án phải đánh giá tác động môi trường: Đại biểu đề nghị tăng hậu kiểm

Dự thảo sửa đổi Luật Bảo vệ môi trường đề xuất giảm hơn 90% số dự án phải đánh giá tác động môi trường và xin giấy phép, chuyển trọng tâm sang hậu kiểm. Tại phiên thảo luận tổ Quốc hội sáng 24/10, các đại biểu ủng hộ việc đơn giản hóa thủ tục nhưng đề nghị bổ sung năng lực giám sát để phát hiện ô nhiễm trước khi gây hậu quả.

Giảm thủ tục phải đi cùng kiểm soát rủi ro

Theo Dân trí, đại biểu Nguyễn Lân Hiếu, Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, cho rằng hướng giảm tiền kiểm chỉ an toàn khi năng lực hậu kiểm theo kịp. Ông đề nghị luật quy định tần suất kiểm tra tối thiểu, chế tài đủ sức răn đe và việc đánh giá lại đối với dự án gây sự cố môi trường. Những dự án gần khu dân cư, trường học, bệnh viện hoặc nguồn nước cần được xem xét kỹ dù quy mô nhỏ.

Đại biểu Hiếu cũng nêu vấn đề khi giao quyền cấp phép cho địa phương: cần tiêu chí về nhân lực chuyên môn, thiết bị quan trắc và cơ chế giám sát để tránh xung đột giữa mục tiêu thu hút đầu tư và nhiệm vụ thẩm định. Với cơ chế thử nghiệm công nghệ được miễn hoặc giảm một số yêu cầu bảo vệ môi trường, ông đề nghị giới hạn thời gian, phạm vi, quan trắc liên tục, công khai kết quả và yêu cầu ký quỹ khắc phục sự cố.

Đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn, công tác tại Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại, đề nghị xây dựng cơ chế hậu kiểm theo ba mức rủi ro cao, trung bình và thấp. Ông lưu ý dữ liệu quan trắc có thể bị ảnh hưởng nếu doanh nghiệp phát thải trực tiếp thuê và trả phí cho đơn vị đo đạc; vì vậy cần bảo đảm tính độc lập, khả năng truy xuất và trách nhiệm pháp lý của đơn vị cung cấp dịch vụ.

Liên kết dữ liệu môi trường và sức khỏe

Về ô nhiễm không khí, đại biểu Hiếu đề xuất công bố chỉ số chất lượng không khí kèm hướng dẫn sức khỏe cho nhóm nhạy cảm như trẻ em và người cao tuổi. Ông cũng đề nghị liên thông dữ liệu môi trường với số ca nhập viện vì bệnh hô hấp, tim mạch để đánh giá tác động của ô nhiễm và làm cơ sở chính sách. Đây là đề xuất tại phiên thảo luận, chưa phải quy định đã được thông qua.

Đối với cơ sở xạ trị và y học hạt nhân đã được thẩm định an toàn bức xạ, đại biểu Hiếu đề nghị xem xét miễn đánh giá tác động môi trường hoặc gộp thủ tục để tránh chồng chéo. Các đề xuất này vẫn thuộc quá trình Quốc hội xem xét dự thảo luật.

Nguồn: Dân trí, 24/10/2026.