Luật sư nhân quyền Qin Weijin mắc ung thư trong thời gian ở tù, đề nghị xem xét lại bản án và việc thu hồi giấy phép

Trương Chung Nguyên và Hồng Ninh, Đại Kỷ Nguyên tiếng Trung, phỏng vấn và đưa tin ngày 30/9/2026.

Luật sư nhân quyền ở Quảng Tây, ông Qin Weijin (覃伟进), được trả tự do ngày 12/9/2026 sau khi chấp hành án tù hai năm sáu tháng. Theo Đại Kỷ Nguyên, ông mắc ung thư phổi trong thời gian thụ án và hiện sức khỏe rất yếu. Sau khi ra tù, ông đã gửi đơn đề nghị Bộ Tư pháp Trung Quốc xem xét lại việc thu hồi giấy phép hành nghề luật sư và bản án mà bài báo cho là trái pháp luật.

Luật sư Qin Yongpei (覃永沛) ở Quảng Tây nói với Đại Kỷ Nguyên rằng gần đây ông đến thăm Qin Weijin và thấy người đồng nghiệp rất yếu, hoàn toàn không muốn ăn, cân nặng chỉ hơn 40 kg và không đủ sức đi lại. Qin Weijin chưa làm thủ tục nghỉ hưu; gia đình chỉ dựa vào khoản lương hưu ít ỏi của vợ và không có tiền chữa bệnh. Theo ông Yongpei, việc bị thu hồi giấy phép hành nghề còn gây áp lực nặng nề về tinh thần.

Ông Yongpei cho biết Qin Weijin được chẩn đoán ung thư phổi khi thụ án tại nhà tù Nghi Châu, Quảng Tây, và đã trải qua hai đợt hóa trị tại bệnh viện của nhà tù. Theo lời kể của ông Yongpei, do điều kiện y tế kém và lo sẽ chết trong tù, Qin Weijin từ chối tiếp tục hóa trị. “Giờ ông ấy gầy đến biến dạng, không còn sức lực, mỗi ngày chỉ có thể nằm ở nhà”, ông Yongpei nói.

Theo các tài liệu công khai được bài báo dẫn lại, Qin Weijin từng làm việc tại tòa án, giữ chức thẩm phán và chánh tòa, rồi trở thành luật sư và từng đứng đầu Hãng luật Qin Tong ở Quảng Tây. Sau đợt trấn áp luật sư nhân quyền được gọi là “vụ 709” năm 2015, ông tham gia lên tiếng ủng hộ các luật sư Ngô Lương Thuật, Chiêm Triệu Thành, Lưu Huân và Tùy Mục Thanh.

Ngày 15/3/2024, Công an Liễu Giang thuộc thành phố Liễu Châu tạm giữ ông với cáo buộc nghi “kích động thù hận dân tộc, kỳ thị dân tộc”, sau đó ông bị bắt chính thức. Đại Kỷ Nguyên cho biết vì không đủ chứng cứ cho tội danh này, đến ngày 25/5/2025 ông bị kết án hai năm sáu tháng tù về tội “gây rối trật tự công cộng”.

Ông Yongpei nhận định việc chính quyền trấn áp giới luật sư nhân quyền kể từ “vụ 709” rất khắc nghiệt. Theo lời ông, tất cả những luật sư bị thu hồi giấy phép hành nghề mà đưa vụ việc ra tòa đều không được tòa thụ lý. Ông nói cáo buộc ban đầu đối với Qin Weijin sau đó bị đổi thành “gây rối trật tự công cộng” vì, theo ông, nhà chức trách không tìm thấy lời nói nào của Qin Weijin kích động thù hận hoặc kỳ thị dân tộc.

Ông Ngô Thiệu Bình, người phụ trách Liên minh Luật sư Nhân quyền Trung Quốc ở hải ngoại, nói với Đại Kỷ Nguyên rằng Qin Weijin bị bức hại, bị kết án và giam giữ trong thời gian dài, lại mắc ung thư trong tù; theo ông, chính quyền Trung Quốc phải chịu trách nhiệm. Ông Ngô cho rằng sự đàn áp không chỉ nhắm vào giới luật sư nhân quyền mà cả những người ở nhiều tầng lớp xã hội dám phản kháng, đặc biệt là người dân ở cơ sở.

“Một người chỉ vì những gì mình nói mà bị kết án, vậy quyền tự do ngôn luận ghi trong hiến pháp Trung Quốc ở đâu? Các quyền con người căn bản trong những công ước quốc tế mà Trung Quốc đã ký ở đâu?”, ông Ngô đặt câu hỏi.

Ông Ngô kêu gọi cộng đồng quốc tế quan tâm đến tình trạng nhân quyền ở Trung Quốc và có hành động hỗ trợ những người bị bức hại. Ông nêu ví dụ trừng phạt kinh tế và hạn chế công nghệ đối với chính quyền Trung Quốc, cùng các biện pháp ngoại giao đối với những cá nhân tham gia bức hại.

Bài báo còn dẫn một bài đăng ngày 28/9 của Mạng lưới Bảo vệ Nhân quyền Trung Quốc (CHRD). Theo quyết định xử phạt hành chính của Sở Tư pháp Quảng Tây được bài đăng trích dẫn, ngày 20/8/2026 cơ quan này quyết định thu hồi giấy phép hành nghề luật sư của Qin Weijin với lý do ông đã chịu hình phạt hình sự vì “cố ý phạm tội”. CHRD cũng nhắc lại việc ông bị bắt ngày 15/3/2024, bị kết án hai năm sáu tháng và được trả tự do ngày 12/9/2026.

Nguồn: Đại Kỷ Nguyên tiếng Trung, 30/9/2026; cập nhật 1/10/2026.