Phần Lan đang tổ chức một cuộc diễn tập dân phòng quy mô lớn với sự tham gia của hơn 2.000 người, bao gồm quân nhân nghĩa vụ, tình nguyện viên và học sinh. Đây được ghi nhận là cuộc diễn tập dân phòng có quy mô lớn nhất tại Châu Âu kể từ khi Thế chiến II kết thúc, nhằm chuẩn bị tinh thần và phương án đối phó với các mối đe dọa an ninh từ Nga.

Tại thành phố Kuopio ở miền trung Phần Lan, một hầm tránh bom dân phòng khổng lồ được đào sâu trong lòng đá đã trở thành hiện trường chính của cuộc diễn tập. Các quân nhân nghĩa vụ mặc trang phục chống chất độc hóa học, đeo mặt nạ phòng độc để đo đạc mức độ phóng xạ bên trong hầm. Cánh cửa của khu phức hợp này được thiết kế đặc biệt để chống lại các đòn tấn công hạt nhân hoặc sinh học. Ngày thường, nơi đây vận hành như một nhà thi đấu thể thao, nhưng trong thời gian diễn tập đã được bố trí dày đặc giường dã chiến cho hàng trăm người lưu trú qua đêm.

Theo kịch bản giả định, các hạ tầng cơ sở then chốt của thành phố Kuopio như hệ thống điện và cấp nước bị tấn công mạng, đồng thời phải đối mặt với nguy cơ oanh tạc bằng hoả tiễn từ quốc gia láng giềng Nga. Cuộc diễn tập nhằm giúp chính quyền địa phương và người dân nắm rõ phương án ứng phó thực tế nếu tình huống tấn công xảy ra.

Phần Lan chia sẻ hơn 1.300 km đường biên giới với Nga, kéo dài từ Biển Baltic đến tận Bắc Cực. Sau khi Nga phát động chiến dịch quân sự toàn diện tại Ukraina, Phần Lan cùng với Thụy Điển đã chính thức gia nhập NATO vào năm 2024. Trước thời điểm đó, Phần Lan luôn duy trì trạng thái sẵn sàng tự lực phòng thủ trước các nguy cơ từ phía Mát-xcơ-va.

Các quan chức phương Tây nhận định, Nga đang gia tăng các hoạt động phá hoại tại Châu Âu, bao gồm phóng hỏa, tấn công hạ tầng năng lượng, nguồn nước và khai triển UAV xâm phạm không phận Liên minh Châu Âu. Dù các hầm ngầm có thể chống đỡ hoả tiễn, nhưng việc đối phó với các hành động phá hoại đòi hỏi năng lượng phòng thủ toàn diện hơn.

Đại diện ban tổ chức diễn tập, ông Asko Muhonen, nguyên Thượng tá Lục quân Phần Lan, nhấn mạnh rằng nền quốc phòng của đất nước không chỉ dựa vào lực lượng vũ trang mà còn tựa vào tâm lý sẵn sàng gánh vác trách nhiệm an ninh của toàn dân. Phần Lan vẫn duy trì chế độ nghĩa vụ quân sự bắt buộc ngay cả sau khi Liên Xô tan rã. Một quân nhân nghĩa vụ 23 tuổi tham gia quản lý hầm tránh bom chia sẻ, việc phục vụ và bảo vệ đất nước là trách nhiệm tiếp nối các thế hệ đi trước để giữ gìn độc lập dân tộc.

Từ thực tế chiến trường Ukraina, giới quân sự Phần Lan rút ra bài học rằng người dân cần những điểm trú ẩn có thể tiếp cận nhanh chóng trong vài phút thay vì chỉ trông chờ vào các hầm ngầm chống hạt nhân quy mô lớn. Sinh viên người Ukraina Dmytro Untila, hiện đang học tại Đại học Kuopio, nhớ lại ngày đầu tiên xung đột bùng phát năm 2022 tại quê nhà Odesa. Do không có hạ tầng chuẩn bị trước, gia đình anh chỉ biết trú ẩn tại sảnh tòa nhà. Anh cho rằng việc huấn luyện trước cho người dân có ý nghĩa sống còn.

Đối với hệ thống năng lượng, ông Juha Räsänen, Giám đốc điều hành Công ty Điện lực Savon Voima, cho biết các cuộc tấn công mạng nhắm vào hạ tầng đã gia tăng đáng kể kể từ khi đơn vị ngừng nhập cảng nhiên liệu sinh học từ Nga. Năm ngoái, các kỹ sư phát hiện nhiều dấu hiệu bất thường tại các vị trí nhạy cảm của mạng lưới điện. Dù chưa xác định rõ đối tượng thực hiện, nguy cơ hạ tầng bị phá hoại vẫn ở mức cao. Ông Räsänen khuyến cáo người dân phải chuẩn bị tâm lý và nhu yếu phẩm để tự xoay xở tối thiểu 72 giờ nếu xảy ra mất điện hoặc gián đoạn nguồn nước sạch.

Nhiều người dân Phần Lan nhận định, phương thức phòng thủ tốt nhất là khiến các bên đối lập nhận thấy việc tấn công vào Phần Lan sẽ phải trả giá đắt. Nhận thức khủng hoảng này gắn liền với ký ức lịch sử từ các cuộc chiến trong quá khứ với Liên Xô, thời điểm Phần Lan từng mất khoảng 11% lãnh thổ và hơn 400.000 người phải di tản.

Tại Bảo tàng Cựu chiến binh Kuopio, những nhân chứng lịch sử sống qua các trận oanh tạc của không quân Liên Xô vẫn lưu giữ ký ức về thời kỳ chiến tranh. Việc chứng kiến cuộc xung đột tại Ukraina khiến nhiều người cao tuổi không khỏi lo ngại về nguy cơ lịch sử lặp lại.

Trong đợt diễn tập lần này, các em học sinh tiểu học và trung học cũng được đưa vào hầm trú ẩn để học cách tự lập và ứng phó với tình huống khẩn cấp khi không có cha mẹ bên cạnh. Giới chức quốc phòng Phần Lan khẳng định, việc chủ động diễn tập không phải là hành động thái quá mà là sự chuẩn bị thực tế dựa trên bài học lịch sử và nguyên tắc quan sát thực lực hành động của đối phương thay vì chỉ tin vào các tuyên bố ngoại giao.

Theo Vision Times.

Từ Khóa: