Mỹ và 14 đối tác lập sáng kiến xử lý dư thừa sản xuất công nghiệp

Mỹ cùng 14 đối tác thương mại đã nhất trí phối hợp xử lý tình trạng sản xuất công nghiệp quá mức trong năm lĩnh vực chế tạo. Bước đi này diễn ra sau khi các bộ trưởng thương mại G20 không đạt được đồng thuận về vấn đề này tại Milwaukee tuần trước.

Tuyên bố chung cấp bộ trưởng, được Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) công bố ngày 7/10, cam kết lập các nhóm theo từng ngành để xem xét tình trạng sản xuất dư thừa được chính phủ hỗ trợ và cân nhắc phản ứng phối hợp. Tuyên bố không công bố thuế quan, hạn ngạch hay hạn chế thương mại mới.

Dù không nêu tên Trung Quốc, chính sách công nghiệp của Bắc Kinh là trọng tâm lớn trong những quan ngại của Washington. USTR đã viện dẫn thặng dư thương mại hàng hóa của Trung Quốc vượt 1.200 tỷ USD trong năm 2025 và mức sử dụng công suất nhà máy giảm, trong số các bằng chứng cho một cuộc điều tra thương mại riêng theo Điều khoản 301 khởi động vào tháng 3.

Sáng kiến bao gồm ô tô và xe điện, pin, hóa chất, chất bán dẫn nền tảng — các loại chip thường dùng trong ô tô, thiết bị gia dụng và máy móc công nghiệp — cùng tấm pin mặt trời.

Các bên ký gồm Argentina, Australia, Canada, Liên minh châu Âu, Pháp, Đức, Ấn Độ, Italy, Nhật Bản, Mexico, Ba Lan, Hàn Quốc, Thổ Nhĩ Kỳ, Anh và Mỹ.

Các bên cảnh báo rằng hoạt động sản xuất được duy trì nhờ sự can thiệp của chính phủ, vượt mức mà nhu cầu thị trường có thể hỗ trợ, có thể làm méo mó giá cả, lấn át nhà sản xuất và cản trở đầu tư. Họ cũng lo ngại việc phụ thuộc vào nguồn cung nước ngoài tập trung ở một số nơi khiến các đối tác dễ bị gây sức ép kinh tế và chịu các hạn chế xuất khẩu tùy tiện.

Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer nói trong thông báo ngày 7/10 rằng nếu không được xử lý, những vấn đề này sẽ tiếp tục làm suy yếu các ngành công nghiệp trong nước, lấn át sản xuất nội địa và cản trở khả năng nâng cao mức sống cho người lao động cùng gia đình họ.

Các cuộc điều tra thương mại của Mỹ

Sự hợp tác mới diễn ra trong lúc Washington tiến hành các cuộc điều tra riêng theo Điều khoản 301 về dư thừa công suất chế tạo tại 16 nền kinh tế. Trong số đó có Trung Quốc và năm bên tham gia sáng kiến mới: EU, Ấn Độ, Nhật Bản, Mexico và Hàn Quốc.

Điều khoản 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974 cho phép Mỹ điều tra các hoạt động của nước ngoài gây trở ngại cho thương mại Mỹ và có thể áp dụng biện pháp thương mại. USTR tổ chức điều trần công khai vào tháng 5, nhưng tuyên bố mới không cho biết việc tham gia sáng kiến có ảnh hưởng đến những cuộc điều tra này hay không.

Sáng kiến ngày 7/10 nối tiếp cuộc họp G20 tại Milwaukee ngày 30/9 và 1/10. Ông Greer cho biết một số ít thành viên bác bỏ việc mở ra con đường hợp tác xử lý dư thừa công suất công nghiệp. Tuyên bố của ông ngày 2/10 không nêu tên các nước đó.

Mười lăm bên ký cam kết họp ở cấp kỹ thuật trước tháng 12 để trao đổi thông tin sản xuất, xác định khoảng trống dữ liệu và xem xét hành động chung có thể thực hiện. Chưa có lịch trình áp dụng hạn chế thương mại.

EU thúc đẩy trao đổi thương mại với Trung Quốc

EU tham gia sáng kiến đa phương khi Ủy viên Thương mại Maros Sefcovic đến Bắc Kinh để tham vấn với Bộ trưởng Thương mại Trung Quốc Vương Văn Đào ngày 8/10.

Ông Sefcovic viết trên X rằng ngày đầu tiên tại Trung Quốc có một mục tiêu: bắt đầu cân bằng lại tình trạng thâm hụt thương mại EU–Trung Quốc không bền vững. Ông cho biết doanh nghiệp châu Âu hoạt động tại Trung Quốc muốn tiếp cận thị trường tốt hơn và có an ninh kinh tế vững chắc hơn.

Sau cuộc gặp ông Vương, ông Sefcovic viết rằng hai chính phủ đang nỗ lực cân bằng lại thương mại sau ba tháng trao đổi. Trong một bài đăng khác, ông nhấn mạnh giai đoạn đầu của các cuộc Tham vấn Thương mại và Đầu tư cần đem lại kết quả cụ thể.

Cuộc gặp nối tiếp thông báo hồi tháng 6 của ông Sefcovic rằng Brussels và Bắc Kinh nhất trí tìm kiếm tiến triển cụ thể trước tháng 10 về các tranh chấp thương mại và đầu tư. Nội dung tham vấn bao gồm mất cân bằng thương mại, kiểm soát xuất khẩu, quyền sở hữu trí tuệ và cải cách Tổ chức Thương mại Thế giới.

Bộ Thương mại Trung Quốc xác nhận cuộc gặp ngày 8/10 nhưng không cung cấp thông tin thực chất về kết quả. Thông báo của bộ không công bố thỏa thuận xử lý dư thừa công suất công nghiệp.

Nguồn: The Epoch Times.

Diễn biến trước: G20 không đạt đồng thuận về dư thừa công suất và lao động cưỡng bức. Sáng kiến ngày 7/10 là bước hợp tác mới của 15 bên ký.

Arthur Zhang / The Epoch Times