Thời báo Epoch Times ngày 17/11/2025 đưa tin: Kể từ khi nhậm chức, Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae luôn duy trì được tỷ lệ ủng hộ cao. Kết quả một cuộc thăm dò dư luận của hãng thông tấn Jiji (Nhật Bản) từ ngày 7 đến 10/11 cho thấy, tỷ lệ ủng hộ Nội các Takaichi Sanae là 63,8%, đạt mức cao thứ hai trong lịch sử Nhật Bản đối với một nội các mới kể từ năm 1960, vượt xa tỷ lệ ủng hộ 28,0% của cựu Thủ tướng Ishiba Shigeru khi ông nhậm chức vào năm 2024.

Nội các nhận được tỷ lệ ủng hộ cao nhất trong lịch sử là Nội các Koizumi Junichiro vào năm 2001, với 72,8%. Cựu Thủ tướng Abe Shinzo, người được coi là người đặt nền móng cho các chính sách của bà Takaichi Sanae, có tỷ lệ ủng hộ 51,3% khi thành lập Nội các lần đầu tiên vào năm 2006, và 54,0% cho lần thứ hai.

Lý do bà Takaichi Sanae nhận được tỷ lệ ủng hộ cao không chỉ vì bà là nữ thủ tướng đầu tiên trong lịch sử hiến pháp Nhật Bản, mà còn nằm ở các chính sách đối nội được thực thi kể từ khi bà nhậm chức, và đặc biệt là các hoạt động ngoại giao của bà đã nhận được đánh giá tốt.

Những lý do chính khiến người dân Nhật Bản ủng hộ bà Takaichi Sanae là: có tài năng lãnh đạo (29,2%), đáng tin cậy (23,5%), và ấn tượng tốt (22,2%); tỷ lệ không ủng hộ là 10,8%.

Tỷ lệ ủng hộ Đảng Dân chủ Tự do (LDP) của Nhật Bản cũng tăng 2,1 điểm phần trăm so với tháng trước, lên 21,8%, bỏ xa các đảng phái khác.

Trong cuộc khảo sát này, số người chọn không ủng hộ đảng phái nào chiếm hơn một nửa, ở mức 54,4%. Tỷ lệ ủng hộ của các đảng khác lần lượt là: Đảng Sanseito 4,0%, Đảng Dân chủ Lập hiến 3,6%, Đảng Dân chủ Quốc dân 3,5%, Đảng Komeito 3,2%, Đảng Duy tân Nhật Bản 2,9%, Reiwa Shinsengumi 1,8%, Đảng Bảo thủ Nhật Bản 0,9%, Đảng Cộng sản 0,9%, và Nhóm Tương lai 0,6%.

Kể từ năm 2006, 5 nội các có tỷ lệ ủng hộ cao nhất đều xuất hiện trong bối cảnh người dân không hài lòng với các chính sách kinh tế và chính trị trước đó, và tin tưởng rằng chính phủ mới có thể đưa Nhật Bản bước vào giai đoạn tốt đẹp hơn.

Nội các Takaichi nhận được lời khen ngợi từ lãnh đạo đảng đối lập

Tổng thư ký Đảng Dân chủ Quốc dân, ông Hazeba Kazuya, vào ngày 14/11 nói với truyền thông rằng, mặc dù Nội các Takaichi nhận được tỷ lệ ủng hộ cao, nhưng họ không hề “bay bổng” (tự mãn), họ biết rằng mình phải làm việc chăm chỉ.

Ông đánh giá tích cực về phần trả lời chất vấn tại Quốc hội của Bộ trưởng Quốc phòng Koizumi Shinjiro, nói rằng trong phiên điều trần, ông Koizumi đã “dùng ngôn từ của chính mình, đường đường chính chính” nói về các vấn đề quốc phòng Nhật Bản mà ông quen thuộc, và khen ngợi ông đã tranh luận rất xuất sắc.

Vào ngày 12/11, tại cuộc họp của Ủy ban Ngân sách Thượng viện Nhật Bản, ông Hazeba Kazuya đã chất vấn ông Koizumi về các vấn đề như xuất khẩu vũ khí. Sau đó, ông Hazeba đã tiết lộ suy nghĩ của mình với những người xung quanh: “Ông Koizumi thực sự là một Bộ trưởng Quốc phòng mạnh mẽ…”

Ông Hazeba Kazuya là thành viên của Ủy ban Đối ngoại và Quốc phòng Thượng viện Nhật Bản, từng giữ chức Thứ trưởng Bộ Quốc phòng trong thời kỳ Đảng Dân chủ cầm quyền, và là một chuyên gia trong lĩnh vực quốc phòng. Chính vì ông rất am hiểu lĩnh vực này, nên ông mới đưa ra đánh giá cao cho phần trả lời của ông Koizumi.

Ngoài ông Koizumi, ông Hazeba còn kể tên Bộ trưởng Tài chính Katayama Satsuki, Bộ trưởng Đất đai, Cơ sở hạ tầng, Giao thông và Du lịch Kaneko Yasushi, Bộ trưởng Văn hóa, Thể thao, Khoa học và Công nghệ Matsumoto Yohei, và Chánh văn phòng Nội các Kihara Minoru. Ông cũng đánh giá cao họ, nói rằng “Tất cả họ đều dùng ngôn từ của chính mình để phản hồi một cách rõ ràng, điều này hoàn toàn khác biệt so với các nội các trước đây”.

Trong các phiên trả lời chất vấn tại Quốc hội Nhật Bản, những câu trả lời qua loa, cho có lệ, gây khó chịu được gọi là kiểu trả lời “mũi gỗ”. Nhưng ông Hazeba nói rằng, ông không thấy kiểu trả lời này trong Nội các Takaichi.

Trên chính trường Nhật Bản, các đảng đối lập hiếm khi ca ngợi đảng cầm quyền, mà chủ yếu là kiềm chế và chỉ trích các chính sách của họ. Những phát biểu này của ông Hazeba cho thấy sự ngưỡng mộ chân thành của ông đối với Nội các Takaichi.

Sau khi nhậm chức, bà Takaichi Sanae đã ở tại ký túc xá của các nghị sĩ Quốc hội. Để chuẩn bị cho các phiên trả lời chất vấn, bà đến văn phòng thủ tướng làm việc từ 3 giờ sáng. Bà đã đăng trên nền tảng X (Twitter) rằng, sau khi trở thành chủ tịch Đảng LDP, bà không thể lái xe riêng nữa. Nếu rời khỏi ký túc xá, bà sẽ gây phiền hà cho tài xế và cảnh vệ, vì vậy bà cố gắng làm việc tại ký túc xá và phòng họp nhiều nhất có thể.

Bà Takaichi cũng tiết lộ, do không có thời gian đến thẩm mỹ viện, tóc dài ra bà liền tự cắt, kết quả là thất bại và bị chồng cười nhạo.

Bà Takaichi mỗi ngày chỉ ngủ 2 đến 4 tiếng đồng hồ. Giới chính trị Nhật Bản lo lắng: Nếu cứ tiếp diễn như vậy sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe của bà.

Phương châm cơ bản về đối nội của Takaichi

Về chính sách kinh tế, bà Takaichi chủ trương thiết lập nền tài chính tích cực có trách nhiệm và thực hiện cắt giảm thuế.

Bà Takaichi chủ trương chính phủ chi tiêu chiến lược vào các lĩnh vực then chốt, đặc biệt là an ninh kinh tế; tăng cường “đầu tư quản lý khủng hoảng”, hỗ trợ các ngành công nghiệp chiến lược như trí tuệ nhân tạo (AI), chất bán dẫn, năng lượng và cơ sở hạ tầng. Cắt giảm thuế là một trong những chính sách quan trọng của nội các, như bãi bỏ thuế suất tạm thời đối với xăng dầu, và nâng cao ngưỡng thu nhập chịu thuế.

Về chính sách doanh nghiệp, bà ủng hộ các ràng buộc mang tính chế độ hoặc sử dụng nguồn tiền mặt nhàn rỗi của các tập đoàn lớn, nhằm khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào tăng trưởng. Trong kế hoạch điều hành của mình, bà cũng có các biện pháp hỗ trợ cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ, các cơ sở kinh doanh quy mô nhỏ, cũng như ngành nông-lâm-ngư nghiệp.

Về giá cả và dân sinh, bà Takaichi rất coi trọng ảnh hưởng của giá cả tăng vọt đối với người dân, coi việc giảm giá là biện pháp đối phó hàng đầu. Tăng thù lao y tế và điều dưỡng để giảm gánh nặng cho người dân và nâng cao chất lượng dịch vụ.

Do dân số Nhật Bản già hóa nghiêm trọng và lực lượng lao động suy giảm, bà Takaichi cho rằng cần phải cân bằng “phúc lợi và chi phí” của hệ thống để thực hiện cải cách thể chế.

Để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, Nội các Takaichi đã thành lập “Cơ quan Chiến lược Tăng trưởng Nhật Bản” để hoạch định các chiến lược tăng trưởng kinh tế trong tương lai.

Về chính sách nhập cư và người nước ngoài, bà Takaichi chủ trương kiểm soát chặt chẽ hơn, có xu hướng hạn chế nhập cư vĩnh viễn, thay vào đó thực hiện chế độ thị thực lao động có mục tiêu cụ thể hơn trong các lĩnh vực thiếu lao động. Về chính sách đất đai, bà Takaichi có thể sẽ áp dụng các quy định nghiêm ngặt hơn đối với việc người nước ngoài mua đất.

Bà Takaichi giữ các giá trị bảo thủ truyền thống, do đó, bà có thể có lập trường bảo thủ hơn đối với các vấn đề như nữ giới kế vị ngai vàng, giá trị gia đình và các vấn đề giới tính. Đồng thời, bà cũng quan tâm đến an ninh quốc gia, coi trọng văn hóa truyền thống của Nhật Bản, điều này thể hiện trong các chính sách của bà như củng cố quốc phòng, nhấn mạnh chủ quyền và các giá trị truyền thống của Nhật Bản.

Chính sách quốc tế và ngoại giao của Takaichi

Bà Takaichi Sanae tuân thủ lý tưởng bảo thủ truyền thống, đường lối chính trị của bà được cho là kế thừa tương đối trọn vẹn đường lối của ông Abe. Trong các vấn đề như ngoại giao, quốc phòng và sửa đổi hiến pháp, bà có quan điểm tương đồng hoặc giống với ông Abe, càng nhấn mạnh hơn vào việc tu chính hiến pháp, mở rộng quyền hạn của Lực lượng Tự vệ (SDF) và tăng cường đồng minh Nhật-Mỹ.

Tổng thống Trump đã đến thăm Nhật Bản vào cuối tháng 10. Lãnh đạo hai nước đã có cuộc hội đàm đầu tiên và đạt được đồng thuận về việc tăng cường khả năng răn đe và ứng phó của liên minh Nhật-Mỹ. Bối cảnh của việc này là sự bành trướng ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Cộng (ĐCSTQ) ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương, gây ra mối đe dọa chiến lược cho Mỹ và Nhật Bản.

Bà Takaichi hy vọng “cùng nhau tạo ra một kỷ nguyên vàng mới cho liên minh Nhật-Mỹ”, và cho biết bà sẽ tăng cường căn bản khả năng phòng thủ của Nhật Bản và tăng chi tiêu quốc phòng. Để đối phó với sự uy hiếp bằng đất hiếm của Trung Cộng, hai nhà lãnh đạo cũng quyết định tăng cường hợp tác giữa hai nước nhằm đảm bảo chuỗi cung ứng các khoáng sản chiến lược quan trọng như đất hiếm.

Về mặt địa chính trị, quan hệ Trung-Nhật chắc chắn là một vấn đề cực kỳ quan trọng và khá nhạy cảm trong chính sách ngoại giao của Nhật Bản. Do đó, các thủ tướng Nhật Bản tiền nhiệm, mặc dù đều kiên trì lập trường nguyên tắc của Nhật Bản, nhưng đều khá thận trọng khi xử lý quan hệ Nhật-Trung, áp dụng các phương pháp uyển chuyển, vòng vo để tránh kích động Trung Cộng một cách trực diện. Mặc dù ông Abe Shinzo rất cứng rắn với Trung Cộng, nhưng cũng phải đến sau khi ông rời chức thủ tướng, ông mới nói rõ: “Sự cố Đài Loan là sự cố của Nhật Bản, là sự cố của liên minh Nhật-Mỹ”.

Tuy nhiên, thái độ của bà Takaichi Sanae đối với Trung Quốc dường như thẳng thắn hơn, không còn che đậy.

Tại Hội nghị Hợp tác Kinh tế châu Á – Thái Bình Dương (APEC) tổ chức tại Hàn Quốc, bà Takaichi đã có cuộc hội đàm đầu tiên với ông Tập Cận Bình. Trong cuộc hội đàm, ông Tập Cận Bình có thái độ cứng rắn, mang cảm giác kẻ cả, bề trên, yêu cầu Nhật Bản phải “thận trọng trong lời nói và hành động” về vấn đề Đài Loan.

Về vấn đề này, bà Takaichi Sanae không chỉ nêu rõ lập trường của Nhật Bản ngay tại chỗ, mà ngày hôm sau còn gặp gỡ đại diện Đài Loan tham dự hội nghị, ông Lâm Tín Nghĩa (Lin Hsin-i), và gọi ông là “Tư chính Phủ Tổng thống Đài Loan” trên nền tảng mạng xã hội của mình.

Ngoài ra, vào ngày 3/11, Nhật Bản thông báo trao tặng “Huân chương Húc Nhật Đại Thụ” (Grand Cordon of the Order of the Rising Sun) cho cựu Đại diện Đài Loan tại Nhật Bản, ông Tạ Trường Đình (Hsieh Chang-ting); vào ngày 14/11, Thiên hoàng Naruhito đã thay mặt chính phủ Nhật Bản trao huân chương cho ông, nhằm ghi nhận những đóng góp của ông trong việc thúc đẩy giao lưu kinh tế, thương mại và văn hóa Nhật-Đài trong nhiều năm. Bà Takaichi Sanae cũng tham dự lễ trao giải.

Về việc này, chính quyền ĐCSTQ đương nhiên lập tức phản đối, yêu cầu phía Nhật Bản sửa chữa sai lầm ngay lập tức. Nhưng Nội các Takaichi hoàn toàn phớt lờ sự phản đối của Trung Cộng. Loạt hành động này được coi là sự thể hiện rõ ràng phong cách ngoại giao của bà Takaichi Sanae.

Takaichi kiên định bảo vệ ổn định Eo biển Đài Loan

Thái độ của bà Takaichi đối với Trung Quốc, về tổng thể, thể hiện phong cách cứng rắn nhưng thực tế, tuân thủ các lý tưởng chính trị bảo thủ truyền thống. Bà Takaichi coi ĐCSTQ là đối thủ cạnh tranh chiến lược và là nguồn rủi ro chính, nhưng đồng thời chủ trương duy trì mối quan hệ song phương ổn định, thực tế, vừa phải đối phó với các rủi ro từ các mối đe dọa về an ninh, kinh tế – thương mại, công nghệ, vừa phải tránh đối đầu toàn diện.

Bà Takaichi đã nâng “rủi ro eo biển Đài Loan” lên thành một trong những vấn đề cốt lõi về an ninh của Nhật Bản. Vào ngày 7/11, khi trả lời chất vấn chính sách tại Hạ viện, bà đã tuyên bố rõ ràng: Nếu ĐCSTQ có hành động chống lại Đài Loan, điều đó có thể gây ra khủng hoảng sinh tồn cho Nhật Bản, và Lực lượng Tự vệ có thể sẽ phải sử dụng vũ lực. Bà nhấn mạnh rằng nếu sự cố Đài Loan bước vào giai đoạn nghiêm trọng, thì phải giả định tình huống xấu nhất.

Tuyên bố này của bà Takaichi đã phá vỡ thông lệ duy trì sự mơ hồ chiến lược về vấn đề Nhật Bản “can thiệp vào eo biển Đài Loan” ở các diễn đàn công khai trước đây, truyền đi một thông điệp quan ngại về an ninh trực tiếp hơn.

Về mặt ngôn từ, bà Takaichi nhấn mạnh Nhật Bản phải chuẩn bị cho “tình huống xấu nhất”, ví dụ như tăng cường quốc phòng, đảm bảo an ninh cho các ngành công nghiệp then chốt và chuỗi cung ứng, v.v. Đây là một giọng điệu thực tế lấy quản lý rủi ro làm cốt lõi.

Ngày hôm sau (8/11), Tổng Lãnh sự Trung Cộng tại Osaka, Tiết Kiếm (Xue Jian), đã đăng tải một bài viết bằng tiếng Nhật trên nền tảng X về phát ngôn của bà Takaichi, nói rằng: “Cái cổ bẩn thỉu tự ý xâm nhập, chỉ có thể chặt không do dự, ngươi chuẩn bị xong chưa?”

Sau đó, mặc dù ông Tiết Kiếm đã xóa dòng chữ này, nhưng vẫn tiếp tục chỉ tay năm ngón với chính phủ Nhật Bản. Ngày 9/11, ông ta lại đăng trên nền tảng X rằng: “‘Sự cố Đài Loan là sự cố của Nhật Bản’ là con đường chết mà một số chính trị gia Nhật Bản đầu óc đơn giản đã lựa chọn.”

Những lời lẽ của ông ta đã gây ra một làn sóng chấn động ở Nhật Bản và thậm chí trên toàn thế giới. Các đảng phái cầm quyền và đối lập của Nhật Bản đều lên án. Nhiều người dân và chính trị gia Nhật Bản yêu cầu trục xuất nhà ngoại giao Trung Cộng này, người đã đe dọa Thủ tướng Nhật Bản.

Đại diện Đảng Dân chủ, ông Noda Yoshihiko, đã đăng trên X rằng ông không tán thành việc trục xuất, nói rằng điều đó sẽ làm leo thang tình hình và cần phải bình tĩnh đối phó. Đồng thời, ông cũng cho biết những lời lẽ của ông Tiết Kiếm là “không thể chịu đựng được”, và việc Nhật Bản đưa ra kháng nghị nghiêm khắc là điều tất nhiên.

Vào ngày 14/11, Bộ Ngoại giao ĐCSTQ và các cơ quan lãnh sự tại Nhật Bản đã trịnh trọng nhắc nhở người dân Trung Quốc: Tránh đến Nhật Bản trong thời gian gần đây.

Chủ tịch Hội đồng Nghiên cứu Chính sách của Đảng LDP, ông Kobayashi Takayuki, vào ngày 15/11 đã kêu gọi Trung Cộng nên bình tĩnh đối phó, nói rằng lập trường của Nhật Bản đối với Trung Quốc không hề thay đổi. Ông cho rằng phát ngôn của ông Tiết Kiếm là “hành vi cá nhân” và “cực kỳ không phù hợp”, đồng thời đã yêu cầu chính phủ thực hiện các biện pháp ứng phó kiên quyết.

Chánh văn phòng Nội các Nhật Bản, ông Kihara Minoru, vào ngày 15/11 cũng cho biết, động thái này đi ngược lại phương hướng lớn là thúc đẩy quan hệ chiến lược cùng có lợi mà lãnh đạo hai nước đã xác nhận, “đã yêu cầu phía Trung Quốc thực hiện các biện pháp ứng phó thích hợp”.

Bà Takaichi Sanae luôn thân thiện với Đài Loan. Trước khi đắc cử thủ tướng, bà đã gặp gỡ Tổng thống Lại Thanh Đức và gọi Đài Loan là “người bạn tốt” của Nhật Bản. Bà đề xuất rằng Nhật Bản và Đài Loan nên tăng cường hợp tác về an ninh quốc phòng, an ninh kinh tế (chuỗi cung ứng, chất bán dẫn, công nghệ) và các mối liên kết dân chủ. Bà Takaichi cũng nhấn mạnh rằng không thể cho Trung Cộng cái cớ để xâm lược Đài Loan, Nhật Bản mong muốn duy trì hòa bình và ổn định ở eo biển Đài Loan, thúc đẩy sự thịnh vượng, hợp tác và giao lưu lẫn nhau trong trạng thái hòa bình.

Chính sách ngoại giao của bà Takaichi Sanae, trong ngắn hạn, có thể kích động ĐCSTQ phản ứng mạnh mẽ, dẫn đến căng thẳng trong quan hệ song phương, trả đũa kinh tế – thương mại, hoặc xích mích về an ninh khu vực.

Đồng thời, nếu Nội các Takaichi Sanae có thể điều hành ổn định, nâng cao năng lực quốc phòng, và tăng cường hợp tác thực chất với Mỹ và Đài Loan về công nghệ, chuỗi cung ứng, tình báo, v.v., thì có thể nâng cao ảnh hưởng chiến lược và hiệu quả răn đe của Nhật Bản ở Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, đồng thời cũng có thể mang lại cơ hội nâng cấp cho ngành công nghiệp quốc phòng trong nước.

Những thách thức mà Nội các Takaichi phải đối mặt

Không còn nghi ngờ gì nữa, Nội các Takaichi Sanae phải đối mặt với nhiều thách thức khác nhau. Mặc dù tỷ lệ ủng hộ Đảng LDP tương đối cao, nhưng trong số 465 ghế tại Hạ viện, LDP chỉ chiếm 196 ghế, không quá bán; còn tại Thượng viện, trong số 124 ghế, LDP chỉ chiếm 39 ghế.

Do đó, trong các vấn đề như cắt giảm số lượng nghị sĩ, tái cơ cấu tổ chức chính phủ, cải cách sâu rộng hệ thống an sinh xã hội, cũng như hoạch định và thi hành các chính sách khác, bà phải thể hiện “thực lực” mới có thể nhận được sự ủng hộ của các nghị sĩ thuộc các đảng phái khác.

Ngoài ra, còn có rủi ro về tài chính. Bà Takaichi chủ trương tài chính tích cực và đầu tư công quy mô lớn, nhưng làm thế nào để cân bằng tính bền vững của tài chính lại là một thách thức. Có ý kiến cho rằng việc cắt giảm thuế và chi tiêu lớn của bà rất dễ đẩy thâm hụt lên cao.

Doanh nghiệp và thị trường cũng tồn tại áp lực. Nếu can thiệp mạnh vào tiền mặt của doanh nghiệp, thúc đẩy họ đầu tư hoặc chi tiêu vốn, v.v., mặc dù có thể nâng cao sức sống kinh tế, nhưng cũng có thể gây ra phản ứng dữ dội từ các doanh nghiệp, đặc biệt là các tập đoàn lớn có tư tưởng bảo thủ.

Theo Epoch Times