Reuters: Trung Quốc siết điều kiện niêm yết ở nước ngoài với một số công ty red chip
Theo Reuters, một số doanh nghiệp Trung Quốc đăng ký ở nước ngoài sau khi quy định năm 2023 có hiệu lực có thể phải chuyển đăng ký về đại lục trước khi tiếp tục kế hoạch niêm yết ngoài đại lục.

The Epoch Times tiếng Trung đưa tin giới quản lý Trung Quốc muốn tăng kiểm soát các công ty mẹ ở nước ngoài và dòng vốn xuyên biên giới. Theo phân tích của bài nguồn, việc hạn chế khả năng niêm yết ở nước ngoài qua cấu trúc red chip có thể làm suy giảm lợi thế tiếp cận vốn ngoại của doanh nghiệp Trung Quốc, nhất là các công ty khởi nghiệp.
Doanh nghiệp red chip đăng ký ngoài Trung Quốc đại lục, có tư cách pháp nhân nước ngoài và nắm tài sản, hoạt động kinh doanh trong đại lục qua sở hữu cổ phần hoặc các thỏa thuận hợp đồng. SMIC và China Mobile là những trường hợp được bài nguồn nêu. Các doanh nghiệp công nghệ Trung Quốc thường dùng cấu trúc này để huy động vốn tại Hồng Kông hoặc Mỹ. Từ ngày 31/3/2023, Ủy ban Điều tiết Chứng khoán Trung Quốc (CSRC) đưa việc niêm yết gián tiếp ở nước ngoài vào diện nộp hồ sơ.
Ngày 20/11, Reuters dẫn người am hiểu sự việc cho biết CSRC đã thông báo cho một số đại diện hãng luật rằng các doanh nghiệp red chip lập sau khi quy định năm 2023 có hiệu lực phải chuyển nơi đăng ký về đại lục trước khi niêm yết ở thị trường bên ngoài. Nếu yêu cầu được thực hiện, các công ty thuộc diện này phải tái cấu trúc trước khi niêm yết, có thể tốn thêm thời gian và chi phí.
Theo những người được Reuters dẫn lời, một số doanh nghiệp đã tìm cách xin chấp thuận trong khi vẫn giữ cấu trúc red chip và địa chỉ đăng ký ở nước ngoài. Họ không thuyết phục được cơ quan quản lý rằng cấu trúc đó là cần thiết. Reuters cho biết nhà chức trách vì thế đang áp dụng lập trường chặt hơn với các hồ sơ liên quan.
The Epoch Times cho rằng việc siết giám sát diễn ra trong bối cảnh Mỹ và Trung Quốc cạnh tranh về trí tuệ nhân tạo và bán dẫn. Theo phân tích của báo, nhà chức trách Trung Quốc đang xem xét chặt hơn dòng công nghệ, dữ liệu và vốn ra bên ngoài. Mô hình có công ty nắm giữ ở nước ngoài cùng các luồng vốn xuyên biên giới vì vậy trở thành một trọng tâm giám sát.
Bài nguồn cho biết tiến độ xử lý hồ sơ chậm lại từ tháng 9. Theo số liệu do các hãng luật và Reuters tổng hợp, từ đầu năm 2026 đến thời điểm đưa tin, CSRC đã chấp thuận sáu doanh nghiệp red chip niêm yết tại Hồng Kông, so với 50 doanh nghiệp trong cả năm 2025.
Hong Kong Economic Times nhận định cấu trúc red chip từng hấp dẫn vì thị trường Hồng Kông và New York có nguồn vốn lớn và điều kiện niêm yết tương đối linh hoạt. Theo báo này, việc chuyển đăng ký về đại lục có thể khiến doanh nghiệp chờ lâu hơn và phát sinh chi phí.
Bài bình luận tại Hồng Kông cũng cho rằng cấu trúc cổ phiếu H, tức cổ phiếu của doanh nghiệp đăng ký tại đại lục niêm yết ở Hồng Kông, kém linh hoạt hơn cấu trúc red chip về cơ chế bảo vệ lợi nhuận, trái phiếu chuyển đổi và cổ phần ưu đãi. Theo cách nhìn này, việc đổi cấu trúc hạn chế khả năng đưa vốn ra ngoài và phù hợp với chính sách giữ, hướng vốn về phục vụ trong nước.
Những người bình luận mô tả việc chuyển sang cổ phiếu H là sự đánh đổi giữa thuận lợi khi đáp ứng yêu cầu quản lý trong nước và mức linh hoạt mà doanh nghiệp từng có trên thị trường vốn quốc tế.
Milton Ezrati, cây bút bình luận của The Epoch Times tiếng Anh, trước đó nhận định Bắc Kinh đang giám sát chặt hơn doanh nghiệp có cấu trúc ngoài đại lục và hạn chế đầu tư ra nước ngoài cũng như các thỏa thuận của doanh nghiệp Trung Quốc ở nước ngoài. Theo ông, nhà chức trách có thể yêu cầu doanh nghiệp ngừng đầu tư hoặc thoái vốn khỏi những cổ phần và tài sản được chỉ định.
Bài nguồn kết luận rằng cấu trúc red chip từng mở thêm một kênh huy động vốn quốc tế. Theo phân tích của báo, tăng quyền kiểm soát có thể cản trở những thỏa thuận đang vận hành và làm mất một phần lợi thế tiếp cận vốn của các doanh nghiệp Trung Quốc, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ.
Nguồn bài: Nhậm Nghĩa, The Epoch Times tiếng Trung. Đối chiếu: bản tin Reuters ngày 20/11 và thông báo của CSRC về quy định năm 2023.


