Chú khỉ đột Jojo ở Gabon: Tìm bạn đồng hành sau nhiều năm sống một mình
Jojo bị đưa khỏi tự nhiên khi còn nhỏ và sống gần như cả tuổi thơ trong một chiếc lồng ở sở thú tư nhân. Nay ở khu bảo tồn tại Gabon, những người chăm sóc muốn tìm bạn đồng hành cho chú, nhưng các chuyên gia chưa thống nhất liệu việc ghép đôi có phù hợp hay không.
Năm 2015, Jojo, một con khỉ đột đực 11 tuổi, lần đầu bước lên bãi cỏ sau gần cả cuộc đời trong lồng nhỏ tại một sở thú tư nhân ở Gabon. Chú bị bắt khỏi môi trường tự nhiên khi chưa đầy một tuổi. Hơn một thập kỷ sau khi được đưa đến khu bảo tồn của Quỹ Lekedi, Jojo vẫn chưa sống cùng một con khỉ đột nào khác, theo BBC News.
Những người chăm sóc muốn tìm cho Jojo một cá thể có thể chung sống, có thể là khỉ đột được cứu hộ hoặc sinh tại sở thú. Maxe Anaclet Makaba, người phụ trách chăm sóc, kể với BBC rằng Jojo chủ động tương tác với nhân viên. Éric Willaume, người điều hành khu bảo tồn, cho rằng chú thể hiện dấu hiệu cô độc. Những quan sát này phản ánh đánh giá của người chăm sóc, không phải phép đo trực tiếp cảm xúc của con vật.
Khó khăn khi tìm bạn cho một cá thể trưởng thành
Giáo sư Gillian Forrester thuộc Đại học Sussex đang nghiên cứu Jojo và cho rằng thời gian bị cô lập từ lúc nhỏ có thể ảnh hưởng lâu dài đến phản ứng căng thẳng của chú. Nhóm nghiên cứu dùng camera nhiệt quan sát vùng mặt và ghi nhận mũi Jojo thường lạnh, một dấu hiệu họ liên hệ với trạng thái căng thẳng. Đây là cách diễn giải từ quan sát nghiên cứu, không tự chứng minh rằng một bạn đồng hành sẽ giúp Jojo hồi phục.
Việc đưa một con khỉ đột khác đến Gabon cần xem xét di truyền, sức khỏe, tính cách và khả năng tương hợp. Quá trình làm quen sẽ diễn ra từng bước, chẳng hạn cho hai con vật tiếp xúc với đồ vật mang mùi của nhau trước khi gặp trực tiếp. Forrester nói những cuộc thảo luận với một số sở thú được công nhận chưa đem lại phương án cụ thể; quy trình chuyển khỉ đột giữa các cơ sở hiện chủ yếu phục vụ chương trình sinh sản, không được thiết kế riêng để tìm bạn cho cá thể cứu hộ.
Tony King, một chuyên gia phục hồi linh trưởng, thận trọng hơn: Jojo đã trưởng thành nên việc ghép đôi có thể tạo thêm căng thẳng. Tiến sĩ Robin Morrison thuộc Đại học Zurich lưu ý một số khỉ đột đực trưởng thành sống đơn độc ngoài tự nhiên. Tuy nhiên, bà phân biệt giai đoạn đơn độc của cá thể trưởng thành với việc bị buộc sống cách ly từ khi còn nhỏ như Jojo.
Người chăm sóc vẫn mong Jojo có cơ hội tiếp xúc với một cá thể phù hợp. Chưa có quyết định đưa bạn đồng hành tới khu bảo tồn, và phản ứng của Jojo nếu cuộc gặp diễn ra hiện chưa thể biết trước.
Nguồn: BBC News, ghi nhận tại Quỹ Lekedi và trao đổi với các chuyên gia về linh trưởng.
