Doanh nghiệp xuất khẩu Trung Quốc kể về sức ép đơn hàng và tỷ giá

Trong bài phỏng vấn đăng ngày 11/10, nhiều người điều hành doanh nghiệp xuất khẩu nói với Đại Kỷ Nguyên rằng hoạt động kinh doanh đang khó khăn, dù số liệu chính thức cho thấy xuất khẩu Trung Quốc tiếp tục tăng.

Theo bài nguồn, kinh tế Trung Quốc tiếp tục đi xuống, tiêu dùng yếu, đầu tư chậm lại và doanh nghiệp xuất khẩu đối mặt sức ép lớn. Mặc dù dữ liệu chính thức cho thấy xuất khẩu vẫn tăng trưởng, nhiều người phụ trách doanh nghiệp được phỏng vấn cho rằng tình hình thực tế không lạc quan.

Trần Phóng, người phụ trách một doanh nghiệp xuất khẩu tại Trung Quốc, nói với Đại Kỷ Nguyên rằng ba động lực tăng trưởng kinh tế — đầu tư, tiêu dùng và xuất khẩu — đều chịu ảnh hưởng của đà suy giảm. Đồng thời, đồng nhân dân tệ tăng giá cũng làm hao hụt lợi nhuận của doanh nghiệp.

Ông lấy ví dụ, tỷ giá từ mức 1 USD đổi 7,2 nhân dân tệ năm trước chuyển thành khoảng 6,7 nhân dân tệ hiện nay. Nếu tính lô hàng xuất khẩu trị giá 1 triệu USD, số tiền doanh nghiệp nhận được sau khi đổi sang nhân dân tệ giảm 500.000 nhân dân tệ so với trước.

“Lợi nhuận của doanh nghiệp xuất khẩu giảm xuống. Đây là đòn tác động rất lớn đối với chúng tôi, vì vậy việc kinh doanh hiện nay ngày càng khó,” Trần Phóng nói.

Từ Quang, quản lý một doanh nghiệp ngoại thương quy mô vừa ở khu vực ven biển, cho biết sau khi Mỹ tăng thuế quan năm 2025 và Liên minh châu Âu bắt đầu thu thuế đối với bưu kiện năm 2026, lượng hàng xuất khẩu của Trung Quốc đã giảm rõ rệt.

“Xuất khẩu của chúng tôi chắc chắn giảm so với cùng kỳ. Tháng 8 năm ngoái, sau khi Mỹ tăng thuế, thị phần của chúng tôi tại Mỹ giảm từ 30% xuống 15%; tháng 7 năm nay, EU lại bắt đầu thu thuế bưu kiện, thị phần của chúng tôi tại EU cũng giảm,” ông nói.

Từ Quang cho biết trong lúc thị trường châu Âu và Mỹ tiếp tục thu hẹp, sức mua tại những khu vực khác cũng không khả quan, khiến việc kinh doanh khó duy trì. “Bây giờ chúng tôi chỉ còn một số khu vực kinh tế chưa phát triển, chẳng hạn châu Phi. Với những thị trường vốn không có nhiều sức mua như vậy thì không thể làm được. Về xuất khẩu, nhìn từ các dữ liệu, tôi nhận định là đang giảm.”

Ông nói đơn hàng ít đi, tiền lương doanh nghiệp trả cho nhân viên cũng giảm theo. “Năm ngoái tôi đều trả nhân viên 13 tháng lương, tức cuối năm có thêm một tháng. Năm nay chỉ có thể bảo đảm lương cơ bản, tôi đã rất chật vật. Nếu tiếp tục như vậy, thu nhập của mọi người chắc chắn giảm. Kinh tế chắc chắn đang đi xuống.”

Theo số liệu Tổng cục Hải quan Trung Quốc công bố ngày 8/9 được bài nguồn dẫn lại, tổng giá trị xuất khẩu hàng hóa của Trung Quốc trong tám tháng đầu năm 2026 đạt 20,17 nghìn tỷ nhân dân tệ, tăng 14,6% so với cùng kỳ.

Tuy nhiên, chủ doanh nghiệp xuất khẩu Triệu Phác tỏ ra hoài nghi về số liệu chính thức cho thấy xuất khẩu tiếp tục tăng. Ông nói: “Đừng chỉ nhìn những số liệu đó. Từ khi dịch COVID-19 bắt đầu, tôi đã không còn tin dù chỉ một dấu câu.”

Ông lấy ví dụ, trong lúc dịch bệnh nghiêm trọng, tại một số cảng lớn của Trung Quốc như cảng Thượng Hải và cảng Diêm Điền, container rỗng chất thành núi. Theo suy nghĩ của ông, xuất khẩu khi đó lẽ ra phải giảm mạnh, nhưng dữ liệu vẫn cho thấy tăng trưởng. Ông đặt câu hỏi mức tăng ấy đến từ đâu.

Tên của tất cả những người được phỏng vấn trong bài nguồn đều là tên thay thế.

Tác giả: Hồng Ninh, phỏng vấn và tường thuật. Dịch đầy đủ nội dung chính từ Đại Kỷ Nguyên tiếng Trung, 11/10/2026.