FBI bắt phụ nữ bị cáo buộc làm đặc vụ Trung Quốc, theo dõi người thân quan chức Đài Loan
Theo bài của phóng viên Lộ Khắc trên SecretChina ngày 5/10, Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) bắt một phụ nữ gốc Hoa 34 tuổi tại sân bay quốc tế Los Angeles ngày 4/10. Công tố liên bang cáo buộc người này hoạt động với tư cách đặc vụ của Chính phủ Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa mà không thông báo cho chính phủ Mỹ, đồng thời từng tới Seattle theo chỉ thị của người phía Trung Quốc để theo dõi con trai cả của Tổng thống Đài Loan Lại Thanh Đức.
Quyền công tố viên liên bang tại Quận Trung tâm California Bill Essayli thông báo trên X rằng Trương Uyển Oánh (Wanying Zhang, tên tiếng Anh Heather), cư trú tại Irvine, California, bị bắt khi chuẩn bị lên máy bay tới Trung Quốc. FBI Los Angeles điều tra vụ án.
Theo Essayli, đơn khiếu tố hình sự liên bang cho biết Zhang tới Seattle năm 2025, theo chỉ thị của quan chức Trung Quốc để theo dõi một người thân của quan chức chính phủ Đài Loan, rồi gửi ảnh, video và thông tin biển số xe cho những người này.
CBS News sau đó dẫn nguồn thực thi pháp luật cho biết người bị theo dõi được cho là Lại Đình Dữ (Ting-Yu Lai), con trai Tổng thống Lại Thanh Đức. Tuy nhiên, thông báo ban đầu của công tố liên bang không nêu danh tính mục tiêu.
Bị cáo buộc tới Seattle để bí mật theo dõi
Theo bản tuyên thệ FBI nộp lên tòa liên bang, Zhang cùng một người đàn ông bay từ Las Vegas tới Seattle ngày 1/9/2025, thuê chiếc Nissan Rogue màu đen sau khi đến nơi và tới khu vực gần nơi ở của mục tiêu.
Đơn khiếu tố cáo buộc hai người quan sát và ghi hình quanh ngôi nhà. Camera tại một nhà gần đó được cho là ghi lại cảnh họ dùng điện thoại quay khi gia đình mục tiêu trở về.
Trong thông báo trên X ngày 4/10, Essayli cho biết Zhang bị bắt tại LAX khi định rời Mỹ tới Trung Quốc; cô bị cáo buộc hoạt động như đặc vụ không thông báo của Trung Quốc. Theo bản tuyên thệ được ông dẫn, Zhang tới Seattle năm 2025 để theo dõi người thân của một quan chức Đài Loan theo chỉ thị quan chức Trung Quốc, gửi ảnh, video và biển số xe. Ông nói cô phối hợp chuyến đi với một người khác, sử dụng kỹ thuật tránh bị phát hiện, chưa thông báo cho Bộ trưởng Tư pháp về việc hoạt động cho chính phủ nước ngoài và sẽ ra tòa liên bang Los Angeles hôm sau. Thông báo cũng nêu bị cáo được coi là vô tội cho đến khi được chứng minh có tội.
Theo SecretChina, CBS News dựa vào nguồn thực thi pháp luật và hồ sơ nhà ở để xác định mục tiêu được cho là Lại Đình Dữ. Báo cho biết người này học tập, làm việc lâu năm tại Mỹ và hiện làm nghề liên quan đến kỹ thuật.
Các nhà điều tra FBI cáo buộc Zhang sau đó báo cáo qua WeChat cho một người được cho là liên quan chính phủ Trung Quốc, đồng thời gửi ảnh, video của mục tiêu và biển số hai xe.
Theo hồ sơ liên lạc được nêu trong đơn khiếu tố, khi phát hiện mục tiêu, Zhang nhắn cho người liên hệ rằng đã thấy một người đàn ông trẻ và đang ghi video.
Trong bản tuyên thệ, đặc vụ FBI Kevin Holt nhận định nếu chính phủ Trung Quốc muốn gây sức ép lên lãnh đạo Đài Loan trong một cuộc xung đột tương lai ở eo biển Đài Loan, thông tin về địa chỉ, nhà ở và xe của người thân quan chức cấp cao Đài Loan có thể có giá trị tình báo.
Công tố cáo buộc từng nhận nhiệm vụ tại Trung Quốc
Các nhà điều tra liên bang còn cáo buộc Zhang liên lạc với ít nhất hai người mà cô dường như biết đang làm việc cho chính phủ Trung Quốc.
Theo đơn khiếu tố, trong thời gian ở Trung Quốc tháng 6/2025, Zhang được một bạn đại học giới thiệu với một trong những người này. FBI cho biết người bạn học tại Đại học Quan hệ Quốc tế ở Bắc Kinh; trường này từ lâu được cơ quan phản gián Mỹ chú ý vì được cho là có liên hệ với hệ thống an ninh quốc gia Trung Quốc.
Các nhà điều tra cáo buộc Zhang sau đó gặp những người liên quan trong phòng riêng tại một địa điểm ở Trường Sa và nhận nhiệm vụ theo dõi mục tiêu tại đó.
Hồ sơ liên lạc tiếp theo cho thấy Zhang nói với người liên hệ rằng sau khi xử lý công việc tại Los Angeles, cô có thể tới Seattle; người kia đáp lời cảm ơn vì sự vất vả của cô. Công tố cho rằng nội dung trao đổi và chuyến đi Seattle sau đó củng cố lẫn nhau.
Essayli còn nói Zhang và người đồng hành sử dụng “tradecraft” để tránh bị phát hiện, tức những kỹ thuật thường được sử dụng trong hoạt động tình báo hoặc bí mật.
Theo nguồn bài, Zhang không thông báo cho Bộ trưởng Tư pháp Mỹ về việc hoạt động thay mặt chính phủ nước ngoài. Luật liên bang Mỹ quy định người tiến hành một số hoạt động tại Mỹ thay mặt chính phủ nước ngoài phải thực hiện nghĩa vụ thông báo theo luật.
Vụ án liên quan vấn đề đàn áp xuyên quốc gia mà Mỹ quan tâm
Vụ Zhang diễn ra trong bối cảnh Bộ Tư pháp Mỹ những năm gần đây liên tiếp truy tố người bị cáo buộc thực hiện hoạt động bí mật tại Mỹ thay mặt chính phủ Trung Quốc.
Bộ Tư pháp trước đây truy tố và đạt được các bản án đối với nhiều bị cáo. Chẳng hạn năm 2024, Trần Quân (John Chen) và Lâm Phong (Lin Feng) nhận tội hoạt động bất hợp pháp như đặc vụ của chính phủ Trung Quốc và liên quan một hoạt động nhắm vào học viên Pháp Luân Công tại Mỹ. Theo Bộ Tư pháp được nguồn bài dẫn, hai người hoạt động tại Mỹ theo chỉ thị quan chức Trung Quốc và nhận tội, gồm hoạt động như đặc vụ chính phủ nước ngoài mà không thực hiện nghĩa vụ thông báo.
Bộ Tư pháp Mỹ cũng từng nêu nhân viên chính phủ nước ngoài không được bí mật theo dõi, quấy rối hoặc đe dọa cư dân tại Mỹ; hoạt động thay mặt chính phủ nước ngoài phải tuân thủ luật Mỹ và các yêu cầu thông báo.
Tuy nhiên, Zhang hiện chỉ đối mặt với cáo buộc hình sự, chưa phải kết án. Cô dự kiến ra trình diện lần đầu tại tòa liên bang Los Angeles.
Tại thời điểm nguồn bài đăng, chính phủ Trung Quốc chưa công khai phản hồi vụ án; Zhang cũng chưa có tuyên bố công khai về các cáo buộc.
Tác giả: Lộ Khắc. Dịch đầy đủ nội dung chính từ SecretChina; thông báo được nguồn dẫn: Bill Essayli, ngày 4/10.
