Những bức chân dung và lòng nhân hậu trong tiểu thuyết Theo of Golden
Trong bài điểm sách của Jeff Minick, những bức chân dung bằng bút chì là điểm khởi đầu để nhân vật trong tiểu thuyết của Allen Levi nhìn lại chính mình và học cách nhìn người khác bằng lòng nhân hậu.

Trong bài điểm sách của Jeff Minick, những bức chân dung bằng bút chì là điểm khởi đầu để nhân vật trong tiểu thuyết của Allen Levi nhìn lại chính mình và học cách nhìn người khác bằng lòng nhân hậu.
Jeff Minick đến với Theo of Golden theo lời giới thiệu của một người chị em gái. Sau vài tuần chờ đến lượt mượn sách ở thư viện, ông đọc câu chuyện về Theo, một người đàn ông 86 tuổi đến bang Georgia và ở lại thị trấn hư cấu Golden. Vị khách từ chối tiết lộ họ một cách nhã nhặn. Ban đầu ông khiến người dân tò mò, rồi dần chinh phục họ.
Trong một quán cà phê địa phương, Theo chú ý đến những bức chân dung bút chì do họa sĩ Asher Glisson vẽ. Ông lần lượt mua tranh rồi tìm người trong tranh để tặng. Mỗi lần trao một bức chân dung, Theo lại được nghe một câu chuyện về quá khứ của người nhận, có thêm một mối gắn bó và hiểu thêm về những niềm vui, nỗi buồn trong đời họ.
Minick đọc xong sách vào thứ Sáu. Sáng thứ Bảy, ông bắt đầu đọc lại, lần này chậm hơn, và đọc hết vào cuối tuần kế tiếp. Ông kể đã nhiều thập niên kể từ lần gần nhất đọc lại một cuốn sách ngay như thế. Ông đặt tám bản, tặng ba bản cho những người viết trẻ ông quen, để bốn bản vào các giỏ quà Giáng sinh dành cho các con và gia đình họ, rồi giữ một bản cho mình.
Nhắc đến cách Emily Dickinson từng nói rằng thơ có thể làm người đọc lạnh đến mức lửa cũng không sưởi ấm nổi, Minick hình dung một phản ứng khác. Có câu chuyện khiến ông thấy ấm như thể tháng Một đã thành tháng Bảy. Có cuốn tiểu thuyết khiến ông như được đeo một cặp kính mới, nhìn thế giới khác đi. Theo of Golden đem lại cho ông cảm giác ấy. Ba giá trị ông nhận ra trong sách là sự thật, lòng tốt và cái đẹp.
Những gương mặt và sự thật
Minick nhận thấy chủ đề sự thật xuyên suốt cuốn sách, từ một lá thư Theo viết gần cuối truyện đến các bức chân dung của Asher. Tại quán Chalice, Theo nói với họa sĩ rằng ông nhận ra nét buồn trên từng gương mặt. Theo kể mình học được điều đó qua trải nghiệm và dần coi khả năng chung sống với nỗi buồn như một món quà. Niềm vui và nỗi buồn có thể cùng hiện diện. Theo cho rằng cách ta chăm chút cho nỗi buồn có thể nuôi dưỡng tình thương và giúp ta trở nên sáng suốt hơn.
Với Theo, tranh của Asher mời người xem ở một mình trong yên lặng, nhìn thẳng vào những mong mỏi thường được giấu kín và nhận ra điều tốt đẹp có thể nảy sinh từ những nỗi buồn ấy.
Lòng tốt gửi trong một món quà
Katherine Lesker, một nhà báo trong truyện, cũng được Theo tặng lại bức chân dung của mình. Cô nhận xét rằng lựa chọn sống khiêm nhường làm cho ông trở nên đáng nhớ. Với Minick, những năm tháng trải nghiệm và chịu đựng đã góp phần hình thành lòng tốt của Theo. Mỗi lần trao tranh, ông mở ra cho người nhận một dịp để thấu hiểu bản thân và cư xử tử tế hơn.
Khi Asher hỏi điều gì làm nên nghệ thuật hay, Theo đặt tình yêu ở trung tâm. Theo nghĩ đến tình yêu đối với năng khiếu mình được trao, đối với người hay câu chuyện mình thể hiện, và đối với công chúng. Ông mở rộng ý đó sang những việc như làm ruộng, dạy học, chữa bệnh và nuôi con. Dưới góc nhìn của Minick, tình yêu ấy cũng là phần cốt lõi của tiểu thuyết.
Cái đẹp và khả năng nhìn lại người khác
Minick thấy sức an ủi của nghệ thuật trong nhiều nhân vật, từ họa sĩ Asher đến nghệ sĩ cello Simone Lavoy hay nhạc công đường phố Basil Cannonfield. Sách, việc đọc và việc viết cũng trở đi trở lại trong tiểu thuyết.
Một ví dụ là Kendrick Whitaker, nhân viên chăm sóc cơ sở vật chất tại một trường đại học. Vợ anh thiệt mạng và con gái bảy tuổi bị thương tật trong vụ tai nạn do một người lái xe say rượu gây ra. Khi gặp công tố viên Derrick Prentiss sau phiên tòa, Whitaker xin tòa khoan dung. Trong phòng xử, anh đã nhìn thấy một con người có gương mặt, có cuộc đời và có con nhỏ.
Whitaker hỏi Prentiss có nhớ lần anh từng đứng trước ông rồi phải ngồi tù vì một tội mình không phạm hay không. Prentiss không nhớ. Whitaker kể về bức chân dung Theo tặng và bài học anh rút ra về việc thực sự nhìn người đối diện. Mười tám tháng trước anh từng căm ghét Prentiss. Lần này, khi nhìn thẳng vào ông, Whitaker tin rằng trước mặt mình là một người tốt. Prentiss xin lỗi và nói sẽ suy ngẫm về những gì vừa nghe.
Minick cũng nhắc đến những độc giả thấy truyện chậm, quá hiền lành hoặc quá đa cảm. Ông nhớ lại mình từng khó nhập tâm khi đọc Harry Potter, dù bộ truyện có hàng triệu độc giả. Ông cho rằng phản ứng trước một tác phẩm cũng nói lên sở thích và môi trường văn hóa của người đọc. Riêng ông muốn giữ lại cách nhìn mà Theo of Golden đem tới, với nhiều trìu mến và tử tế hơn.
Bài điểm sách của Jeff Minick, chuyển ngữ từ The Epoch Times. Các đoạn dài trích tiểu thuyết được diễn ý. Thông tin về tác phẩm được đối chiếu với trang của nhà xuất bản.


