Đại biểu đề nghị ràng buộc trách nhiệm xây tiện ích cộng đồng trong khu đô thị

Việc dành đất cho nhà văn hóa, trường học, công viên và các không gian sinh hoạt chung trong khu đô thị cần đi kèm trách nhiệm thực hiện của chủ đầu tư. Đây là một trong những kiến nghị được nêu khi đại biểu Quốc hội góp ý sửa Luật Đất đai tại kỳ họp thứ hai của Quốc hội khóa XVI, theo Dân trí ngày 23/10.

Quy hoạch có nhưng công trình chưa hoàn thành

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Triệu Thế Hùng cho biết một số dự án đã xác định phần đất dành cho trường học, nhà văn hóa, công viên và cây xanh khi phê duyệt quy hoạch. Tuy nhiên, quá trình xây dựng và bàn giao cho địa phương không phải lúc nào cũng hoàn tất các hạng mục đó.

Ông dẫn trường hợp dự án kéo dài 5–10 năm mà chính quyền chưa thể tiếp nhận, khiến việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho người dân bị ảnh hưởng. Nếu tiếp nhận dự án khi các công trình cộng đồng còn thiếu, quyền sử dụng các tiện ích đã được quy hoạch của cư dân cũng không được bảo đảm.

Đại biểu còn nêu tình trạng có khu vực được quy hoạch làm công viên, thảm cỏ hoặc nơi sinh hoạt chung nhưng khi triển khai không được xây dựng đầy đủ. Ông đề nghị luật làm rõ trách nhiệm, điều kiện bàn giao và cách xử lý dự án thiếu hạng mục, nhất là khi chủ đầu tư đã bán bất động sản nhưng chưa đầu tư tương xứng cho cộng đồng.

Ưu tiên quỹ đất cho hoạt động văn hóa

Trước đó, Bộ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh đề nghị có cơ chế ưu tiên đất cho thiết chế văn hóa, thư viện và điểm sinh hoạt công cộng trong quy hoạch sử dụng đất, đặc biệt ở các khu đô thị. Bà cũng đề xuất quy định tỷ lệ và tiêu chí bố trí đất cho loại công trình này tại khu dân cư mới.

Theo Bộ trưởng, một số địa phương còn thiếu không gian phục vụ đời sống văn hóa. Bà kiến nghị xem xét sử dụng trụ sở, nhà đất thuộc sở hữu Nhà nước dôi dư sau sắp xếp bộ máy và đất thu hồi từ quá trình cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước cho những công trình cộng đồng.

Cân bằng bảo tồn di tích và quyền sửa nhà

Liên quan đến di sản, ông Triệu Thế Hùng lưu ý nhiều di tích nằm xen trong khu dân cư. Quy định khoanh vùng bảo vệ có thể ảnh hưởng trực tiếp đến việc sửa chữa nhà ở đã xuống cấp. Ông đề nghị phân định rõ ranh giới bảo vệ, hoạt động được phép và điều kiện cải tạo để dung hòa bảo tồn với nhu cầu của người dân.

Đại biểu cho rằng quỹ đất dành cho văn hóa, thể thao và sinh hoạt cộng đồng cần được tính từ giai đoạn quy hoạch dài hạn. Khi đô thị hóa tiếp tục thu hẹp quỹ đất, việc bổ sung các công trình này về sau sẽ khó hơn.

Những nội dung trên là đề xuất trong quá trình góp ý sửa luật, chưa phải quy định mới đã được thông qua.

Nguồn: Tổng hợp theo bài của Hoài Thu trên Dân trí, ngày 23/10/2026.