Séc xét xử phóng viên Quang Minh Nhật Báo trong vụ bị cáo buộc hoạt động cho nước ngoài

Theo The Epoch Times, ngày 14/10, cập nhật ngày 15/10/2026.

Một phóng viên truyền thông nhà nước Trung Quốc bị cáo buộc thu thập tình báo cho Bắc Kinh ra tòa ở Praha ngày 14/10, trở thành người đầu tiên bị truy tố theo điều luật của Séc về hoạt động trái phép nhân danh một thế lực nước ngoài.

Yang Yiming, phóng viên thường trú tại Praha của Quang Minh Nhật Báo, tờ báo do Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc vận hành, thông qua luật sư phủ nhận cáo buộc tại Tòa án thành phố Praha.

Công tố viên cáo buộc ông dùng vị trí nhà báo được công nhận để thu thập tình báo chính trị, kinh tế, thiết lập quan hệ với người có ảnh hưởng và chuyển thông tin sang Trung Quốc.

Theo thông tin tường thuật phiên tòa ở Séc được bài nguồn dẫn lại, công tố viên Martin Bily nói Yang đến Séc năm 2022 với tư cách thành viên một cơ quan tình báo Trung Quốc, rồi được Bộ Ngoại giao Séc cấp thẻ nhà báo nước ngoài.

Cáo trạng cho rằng Yang đã tạo ít nhất 38 tài liệu chứa thông tin thu thập được, kèm đánh giá, phân tích rủi ro và khuyến nghị của mình. Ông bị cáo buộc lưu điện tử các tài liệu rồi chuyển cho một người khác tại thời gian, địa điểm ấn định trước.

Công tố viên cho rằng Yang xây dựng quan hệ với những người có thể cung cấp thông tin hữu ích, đôi khi mời ăn tối, tặng quà nhỏ hoặc mời dự hội nghị ở Trung Quốc. Theo phía công tố, hoạt động thu thập và chuyển giao thông tin này đe dọa chủ quyền và trật tự hiến pháp Séc.

Công việc tại tờ báo do Trung ương ĐCSTQ vận hành

Việc Yang làm cho Quang Minh Nhật Báo được ghi nhận trong các ấn phẩm của báo. Một bài ngày 15/1, xuất bản ngay trước khi ông bị bắt, giới thiệu ông là phóng viên thường trú ở Praha và đăng phân tích của ông về diễn biến chính trị tại Ba Lan, Séc, Hungary và Slovakia.

Bài phân tích xem xét quan hệ của bốn nước với Mỹ và Liên minh châu Âu, lập trường về Nga và Ukraine, cùng hợp tác kinh tế với Bắc Kinh, gồm đầu tư và dự án hạ tầng Trung Quốc ở Trung Âu.

Tài liệu này cho thấy Yang đưa tin về chính trị và kinh tế, nhưng không xác lập rằng công việc báo chí đã công bố có liên quan đến những hoạt động mà công tố viên cáo buộc.

Quang Minh Nhật Báo tự mô tả là tờ báo do Trung ương ĐCSTQ vận hành. Lịch sử chính thức của cơ quan cho biết từ năm 1994, báo là đơn vị trực thuộc Trung ương ĐCSTQ và do Ban Tuyên truyền Trung ương quản lý.

Vụ đầu tiên theo điều luật mới

Yang bị bắt giữ vào tháng 1 và sau đó bị buộc tội hoạt động trái phép nhân danh một thế lực nước ngoài. Tội danh được bổ sung tại Điều 318a Bộ luật Hình sự Séc vào tháng 2/2025, bao gồm những hoạt động được quy định cụ thể thực hiện cho một thế lực nước ngoài với ý định đe dọa hoặc gây tổn hại trật tự hiến pháp, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, quốc phòng hay an ninh của đất nước.

Người bị kết tội theo điều luật có thể chịu tối đa năm năm tù. Tòa án Hiến pháp Séc giữ nguyên điều luật tháng 2/2026, bác đơn phản đối của 24 thượng nghị sĩ. Chính phủ hiện nay từng cam kết bãi bỏ điều khoản, dù Bộ trưởng Tư pháp Jeronym Tejc hồi tháng 8 nói đã thống nhất với thẩm phán và công tố viên sẽ chỉnh sửa cách diễn đạt.

Luật sư bác bỏ cáo buộc

Luật sư Michal Sykora phản đối cả những cáo buộc về sự việc, cách xác định tính chất pháp lý và mức hình phạt đề nghị. Ông lập luận phía công tố không chỉ ra được mối đe dọa cụ thể đối với lợi ích của Séc theo yêu cầu của luật, và không thông tin nào Yang bị cho là đã thu thập có khả năng trực tiếp đe dọa chủ quyền đất nước.

Ông Sykora cho rằng thân chủ chỉ làm công việc báo chí thông thường, và hồ sơ không có bằng chứng xác lập việc Yang làm cho một cơ quan tình báo Trung Quốc.

Công tố viên Bily bác bỏ lập luận đó, nói có thể phân biệt hoạt động thu thập tình báo với báo chí hợp pháp. Ông cho biết một số bằng chứng được bảo mật nên không thể công khai.

Tòa không cho công chúng dự phần thẩm vấn Yang và đọc một số tài liệu, nhưng bác đề nghị của bên bào chữa đóng cửa toàn bộ phiên tòa. Ông Bily đề nghị án tù phải chấp hành, phạt tiền và trục xuất Yang khỏi Séc. Các phiên xét xử dự kiến tiếp tục đến ngày 16/10.

Tác giả: Arthur Zhang. Nguồn: The Epoch Times.