Mỹ phạt Amidi 200.000 USD vì không thông báo khoản đầu tư vào công ty AI Trung Quốc

Bộ Tài chính Mỹ đã phạt Amidi LLC 200.000 USD vì không thông báo một khoản đầu tư vào doanh nghiệp công nghệ Trung Quốc. Đây là khoản phạt đầu tiên theo chương trình kiểm soát đầu tư của Mỹ vào các công nghệ nhạy cảm ở Trung Quốc.

Amidi là công ty mẹ của Plug and Play Tech Center, tổ chức đầu tư mạo hiểm và hỗ trợ tăng tốc khởi nghiệp có trụ sở tại California. Bộ Tài chính ban hành khoản phạt vào tháng 7 và công bố ngày 7/10.

Theo Bộ Tài chính, ngày 19/4/2025, một quỹ đầu tư tại Trung Quốc do Amidi kiểm soát đã đầu tư khoảng 92.478 USD vào Shanghai Qiongche Intelligent Technology, còn gọi là Noematrix. Doanh nghiệp có trụ sở tại Thượng Hải này phát triển công nghệ trí tuệ nhân tạo giúp robot tương tác và thực hiện nhiệm vụ trong thế giới vật lý.

Bộ Tài chính phát hiện giao dịch thông qua hoạt động giám sát thị trường và tuân thủ thường kỳ. Vi phạm được xác định là không thông báo khoản đầu tư, chứ không phải kết luận bản thân khoản đầu tư thuộc diện bị cấm.

Khoản phạt đầu tiên theo quy định kiểm soát đầu tư của Mỹ

Chương trình An ninh Đầu tư ra nước ngoài, có hiệu lực từ ngày 2/1/2025, cấm một số khoản đầu tư của Mỹ vào các công ty Trung Quốc phát triển trí tuệ nhân tạo tiên tiến, chất bán dẫn và công nghệ lượng tử. Một số giao dịch khác trong những lĩnh vực này được phép thực hiện nhưng phải thông báo cho Bộ Tài chính.

Quy định cũng áp dụng với một số khoản đầu tư được thực hiện thông qua các công ty con ở nước ngoài do doanh nghiệp Mỹ kiểm soát.

Các biện pháp hạn chế nhằm ngăn vốn Mỹ và những lợi ích đi kèm hoạt động đầu tư hỗ trợ sự phát triển của các công nghệ nhạy cảm có thể đe dọa an ninh quốc gia Mỹ.

Trong thông báo ngày 7/10, ông Christopher Pilkerton, Trợ lý Bộ trưởng Tài chính phụ trách an ninh đầu tư, cho biết chương trình nhằm xử lý việc các quốc gia đáng quan ngại phát triển những công nghệ nhạy cảm có thể gây rủi ro đối với an ninh quốc gia Mỹ.

Mạng lưới đầu tư của Plug and Play tại Trung Quốc

Khoản đầu tư của Amidi vào Noematrix diễn ra sau một số vòng huy động vốn trước đó có sự tham gia của Plug and Play China, đơn vị đầu tư và phát triển doanh nghiệp khởi nghiệp tại Trung Quốc thuộc mạng lưới có nguồn gốc từ Thung lũng Silicon.

Noematrix từng nêu Plug and Play China là nhà đầu tư trong vòng huy động vốn tháng 9/2024, vài tháng trước khi các quy định hạn chế của Mỹ có hiệu lực.

Tháng 12/2024, Noematrix công bố một vòng huy động vốn khác do Sequoia China, một công ty đầu tư mạo hiểm Trung Quốc, dẫn đầu; đồng thời cho biết Plug and Play China đã tăng khoản đầu tư.

Ngày 10/4/2025, Noematrix công bố thêm một vòng huy động vốn, tiếp tục nêu Plug and Play China trong số các nhà đầu tư tham gia.

Chín ngày sau, quỹ tại Trung Quốc do Amidi kiểm soát thực hiện khoản đầu tư được Bộ Tài chính xác định trong quyết định xử phạt. Chưa rõ hai giao dịch này có liên quan với nhau hay không, cũng như liệu quỹ đó có phải là pháp nhân mà Plug and Play China sử dụng để thực hiện đầu tư hay không.

The Epoch Times đã liên hệ Bộ Tài chính, Amidi, Noematrix và Plug and Play China để làm rõ thông tin về quỹ tại Trung Quốc, quan hệ của quỹ với mạng lưới đầu tư ở Thung lũng Silicon, cùng việc không thông báo cho nhà chức trách Mỹ. Không bên nào phản hồi trước thời điểm bài nguồn được xuất bản.

Vốn từ các tổ chức liên quan đại học và khu vực nhà nước Trung Quốc

Sau đó, Noematrix tiếp tục nhận vốn từ các nhà đầu tư có liên hệ với trường đại học và doanh nghiệp nhà nước Trung Quốc.

Tháng 6/2026, công ty công bố một vòng huy động vốn khác, với sự tham gia của Quỹ Tương lai AI của Đại học Giao thông Thượng Hải, một quỹ đầu tư công nghệ có liên hệ với trường; Shanghai Chuangzhi Technology, công ty con của tổ chức nghiên cứu Shanghai Chuangzhi Academy; và Wuxi Data Group, doanh nghiệp nhà nước hoạt động trong ngành dữ liệu.

Noematrix cho biết đã hợp tác với Đại học Giao thông Thượng Hải và Shanghai Chuangzhi Academy trong các phòng thí nghiệm chung và dự án nghiên cứu. Ông Lu Cewu, đồng sáng lập công ty, là giáo sư kiêm phó hiệu trưởng Trường Trí tuệ nhân tạo thuộc Đại học Giao thông Thượng Hải.

Công ty cũng cho biết đã cùng Wuxi Data Group và các đối tác khác triển khai một sáng kiến trên quy mô thành phố nhằm thu thập dữ liệu chất lượng cao từ hoạt động thực tế để huấn luyện hệ thống AI cho robot.

Theo Noematrix, sáng kiến hướng tới dữ liệu từ 1.000 doanh nghiệp và một triệu giờ hoạt động thực tế. Công ty cho biết các đối tác đã công bố kết quả giai đoạn đầu và dự kiến mở rộng các bộ dữ liệu công nghiệp để hỗ trợ ứng dụng robot sử dụng AI trên dây chuyền sản xuất.

Tác giả: Arthur Zhang. Dịch đầy đủ nội dung chính từ The Epoch Times, ngày 12/10/2026. Đối chiếu quyết định xử phạt và phạm vi nghĩa vụ thông báo với thông báo Bộ Tài chính Mỹ ngày 7/10/2026.