Biểu tình về điều kiện trường học lan rộng tại Pháp

PARIS — Ngày 6/10, khi đoàn tuần hành trong phong trào phản đối điều kiện trường học chuẩn bị xuất phát từ quảng trường République, người biểu tình hô những khẩu hiệu chống nhà nước, cảnh sát và chủ nghĩa phát xít.

Trong số những tiếng hô còn có “Mọi người đều ghét cảnh sát”, lời kêu gọi cầm vũ khí, “Tự do cho Palestine”, “Chúng ta đều là con em Gaza”, “Marine vào tù” — nhắc tới Marine Le Pen của đảng Tập hợp Quốc gia — và “Mélenchon làm tổng thống”, nhắc tới người sáng lập đảng cánh tả cấp tiến Nước Pháp Bất khuất (LFI), Jean-Luc Mélenchon. Người biểu tình cũng lặp lại khẩu hiệu tiếng Italy có nghĩa “Tất cả chúng ta đều chống phát xít”.

Đám đông không chỉ có học sinh trung học và sinh viên đại học, mà còn gồm nhà hoạt động cánh tả cấp tiến, thành viên công đoàn và người lớn tuổi. Theo quan sát của phóng viên, nhiều người trẻ có nguồn gốc Bắc Phi, châu Phi hạ Sahara và phụ nữ đội khăn trùm đầu Hồi giáo tham gia.

Ông Mélenchon đi gần đầu đoàn cùng điều phối viên LFI Manuel Bompard. Lãnh đạo đảng Xã hội Olivier Faure cũng có mặt.

Trước giờ xuất phát, thị trưởng Saint-Denis, Bally Bagayoko thuộc LFI, được một số người trẻ chào đón bằng tiếng hô “Bally làm tổng thống”. Ông khuyến khích họ bỏ phiếu cho LFI.

Ông Bagayoko đã gây tranh cãi khi nói ngày 29/9 rằng bạo lực có thể có tính chính đáng khi đáp lại hành động của cảnh sát, đồng thời nói tốt hơn là tránh bạo lực. Cảnh sát trưởng Paris sau đó chuyển phát biểu tới công tố viên để xem xét khả năng kích động phạm tội.

Đối với một số học sinh, mối quan tâm giáo dục gắn với những bất bình chính trị rộng hơn. Moussa, 17 tuổi, nói em tới phản đối điều em gọi là sự phân biệt chủng tộc mang tính hệ thống và việc lựa chọn học sinh da đen trong tuyển sinh giáo dục đại học. Mohamed, cũng 17 tuổi, phản đối điều em mô tả là sự kỳ thị người Hồi giáo mang tính hệ thống, khiến họ không thể thể hiện niềm tin bằng trang phục tôn giáo.

Arthur, 18 tuổi, muốn có thêm nguồn lực giáo dục và ít tiền hơn cho Israel. Leïla, sinh viên luật 20 tuổi, cho rằng Pháp nên dành nhiều tiền hơn cho giáo dục thay vì quân đội; cô cũng tuần hành để duy trì sức ép với Israel và hỗ trợ người Palestine.

Khi đoàn tới điểm cuối ở quảng trường Nation, đối đầu với cảnh sát trở nên bạo lực. Theo bài tường thuật, người biểu tình ném đá, chai thuỷ tinh và pháo dạng ống về phía cảnh sát, đồng thời hô khẩu hiệu, lăng mạ và chế giễu. Cảnh sát đáp trả bằng hơi cay.

Gần 500 vụ bắt giữ trên toàn quốc

Paris là một trong khoảng 30 thành phố có biểu tình ngày 6/10, ngày hành động toàn quốc thứ ba của phong trào bắt đầu giữa tháng 9 với những phàn nàn về thiếu giáo viên, cơ sở trường học xuống cấp và giờ học kéo dài.

Hai ngày hành động trước tập trung vào phong toả trường học. Theo Bộ Giáo dục được bài nguồn dẫn, ngày 29/9 có 338 trường trung học bị gián đoạn, 45 trường bị phong toả hoàn toàn và 440 vụ bắt giữ. Ngày 1/10, hơn 1.020 trong khoảng 3.700 trường trung học bị ảnh hưởng, gồm 222 vụ phong toả; cảnh sát ghi nhận khoảng 900 hoạt động và gần 1.950 vụ bắt giữ.

Với các cuộc tuần hành ngày 6/10, Bộ Nội vụ ước tính 256.000 người tham gia trên toàn quốc, gồm 56.000 tại Paris. Ban tổ chức đưa ra con số 450.000 người.

Theo Bộ Nội vụ được The Epoch Times dẫn, cảnh sát bắt 488 người trên toàn nước Pháp, 43 cảnh sát bị thương. Bộ Giáo dục cho biết khoảng 900 trong số 3.700 trường trung học đình chỉ một phần hoặc toàn bộ lớp học.

Le Figaro đưa tin xung đột cũng xảy ra ở Strasbourg, Rennes, Toulouse và Châteauroux, nơi cảnh sát bị tấn công.

Bài nguồn dẫn Bộ Nội vụ ghi nhận 6.547 vụ bắt giữ kể từ 28/9; văn phòng thủ tướng cho biết ít nhất 715 cảnh sát và 215 học sinh bị thương.

Một số thông điệp trong phong trào cũng gây tranh cãi. Theo Le Figaro, công tố viên Orléans mở điều tra sơ bộ về cáo buộc tán dương khủng bố sau video học sinh hát một bài rap trong vụ phong toả trường François-Villon ở Beaugency ngày 1/10.

Bài rap được cho là nhắc tới Mohamed Merah, kẻ sát hại ba quân nhân và bốn người, gồm ba trẻ em, tại một trường Do Thái ở tây nam Pháp năm 2012; vụ tấn công Bataclan năm 2015; Salah Abdeslam, người bị kết án vì vai trò trong chuỗi tấn công Paris đêm đó; và Adolf Hitler. Đây là nội dung đang được công tố viên xem xét, không phải kết luận đối với người trong video.

Ngày 5/10, nghị sĩ Mathieu Valet thuộc Tập hợp Quốc gia nói đã báo công tố viên về một học sinh trường Honoré-de-Balzac ở Mitry-Mory. Theo lời cáo buộc được bài nguồn thuật lại, người này dường như chỉ vào nhóm cảnh sát và kêu gọi đám đông giết họ nhân danh Allah.

Tranh luận về lực lượng đứng sau phong trào

Ngày 1/10, văn phòng thủ tướng nói cơ quan tình báo Pháp xem việc phong toả là một hoạt động do LFI và các lực lượng cực tả liên quan tổ chức. Năm ngày sau, trước Quốc hội, Thủ tướng Sébastien Lecornu cáo buộc đảng này tìm cách gây hỗn loạn và đưa bạo lực vào dự án chính trị.

LFI bác bỏ các cáo buộc. Ông Bompard cáo buộc chính phủ sa vào thuyết âm mưu.

Baptiste Gili, đại biểu toàn quốc của UNI, một tổ chức sinh viên cánh hữu phản đối việc phong toả, nói với The Epoch Times rằng gọi đây đơn thuần là biểu tình của học sinh trung học dễ gây hiểu lầm.

Theo ông Gili, đại đa số học sinh và sinh viên tập trung học tập; một số yêu cầu của người biểu tình có thể chính đáng và dễ hiểu, nhưng ông cho rằng chúng chủ yếu trở thành cái cớ cho bạo loạn và bạo lực của cánh tả cấp tiến.

Ông nói UNI muốn đại diện cho phần đông người trẻ đôi khi cũng đối diện thiếu giáo viên, nhưng không phong toả, phá hoại hay huỷ hoại. Ông viện dẫn điều ông gọi là sự hiện diện của những người chuyên gây phong toả, phá hoại và rối loạn công cộng thuộc cánh tả cấp tiến.

Ông Gili cũng quy một phần trách nhiệm cho chính phủ của Tổng thống Emmanuel Macron. Ông nói chính phủ đồng ý gặp những tổ chức học sinh cánh tả như thể họ đại diện cho học sinh, nhưng từ chối gặp UNI; theo ông, điều đó hợp thức hoá quan niệm dùng bạo lực để đạt điều muốn có. Những nhận định này là quan điểm của đại diện UNI.

Phản ứng từ Mỹ

Tổng thống Mỹ Donald Trump bình luận ngày 6/10, mô tả tình hình Pháp là hệ quả của nhập cư ồ ạt ngoài tầm kiểm soát. Trên Truth Social, ông cho rằng bất ổn không thực sự liên quan tới trường học, mà là điều ông mô tả như một nỗ lực của Hồi giáo nhằm chiếm lấy một đất nước từng vĩ đại. Đây là nhận định của ông Trump, không phải nguyên nhân đã được bài báo chứng minh.

Bài nguồn cũng nêu các câu hỏi về liên hệ giữa những tổ chức tham gia biểu tình và các nhóm Hồi giáo theo khuynh hướng chính trị. Theo tạp chí bảo thủ Le Point, Union Syndicale Lycéenne, một tổ chức cánh tả kêu gọi biểu tình, đồng sáng lập một tập thể năm 2025 cùng Étudiants Musulmans de France (EMF). Một báo cáo chính phủ Pháp tháng 5/2025 được bài nguồn dẫn mô tả EMF là nhánh sinh viên của chi nhánh Huynh đệ Hồi giáo tại Pháp.

Ông Gili nói UNI đã quan sát thấy các nhà hoạt động EMF phối hợp với cánh tả cách mạng và tìm cách thu hút sinh viên Hồi giáo bằng một câu chuyện về việc họ bị xã hội Pháp áp bức. Đây tiếp tục là phát biểu của ông Gili.

Các tổ chức học sinh kêu gọi tiếp tục phong toả ngày 7/10 và một cuộc biểu tình toàn quốc khác ngày 8/10.

Theo Etienne Fauchaire / The Epoch Times, đăng ngày 6/10, cập nhật ngày 7/10/2026.

Nguồn: The Epoch Times.