Mất điện diện rộng: Vì sao Anh chuẩn bị phát thanh dự phòng ba ngày?

Một sự cố mất điện kéo dài có thể khiến những phương tiện liên lạc quen thuộc cùng ngừng hoạt động. Tại Anh, kế hoạch duy trì phát thanh FM trong tình huống khẩn cấp đang được chú ý khi các cơ quan thảo luận khả năng chống chịu của hạ tầng trong ít nhất 72 giờ. Chính phủ Anh nói hiện không có mối đe dọa cụ thể nào đối với lưới điện.

Bài học từ Lancaster

Trong đợt lũ tháng 12/2015 tại Lancaster, nước sông Lune dâng cao làm gián đoạn nguồn điện của khoảng 61.500 người. Theo bài điều tra của BBC, nhiều hộ mất ánh sáng và sưởi; một số nơi gặp vấn đề về nước do máy bơm cần điện. Nhà ga, trạm xăng, cửa hàng, máy rút tiền và đèn giao thông cũng bị ảnh hưởng. Điện thoại cố định dùng dây đồng và đài FM là hai phương tiện liên lạc vẫn hoạt động trong hoàn cảnh đó.

Giáo sư kỹ thuật Roger Kemp của Đại học Lancaster sau này tham gia rà soát sự cố. Trường hợp này cho thấy mất điện không chỉ là thiếu đèn: nước, thanh toán và thông tin có thể bị tác động dây chuyền nếu cùng phụ thuộc vào một hệ thống điện và mạng.

Kênh thông tin khi mạng số ngừng hoạt động

BBC cho biết họ có phương án phát thanh khẩn cấp riêng, sử dụng một nhóm nhân sự hạn chế, đường liên lạc không phụ thuộc internet, máy phát điện và nguồn tiếp tế đủ duy trì hoạt động tối thiểu ba ngày. Thông tin từ nhà chức trách có thể được chuyển đến người dân qua đài FM; một số phóng viên dự kiến dùng xe vệ tinh tại các trung tâm ứng phó. Những chi tiết vận hành của phương án này không được công bố đầy đủ.

Khả năng dùng một kênh dự phòng độc lập trở nên đáng chú ý khi dịch vụ điện thoại và internet ngày càng gắn với cùng mạng điện. Lord Harris, Chủ tịch Ủy ban Chuẩn bị Quốc gia của Anh, cảnh báo trong bài BBC rằng việc mất điện kéo dài còn có thể làm gián đoạn cấp nước và gây khó khăn cho hệ thống thoát nước. Đây là đánh giá về rủi ro tiềm tàng, không phải thông báo một sự cố sắp xảy ra.

Chuẩn bị mà không gây hoang mang

Theo BBC, Anh đang chi 70 triệu bảng để phát triển các máy bay hoạt động ở tầng cao, có thể cung cấp kết nối di động và internet dự phòng trong tình huống khủng hoảng. Song chính phủ nhấn mạnh lưới điện quốc gia của Anh có độ chống chịu cao và chưa từng bị mất điện hoàn toàn trong 75 năm vận hành. Các phương án dự phòng được xây dựng cho tình huống hiếm gặp, chứ không phải dự báo mất điện diện rộng.

Trường hợp Lancaster gợi một cách chuẩn bị thực tế ở cấp hộ gia đình: biết kênh thông tin chính thức tại địa phương và kiểm tra thiết bị cơ bản như đèn pin, pin dự phòng hoặc đài dùng pin. Kế hoạch và khuyến cáo cụ thể vẫn phải theo cơ quan chức năng nơi cư trú; không nên suy diễn một bài đánh giá của Anh thành cảnh báo cho quốc gia khác.

Nguồn: BBC, “What happens if all the lights go out? This is the plan for a ‘Black Sky’ event”, ngày 7/11/2026. Bài DKN là bản tổng hợp độc lập, chọn và đối chiếu các dữ kiện chính; ảnh là minh họa mới, không phải ảnh sự cố năm 2015.