Huafa: Hơn 400 tỷ nhân dân tệ nợ có lãi, 46 trái phiếu vào diện theo dõi tiêu cực

Theo phóng viên Triệu Bân của The Epoch Times, tập đoàn Huafa của Trung Quốc, một doanh nghiệp nhà nước địa phương lớn tại Chu Hải, đang đối mặt thông tin về khủng hoảng nợ. Nợ có lãi hơn 400 tỷ nhân dân tệ, sản phẩm tín thác quá hạn và đề nghị gia hạn khoản vay ngân hàng khiến thị trường đánh giá lại rủi ro tín dụng của doanh nghiệp nhà nước địa phương. Trái phiếu bị bán tháo và việc xếp hạng bị đưa vào diện theo dõi tiêu cực đang khiến khó khăn thanh khoản của doanh nghiệp lan sang thị trường trái phiếu.

Sina Finance dẫn nhiều người biết sự việc cho biết hai sản phẩm tín thác của tập đoàn mới đến hạn đã quá hạn, không thanh toán đầy đủ, đúng hạn gốc và lãi cho nhà đầu tư. Đến thời điểm bài nguồn đăng, tập đoàn chưa công bố thông báo chính thức về việc vỡ nợ tín thác hay phản hồi công khai trước thông tin trên thị trường. Rủi ro thanh toán từ hoạt động tài trợ phi tiêu chuẩn này là tác nhân trực tiếp gây ra đợt hoảng loạn mới.

Cũng có thông tin cho rằng từ tháng 9, Huafa đã đề nghị ít nhất ba ngân hàng kéo dài đồng loạt thời hạn của toàn bộ khoản vay hiện hữu, đồng thời giảm lãi suất. Đến cuối tháng 10, các ngân hàng vẫn thận trọng, hai bên chưa thống nhất điều kiện gia hạn.

Hơn 400 tỷ nhân dân tệ nợ có lãi, gần 170 tỷ đến hạn trong một năm

Theo báo cáo trái phiếu bán niên 2026 của tập đoàn, đến ngày 30/6, tổng tài sản là 744,432 tỷ nhân dân tệ, tổng nợ phải trả 566,021 tỷ và vốn chủ sở hữu khoảng 178,4 tỷ nhân dân tệ. Dư nợ có lãi là 404,726 tỷ nhân dân tệ.

Nợ đến hạn trong sáu tháng tiếp theo là 75,861 tỷ nhân dân tệ; nợ đến hạn từ sáu tháng tới một năm là 91,31 tỷ. Tổng trái phiếu tín dụng doanh nghiệp đến hạn hoặc có quyền bán lại từ tháng 9 đến tháng 12/2026 là 11,5 tỷ nhân dân tệ.

Như vậy, nợ đến hạn trong vòng một năm gần 167,2 tỷ nhân dân tệ. Trong khi đó, tiền trên sổ sách theo báo cáo bán niên chỉ là 58,122 tỷ; 8,062 tỷ trong số này bị hạn chế sử dụng. Số tiền có thể sử dụng chỉ khoảng 50 tỷ nhân dân tệ, tương đương khoảng 30% nợ đến hạn trong một năm.

Sohu News cho biết 11,5 tỷ nhân dân tệ trái phiếu tín dụng đến hạn trước cuối năm tạo áp lực trả nợ lớn. Bài báo còn chỉ ra hoạt động kinh doanh suy yếu: tập đoàn lỗ ròng 16,86 tỷ nhân dân tệ năm 2025 và lỗ thêm khoảng 5,18 tỷ trong nửa đầu năm 2026. Báo cáo ba quý đầu năm ghi nhận tổng doanh thu 102,693 tỷ nhân dân tệ, giảm 21,31% so với cùng kỳ; tổng lợi nhuận chuyển từ lãi cùng kỳ năm trước sang lỗ 7,724 tỷ nhân dân tệ.

Dòng tiền cũng xấu đi. Trong chín tháng đầu năm, dòng tiền thuần từ hoạt động kinh doanh âm 1,5 tỷ nhân dân tệ, dòng tiền thuần từ hoạt động tài trợ âm 10,025 tỷ, còn tiền và các khoản tương đương tiền giảm 3,22 tỷ. Điều này có nghĩa hoạt động thường ngày không tạo đủ tiền, trong khi hoạt động tài trợ cũng không đem lại dòng tiền vào ròng.

Tài sản lớn nhưng khó chuyển thành tiền, tổ chức xếp hạng cảnh báo

Đến cuối tháng 9, tổng tài sản của Huafa là 722,964 tỷ nhân dân tệ, tỷ lệ nợ phải trả trên tổng tài sản 75,36%. Liên Hợp Tư Tín (Lianhe) đánh giá gánh nặng nợ ở mức rất cao. Hàng tồn kho và bất động sản đầu tư chiếm tổng cộng hơn 45% tài sản, gây áp lực lên khả năng chuyển tài sản thành tiền và trả nợ ngắn hạn. Tổ chức này cho rằng tiền của tập đoàn có khả năng bao phủ yếu đối với nợ đến hạn trong một năm.

Ngày 4/11, Lianhe quyết định giữ nguyên mức tín nhiệm AAA đối với tập đoàn và 46 trái phiếu đang lưu hành, nhưng đưa toàn bộ chủ thể và trái phiếu liên quan vào danh sách theo dõi tiêu cực. Tổ chức xếp hạng chỉ ra tình trạng thua lỗ kéo dài, khả năng tạo tiền từ hoạt động kinh doanh suy giảm và bất định trong tái cấp vốn; đồng thời cảnh báo việc trả nợ tiếp theo sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào hỗ trợ bên ngoài.

Sóng nợ lan sang doanh nghiệp nhà nước khác tại Chu Hải

Vấn đề của Huafa bắt đầu tác động tới thị trường trái phiếu tín dụng Trung Quốc đại lục. Bloomberg ngày 2/11 đưa tin lợi suất trái phiếu doanh nghiệp kỳ hạn ba năm, xếp hạng AAA theo ChinaBond trước đó tăng 8 điểm cơ bản trong một ngày, thuộc những mức tăng lớn nhất trong hai năm, còn chênh lệch lợi suất mở rộng. Giá một trái phiếu nước ngoài của Huafa đến hạn năm sau có lúc giảm còn 54% mệnh giá, cho thấy nhà đầu tư đang đánh giá lại rủi ro trả nợ.

Tác động không chỉ giới hạn ở trái phiếu Huafa. Theo Tân Hoa Tài Chính ngày 3/11, thông tin tập đoàn có sản phẩm tín thác không được thanh toán đúng hạn khiến lo ngại tiếp tục gia tăng, kéo theo bán tháo trái phiếu của doanh nghiệp nhà nước liên quan bất động sản và các công ty đầu tư đô thị khu vực Chu Hải. Áp lực tiếp tục lan sang các sản phẩm lãi suất, gây rút vốn và điều chỉnh thị trường trái phiếu.

Thị trường đang xem xét lại kỳ vọng về độ an toàn tín dụng của doanh nghiệp nhà nước cấp thành phố có liên quan bất động sản. Rủi ro lan từ Huafa sang trái phiếu đầu tư đô thị tại Chu Hải rồi ảnh hưởng cả trái phiếu vốn cấp hai và trái phiếu chính phủ.

Lý Thanh Hà, chuyên gia phân tích trưởng về thu nhập cố định tại Phương Chính Chứng Khoán, nhận định sự việc đã chuyển từ rủi ro tín dụng của một chủ thể sang cú sốc thanh khoản giữa nhiều phân khúc. Một số tổ chức đầu tư bán trái phiếu liên quan; sản phẩm quản lý tài sản của ngân hàng và quỹ chịu áp lực rút vốn. Để đáp ứng nhu cầu tiền, các quỹ có thể buộc phải bán trái phiếu khác, tạo phản ứng dây chuyền.

Tân Hoa Tài Chính cho biết đến ngày 30/10, quy mô trái phiếu đang lưu hành của bản thân tập đoàn khoảng 64,75 tỷ nhân dân tệ, của Huafa cổ phần khoảng 24,005 tỷ. Tính thêm các công ty con phát hành như Huafa Investment, Huafa Comprehensive và Jiuzhou Holdings, tổng của tập đoàn mẹ và các công ty con cấp một khoảng 103,665 tỷ nhân dân tệ.

Bộ phận FICC Ngân hàng Chiết Thương chia quá trình lan truyền thành ba giai đoạn: trái phiếu trong và ngoài nước của Huafa bị bán tập trung, thanh khoản suy giảm nhanh; rủi ro lan sang doanh nghiệp nhà nước khác tại Chu Hải, với lợi suất giao dịch một số trái phiếu tăng 100–150 điểm cơ bản so với định giá; cuối cùng, việc rút vốn phòng ngừa rủi ro khỏi sản phẩm quản lý tài sản và quỹ buộc phải bán trái phiếu làm tăng áp lực bán trên thị trường tín dụng, rồi tác động thị trường trái phiếu nói chung.

Báo cáo cho rằng các tổ chức quản lý tài sản rút sớm để giảm biến động giá trị tài sản ròng, nhưng bán tập trung lại làm tăng áp lực điều chỉnh. Trong hai phiên từ 30/10 đến 2/11, lợi suất giấy nợ ngắn và trung hạn tăng 7–12 điểm cơ bản.

Cơ chế lan truyền này có nét giống vụ vỡ nợ Vĩnh Môi năm 2020, khi trái phiếu công khai của một doanh nghiệp nhà nước địa phương vỡ nợ, làm lung lay kỳ vọng tín dụng đối với khối này. Điểm khác là Huafa hiện chủ yếu gặp quá hạn tài trợ phi tiêu chuẩn và áp lực thanh khoản, chưa xảy ra vỡ nợ thực chất đối với trái phiếu công khai; tuy nhiên, thị trường đã định giá lại rủi ro tín dụng từ trước.

Chu Hải huy động nguồn lực hỗ trợ, chuyển nhượng tài sản có đem lại tiền?

Chu Hải đã bắt đầu can thiệp. Báo 21st Century Business Herald ngày 4/11 dẫn Ủy ban Quản lý và Giám sát tài sản nhà nước thành phố cho biết qua tích hợp nguồn lực, tái cơ cấu và vận hành theo thị trường, hơn 40 tỷ nhân dân tệ hỗ trợ Huafa đã được triển khai; gần 70 tỷ nhân dân tệ nguồn lực khác sẽ tiếp tục được điều phối.

Chủ tịch Huafa Quách Cẩn cho biết tập đoàn sẽ tăng tốc bán hàng, khai thác tài sản hiệu quả thấp và đất bỏ không. Gần đây, nhiều phần vốn thuộc Huafa được chuyển nhượng cho doanh nghiệp nhà nước khác của thành phố, với tổng giá trị giao dịch khoảng 12,269 tỷ nhân dân tệ.

Ngày 4/11, Sở Tài nguyên thiên nhiên Chu Hải thông báo dự kiến mua lại một khu đất bỏ không do Công ty đầu tư phát triển hải đảo Huafa Chu Hải nắm giữ, với giá khoảng 181 triệu nhân dân tệ.

Thu ngân sách công thông thường của Chu Hải năm 2025 khoảng 49,41 tỷ nhân dân tệ. Hơn 400 tỷ nợ có lãi của Huafa tương đương trên tám lần khoản thu cả năm này; khoảng 167,2 tỷ nợ đến hạn trong một năm tương đương 3,4 lần.

FICC Ngân hàng Chiết Thương phân tích rằng chính quyền địa phương không nhất thiết chỉ dựa vào thu ngân sách để trả toàn bộ nợ doanh nghiệp, mà có thể hỗ trợ bằng tái cơ cấu tài sản nhà nước, điều phối tín dụng ngân hàng và gia hạn nợ. Tuy nhiên, đây chủ yếu là phân bổ lại nguồn lực hiện có, không có nghĩa tạo ra dòng tiền mới. Khi doanh nghiệp không đủ khả năng tự tạo tiền từ kinh doanh, lượng tiền thực sự có thể sử dụng mà khối tài sản nhà nước địa phương cung cấp vẫn là yếu tố then chốt để hóa giải rủi ro.

Rủi ro khác Vạn Khoa, tín dụng địa phương bị thử thách

So sánh Huafa và Vạn Khoa, FICC Ngân hàng Chiết Thương nhận định hai bên cùng chịu áp lực từ nền tảng ngành bất động sản, có khả năng nối tiếp thanh khoản mong manh, và thị trường bắt đầu định giá khả năng gia hạn hay tái cơ cấu nợ.

Tuy nhiên, bản chất rủi ro khác nhau. Vạn Khoa là doanh nghiệp bất động sản sở hữu hỗn hợp mà thị trường đã dự liệu khó khăn từ trước; rủi ro nợ của công ty được xem nhiều hơn là quá trình đánh giá lại tín dụng trong nội bộ ngành. Huafa là doanh nghiệp nhà nước lớn nhất trực thuộc Chu Hải, có mức tín nhiệm AAA và mang đặc điểm nền tảng tổng hợp địa phương rõ hơn. Trước đó, thị trường kỳ vọng cao hơn vào hỗ trợ của chính quyền và sự liên tục trong tài trợ.

Điều này khiến khoảng cách giữa kỳ vọng và thực tế do vụ Huafa tạo ra lớn hơn. Không chỉ khả năng trả nợ của doanh nghiệp, mà cả khả năng điều phối vốn của khối tài sản nhà nước địa phương và kỳ vọng của thị trường về hỗ trợ chính quyền đều bị thử thách.

Tác giả: Triệu Bân; biên tập bản gốc: Cao Tĩnh. Nguồn: The Epoch Times tiếng Trung.