Bức tranh trở lại danh mục Rembrandt sau hơn 65 năm

“Vision of Zacharias in the Temple” cho thấy cách Rembrandt dùng ánh sáng và cử chỉ để diễn tả cảm xúc sâu kín. Tác phẩm được Bảo tàng Rijksmuseum xác nhận lại vào tháng 3/2026, sau nhiều thập niên bị loại khỏi danh mục tranh của ông.

Với các chuyên gia nghệ thuật, xác nhận được một bức tranh của danh họa bậc thầy luôn là điều đáng mơ ước. Nhóm nghiên cứu tại Rijksmuseum ở Amsterdam đã có một cơ hội hiếm hoi như vậy.

Năm 1960, các chuyên gia loại “Vision of Zacharias in the Temple”, tạm dịch “Thị kiến của Zacharias trong đền thờ”, khỏi danh mục tác phẩm của Rembrandt. Một nhà sưu tập giấu tên mua bức tranh năm 1961; sau đó, tung tích của nó không còn được biết tới trong giới nghiên cứu. Hơn 65 năm sau, ngày 2/3/2026, Rijksmuseum công bố rằng bức tranh thực sự do danh họa Hà Lan sáng tác.

Giám đốc bảo tàng Taco Dibbits nói với Associated Press rằng bảo tàng luôn hy vọng tìm thấy một bức Rembrandt mới, nhưng điều này hiếm khi xảy ra.

Nhóm nghiên cứu dành hai năm phân tích, đối chiếu bức tranh với những tác phẩm Rembrandt thực hiện trong cùng giai đoạn. Họ nhận thấy những điểm tương đồng về chất màu, kỹ thuật vẽ và những thay đổi trong bố cục. Phân tích niên đại vòng cây của tấm gỗ dùng làm nền tranh cũng xác nhận mốc năm 1633.

Theo sách “The Oxford Companion to Art”, phần lớn họa sĩ Hà Lan thế kỷ XVII vẽ con người hoặc sự vật quanh mình. Tuy nhiên, những đơn đặt hàng Rembrandt nhận khoảng năm 1633 chủ yếu mang chủ đề tôn giáo và ngụ ngôn; đây cũng là những đề tài ông theo đuổi suốt đời.

Các chuyên gia Rijksmuseum nhận định bức tranh phù hợp về chất lượng và phong cách với những tác phẩm Kinh Thánh do Rembrandt vẽ khi ông khoảng 27 tuổi, như “Simeon’s Song of Praise”, “Daniel and Cyrus Before the Idol Bel” và “Jeremiah Lamenting the Destruction of Jerusalem”. Tác phẩm là tranh sơn dầu trên gỗ, kích thước khoảng 58,4 × 48,3 cm.

Kể chuyện bằng ánh sáng

Rembrandt nổi bật ở cách diễn tả nhân vật giàu biểu cảm và xử lý ánh sáng trên bảng màu trầm, với những sắc nâu đậm, vàng đất sâu và nâu đất óng sáng. “Vision of Zacharias in the Temple” là một ví dụ.

Ông Dibbits nói tác phẩm khắc họa một khoảnh khắc rất cảm động trong Kinh Thánh, lĩnh vực mà Rembrandt đặc biệt yêu thích.

Trong câu chuyện được thể hiện, tư tế Zacharias mặc lễ phục lộng lẫy, đang làm nhiệm vụ tại bàn thờ dâng hương khi thiên thần Gabriel xuất hiện, báo rằng ông và người vợ cao tuổi Elisabeth sẽ có con. Ánh mắt mở to cùng dáng đứng của Zacharias diễn tả sự kinh ngạc, khó tin.

Đã nhiều thập niên không có con, hai vợ chồng tưởng rằng mình không còn hy vọng trở thành cha mẹ. Nay ông được báo sẽ là cha của John the Baptist, tức Gioan Tẩy Giả.

Rembrandt không vẽ hình thể thiên thần Gabriel mà dùng luồng sáng chiếu xuống Zacharias để thể hiện sự hiện diện ấy. Theo ông Dibbits, đây là ví dụ đẹp về cách kể chuyện riêng có của danh họa. Tác phẩm cũng cho thấy cách Rembrandt truyền đạt điều ông gọi là cảm xúc nội tâm mãnh liệt nhất thông qua chuyển động và cử chỉ.

Sau lần xác nhận lại, bức tranh được cho Rijksmuseum mượn dài hạn, để công chúng có thể chiêm ngưỡng nó bên cạnh những tác phẩm cùng thời và với tên tuổi Rembrandt được ghi nhận.

Theo Lorraine Ferrier, The Epoch Times, bài ngày 6/3/2026; đối chiếu thông cáo Rijksmuseum ngày 2/3/2026.