Doanh số xe điện toàn cầu tháng 9 giảm 2%, Trung Quốc giảm 18%

Thị trường xe điện toàn cầu chuyển sang giảm doanh số trong tháng 9, sau sáu tháng tăng trưởng liên tiếp. Theo The Epoch Times dẫn dữ liệu công bố ngày 16/10 của Benchmark Mineral Intelligence (BMI), doanh số xe thuần điện và xe hybrid cắm sạc đạt 2,15 triệu chiếc, giảm 2% so với cùng kỳ. Lũy kế chín tháng đầu năm, doanh số vẫn tăng 3%, đạt 15,5 triệu chiếc.

Châu Âu lập kỷ lục doanh số mới, trong khi Trung Quốc và Bắc Mỹ sụt giảm mạnh. Diễn biến cho thấy sự khác biệt rõ rệt giữa các thị trường.

Châu Âu lập kỷ lục, Bắc Mỹ giảm mạnh

Châu Âu là động lực tăng trưởng chính trong tháng 9, với doanh số tăng 39% so với cùng kỳ, đạt gần 600.000 chiếc. Mức này cao hơn 10% so với kỷ lục trước đó lập vào tháng 6. BMI nhận định nhu cầu tiêu dùng mạnh cùng sự hỗ trợ về chính sách tiếp tục thúc đẩy thị trường.

Ngược lại, doanh số tại Bắc Mỹ giảm 44%, còn khoảng 130.000 chiếc, mức giảm theo năm lớn nhất tính theo tháng từ đầu năm. Diễn biến chủ yếu liên quan đến việc ưu đãi thuế liên bang của Mỹ dành cho xe điện kết thúc vào cuối tháng 9/2025. Theo BMI, người mua đã tập trung mua xe trước khi ưu đãi hết hạn, đẩy doanh số tháng 9 năm ngoái lên cao và làm mức giảm so với cùng kỳ năm nay lớn hơn.

Đạo luật Giảm lạm phát, được tổng thống Mỹ ký ngày 16/8/2022, quy định tín dụng thuế cho xe điện đủ điều kiện, tối đa 7.500 USD với xe mới và 4.000 USD với xe đã qua sử dụng.

Tuy nhiên, tháng 7/2025, Quốc hội Mỹ thông qua và tổng thống ký Đạo luật One Big Beautiful Bill, chấm dứt sớm những ưu đãi liên quan. Theo quy định của Sở Thuế vụ Mỹ (IRS), tín dụng thuế dành cho xe mới, xe cũ và xe thương mại sử dụng năng lượng sạch đủ điều kiện không còn áp dụng với xe được mua sau ngày 30/9/2025.

Giám đốc dữ liệu BMI Charles Lester cho rằng khi bước vào quý IV, mức nền thấp hình thành sau khi ưu đãi thuế hết hạn vào năm ngoái sẽ dần được đưa vào so sánh. Do đó, mức giảm doanh số theo năm ở Bắc Mỹ dự kiến sẽ thu hẹp đáng kể.

Nhu cầu Trung Quốc yếu, các hãng đẩy mạnh xuất khẩu

Tại Trung Quốc, doanh số xe điện tháng 9 giảm 18% so với cùng kỳ, xuống 1,11 triệu chiếc, góp phần kéo giảm doanh số toàn cầu. Trung Quốc vẫn là thị trường xe điện lớn nhất thế giới, nhưng BMI ghi nhận nhu cầu trong nước yếu và các nhà sản xuất ngày càng dựa vào thị trường nước ngoài để tìm tăng trưởng.

Theo số liệu của Hiệp hội Thông tin thị trường xe du lịch Trung Quốc được bài nguồn dẫn lại, doanh số bán buôn, bao gồm xuất khẩu, của Model 3 và Model Y sản xuất tại nhà máy Tesla Thượng Hải đạt tổng cộng 95.366 chiếc trong tháng 9/2026, tăng 5% so với cùng kỳ. Trong đó, bán lẻ tại Trung Quốc đạt 64.837 chiếc, còn xuất khẩu đạt 30.529 chiếc, tăng 58,29%.

Trong chín tháng đầu năm, doanh số bán lẻ nội địa của Tesla tại Trung Quốc đạt 381.088 chiếc, giảm 11,93%. Nhà máy Thượng Hải xuất khẩu 361.972 chiếc, tăng 108,44%.

Các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc những năm gần đây tích cực mở rộng ra nước ngoài để ứng phó với cạnh tranh và nhu cầu chậm lại trong nước. Tuy nhiên, tăng trưởng xuất khẩu cũng đối mặt với những bất định, trong đó có chính sách thương mại. Theo phân tích thị trường được bài nguồn nêu, khả năng thị trường nước ngoài tiếp tục hấp thụ thêm xe điện sản xuất tại Trung Quốc sẽ ảnh hưởng đến dư địa tăng trưởng của các hãng.

Động lực tăng trưởng phân hóa theo khu vực

Tính chung chín tháng, thị trường toàn cầu vẫn tăng trưởng. Tuy vậy, số liệu tháng 9 cho thấy châu Âu tiếp tục mở rộng, Trung Quốc chịu sức ép từ nhu cầu thiếu hụt, còn Bắc Mỹ chịu tác động từ việc Mỹ rút ưu đãi thuế mua xe.

Theo nhận định trong bài nguồn, thị trường xe điện thế giới chưa rơi vào tình trạng co lại trên diện rộng, nhưng động lực tăng trưởng đang phân hóa. Diễn biến doanh số tiếp theo sẽ phụ thuộc vào nhu cầu tiêu dùng, chính sách tại từng nơi và khả năng mở rộng thị trường nước ngoài của các nhà sản xuất.

DKN.TV trước đó đã phản ánh doanh số ôtô nội địa và xuất khẩu của Trung Quốc. Số liệu mới lần này của BMI tập trung vào xe thuần điện và hybrid cắm sạc trên toàn cầu, với mức tăng giảm riêng ở châu Âu, Bắc Mỹ và Trung Quốc.

Nguồn: The Epoch Times, Vương Quân Nghi, 16/10/2026 (bài gốc có tham khảo Reuters). Bản dịch đầy đủ nội dung chính.

Đối chiếu chính sách thuế: hướng dẫn Form 8936 của IRS về việc chấm dứt tín dụng cho xe được mua sau ngày 30/9/2025.