
“Lòng tốt là thứ ngôn ngữ mà người điếc có thể nghe và người mù có thể nhìn thấy.” — Mark Twain.
Chúng ta gửi gắm biết bao ước mơ vào con trẻ, và có lẽ một trong những điều quan trọng nhất là mong các em trở thành người tốt bụng. Muốn gieo vào con tinh thần thiện lương, cha mẹ cần làm gương, đồng thời tận dụng những cơ hội dạy dỗ để lòng tốt và tình người được đặt lên hàng đầu. Dưới đây là tám cách cha mẹ có thể khơi dậy phẩm chất ấy ở con.
Đối xử tử tế với con
“Lòng tốt là ánh nắng giúp đức hạnh lớn lên.” — Robert Green Ingersoll, nhà luật học người Mỹ.
Khi nuôi con, cha mẹ sẽ nhận ra rằng trẻ bắt chước hành vi của mình, chứ không chỉ làm theo những điều mình nói. Một phương pháp giáo dục vừa đơn giản vừa có sức tác động là đối xử tử tế với chính các em.
Điều đó có thể bao gồm việc cảm ơn khi con giúp đỡ; xin lỗi con khi mình mắc sai lầm; tôn trọng, chăm sóc, giúp đỡ con; dành cho con những điều bất ngờ; và nói chuyện với con bằng ngôn ngữ tích cực.
Đặt lòng tốt lên trước
“Chúng ta là kết quả của những điều mình liên tục làm. Vì vậy, sự xuất sắc không phải một hành động, mà là một thói quen.” — Will Durant, học giả nổi tiếng người Mỹ.
Đưa lòng tốt vào vị trí ưu tiên trong công việc gia đình sẽ giúp tạo nên một môi trường để trẻ gìn giữ phẩm chất quan trọng này. Hãy lồng ghép điều ấy vào các cuộc trò chuyện, nhắc con đối xử tốt với người khác khi đến trường cũng như lúc vui chơi.
Nhận ra điều tốt ở người khác
“Một ngày có thể đẹp biết bao khi ta được lòng tốt chạm tới.” — George Elliston, nhà báo người Mỹ.
Hãy tinh tế nhận ra lòng tốt ở người khác, trân trọng điều ấy và dạy con noi theo. Cách làm này giúp trẻ nhận thức được tầm quan trọng của lòng tốt, đồng thời khiến cuộc sống vui vẻ hơn.
Nghĩ đến người khác trước
“Ở đâu có con người, ở đó có cơ hội làm điều tốt.” — Lucius Annaeus Seneca, triết gia La Mã cổ đại.
Rõ ràng, lòng tốt phần lớn là việc gác lòng vị kỷ sang một bên để nghĩ đến người khác. Là cha mẹ, chúng ta có vô số cơ hội làm gương và truyền cho con cách nghĩ này.
Trò chuyện về ảnh hưởng của lời nói và hành động
“Hãy hành động như thể việc bạn làm tạo ra sự khác biệt. Nó thực sự tạo ra sự khác biệt.” — William James, người được xem là cha đẻ của tâm lý học Mỹ.
Hãy nhắc trẻ nhớ rằng lời nói và hành động của mình có ảnh hưởng tới người khác, qua đó củng cố tầm quan trọng của lòng nhân ái.
Học từ những cách đối xử thiếu tử tế
“Sai lầm là thuộc về con người; tha thứ là thuộc về thần thánh.” — Alexander Pope, nhà thơ người Anh.
Khi trẻ bị đối xử không tử tế, cha mẹ có thể hướng dẫn các em nhận biết cảm xúc của mình và học cách “điều mình không muốn thì đừng làm cho người khác”. Cha mẹ cũng có thể khuyến khích con suy nghĩ vì sao người kia lại hành xử như vậy, từ đó biết cảm thông. Những điều này đều giúp trẻ hiểu sâu hơn tầm quan trọng của lòng tốt.
Thực hành lòng biết ơn
“Người khôn ngoan không buồn vì những thứ mình không có, mà vui với những gì mình có.” — Epictetus, triết gia La Mã cổ đại.
Hãy chú ý đến những điều nhỏ bé, những món quà nhỏ trong cuộc sống mà chúng ta nên biết ơn. Nuôi dưỡng lòng biết ơn và sự hài lòng sẽ làm phong phú khả năng thể hiện thiện ý của trẻ.
Làm gương về cách cư xử tốt
“Dạy trẻ cách cư xử tốt chính là dạy các em lòng tốt, sự quan tâm và tôn trọng người khác.” — Claire Stranberg, nhà tâm lý học, người hướng dẫn và tác giả đương đại.
Giúp trẻ hình thành thói quen cư xử tốt có thể cần thời gian. Nhưng một khi những điều ấy đã khắc sâu, trẻ sẽ thể hiện những phẩm chất tốt đẹp như biết nghĩ cho người khác, giàu lòng cảm thông và vị tha.
Tác giả: Barbara Danza. Dịch từ bản tiếng Trung của Trần Khiết Vân (陳潔雲), đăng trên Đại Kỷ Nguyên ngày 16/3/2017.