Qua dự án bảo tồn, Bảo tàng Nghệ thuật Taft ở Cincinnati mang đến cuộc gặp gỡ mới với tác phẩm của Robert S. Duncanson, đồng thời hé lộ thêm kỹ thuật hội họa của ông.
Trong hơn 90 năm, hai bức tranh của Duncanson nằm khuất dưới các lớp giấy dán và sơn tường tại nơi nay là Bảo tàng Nghệ thuật Taft. Bảo tàng biết rằng một phần tác phẩm của ông vẫn tồn tại bên dưới, nhưng chính xác còn lại những gì lại là câu hỏi khác. Sau nhiều thập niên không được nhìn thấy, các bức tranh cuối cùng đã sẵn sàng được đưa ra ánh sáng trong năm nay.
Những bích họa tại Taft được coi là một trong các nhóm tranh tường trong nhà còn lại quan trọng nhất được sáng tác tại Mỹ trước Nội chiến. Khi bảo tàng bắt đầu bảo tồn hai bức, trợ lý giám tuyển Angela Fuller lạc quan nhưng thận trọng về những gì các chuyên gia sẽ tìm thấy. Bà nói với The Epoch Times: “Tôi chỉ hy vọng rằng vẫn còn một bức tranh ở đó”.
Tác giả bài nguồn trao đổi với Fuller và Laura Stewart, phụ trách đăng ký hiện vật và quản lý bộ sưu tập của Taft, khi bảo tàng tiến gần thời hạn hoàn thành dự án. Những chia sẻ của họ cho thấy rõ hơn những gì còn tồn tại, điều bảo tàng đang tìm hiểu về Duncanson và cách bảo tồn làm thay đổi hiểu biết về một không gian lịch sử.
Duncanson và những bích họa Longworth
Duncanson từ Michigan đến Cincinnati vào khoảng năm 1840. Nhiều tác phẩm của ông được vẽ trên vải, ban đầu là chân dung, về sau là phong cảnh. Phần lớn tự học, ông nghiên cứu nghệ thuật châu Âu qua các bản in và trực tiếp phác họa thiên nhiên, dần kết hợp những ảnh hưởng này với quan sát của riêng mình về cảnh quan nước Mỹ.
Từ năm 1850 đến 1852, ông vẽ tám bích họa phong cảnh lớn và bốn tranh tĩnh vật nhỏ phía trên cửa, trực tiếp lên tường trát vữa trong ngôi nhà của doanh nhân Cincinnati Nicholas Longworth, nay là Bảo tàng Taft. Mỗi tranh phong cảnh có kích thước khoảng 2,74 × 1,98 m.
Thay vì mô tả địa điểm cụ thể, Duncanson sáng tạo những khung cảnh tưởng tượng: đồi rừng, mỏm đá, dòng sông uốn lượn, những người và công trình nhỏ, đặt trong các chi tiết kiến trúc vẽ theo lối đánh lừa thị giác. Các bức tranh biến tiền sảnh của Longworth thành một không gian bao quanh người xem. Đây là đơn đặt hàng lớn nhất trong sự nghiệp Duncanson, giúp ông khẳng định tên tuổi trong hội họa phong cảnh.
Đến năm 1861, báo Daily Cincinnati Gazette gọi ông là “họa sĩ phong cảnh giỏi nhất miền Tây”. Bảo tàng Nghệ thuật Mỹ Smithsonian nhận định ông có lẽ là họa sĩ Mỹ gốc Phi thành tựu nhất ở nước Mỹ giữa thế kỷ XIX. Năm 1976, ngôi nhà và các bích họa được công nhận là Di tích Lịch sử Quốc gia.
Ngôi nhà có trước những bích họa vài thập niên. Công trình hoàn thành năm 1820 cho Martin Baum và vợ là Ann Somerville Wallace Baum. Thiết kế từng được gán cho cả James Hoban, kiến trúc sư Nhà Trắng, và Benjamin Latrobe.
Sau đó ngôi nhà lần lượt thuộc về một số gia đình giàu nhất Cincinnati, trong đó có Longworth — nhà làm vườn, nhà sản xuất rượu, nhà từ thiện và nhà sưu tập, cũng là người hỗ trợ mạnh mẽ các nghệ sĩ địa phương — rồi David Sinton, được coi là người giàu nhất Ohio. Con gái Sinton, Anna, kết hôn với Charles Phelps Taft, người anh cùng cha khác mẹ của Tổng thống William Howard Taft.
Khi Bảo tàng Taft mở cửa năm 1932, các bích họa được phục hồi quy mô lớn lần đầu. Ảnh chụp trong đợt đó ghi lại một phần tranh bên dưới giấy dán tường và các lớp sơn, cung cấp manh mối quan trọng cho cuộc khảo sát hiện tại. Tranh có thể đã bị che khi thị hiếu trang trí thay đổi: giấy dán tường được phủ trước, rồi thêm các lớp sơn.
Bảo tồn tác phẩm Duncanson
Dự án hiện tại tập trung bảo tồn hai bích họa phía trên cửa trong tiền sảnh, đồng thời ghi nhận phần còn lại dưới những lớp phủ nhiều thập niên. Chuyên gia bảo tồn tranh Michael J. Ruzga dẫn dắt công việc. Ông đã loại bỏ bảy lớp bụi bẩn, vữa và sơn tường, bắt đầu bù màu ở những vùng nhỏ bị mất lớp sơn, và sẽ hoàn tất bằng lớp véc-ni bảo vệ.
Điều hiện ra gây bất ngờ: hai tranh tĩnh vật trái cây có nho, dứa và những loại quả khác. Duncanson nổi tiếng nhất với tranh phong cảnh, nên các tĩnh vật này là phát hiện ngoài dự kiến, cho thấy tài năng của ông ở nhiều thể loại.
Lý do ông chọn nho và dứa chưa rõ, dù có một số cách lý giải. Nho có thể nhắc tới Longworth, người sản xuất rượu vang. Dứa có thể liên quan đến ý nghĩa biểu tượng của loại quả này: được đưa từ Caribe tới các thuộc địa Mỹ trong thế kỷ XVII, nó nhanh chóng trở thành biểu tượng cho lòng hiếu khách bền lâu.
Những bích họa cũng là ví dụ hiếm về việc Duncanson vẽ trực tiếp trên kiến trúc, bởi tương đối ít tranh tường của ông còn tồn tại. Ngoài sự phục hồi về thị giác, chúng cung cấp bằng chứng vật chất về phương pháp làm việc, tạo cơ hội nghiên cứu trực tiếp vật liệu và kỹ thuật của ông.
Stewart nói: “Tranh tường khá hiếm ở Mỹ trước Nội chiến. Vì thế, đóng góp cho việc nghiên cứu Duncanson, vật liệu và kỹ thuật của ông, là một mục tiêu lớn mà chúng tôi sẽ đạt được qua dự án này”.
Ảnh hồng ngoại đặc biệt hữu ích. Fuller cho biết bảo tàng mời một nhà nghiên cứu độc lập kiểm tra các nét vẽ bên dưới, phát hiện những phác thảo chì graphite chi tiết dưới tranh tĩnh vật. Bà nói chúng “rất chi tiết, giống như dưới các tranh phong cảnh”, giúp bổ sung bằng chứng rằng Duncanson thực sự thực hiện cả hai tác phẩm — điều trước đây từng có nghi vấn.
Các chuyên gia còn sử dụng huỳnh quang tia X (XRF) và quang phổ Raman. XRF dùng tia X để nhận biết sắc tố qua bức xạ đặc trưng chúng phát ra, không cần lấy mẫu từ tác phẩm. Quang phổ Raman dùng ánh sáng laser nhận biết sắc tố và vật liệu khác qua những mẫu hình xuất hiện khi ánh sáng tán xạ trên bề mặt.
Kết hợp hai phương pháp giúp nhận biết sắc tố và cách làm việc không thấy được trên bề mặt tranh đã hoàn thiện, làm sâu sắc hiểu biết về quá trình sáng tác của Duncanson.
Công việc này cũng thay đổi trải nghiệm trong ngôi nhà lịch sử, khôi phục những yếu tố nội thất gần với cách khách thăm từng nhìn thấy vào thập niên 1850. Fuller hy vọng việc bảo tồn đưa khách trở lại quá khứ, cho họ cảm giác “là một vị khách trong ngôi nhà này vào giữa thập niên 1850”.
Ngày nay, tác phẩm của Duncanson hiện diện tại các bảo tàng lớn, trong đó có Metropolitan và Phòng trưng bày Nghệ thuật Quốc gia. Nhưng tại Taft, di sản của ông vẫn gắn với chính tòa nhà, khiến các bích họa giữ vị trí riêng trong sự nghiệp. Hơn 170 năm sau khi chúng ra đời, Bảo tàng Taft mang lại cuộc gặp gỡ mới với tác phẩm và thêm hiểu biết về cách ông sáng tạo.
Theo Sarah Isak-Goode, The Epoch Times, ngày 5/10/2026. Bản dịch đầy đủ nội dung chính.