Theo báo Thanh Niên, thông tin từ gia đình cho biết ông mất lúc 13 giờ ngày 25/10 tại nhà riêng ở phường Thông Tây Hội, TP.HCM. Ông sinh năm 1936 ở Quảng Ngãi, học Ngữ văn tại Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội, rồi giảng dạy và nghiên cứu văn học Việt Nam. Từ cuối thập niên 1980, ông làm việc tại TP.HCM.
Một đời đọc lại di sản văn chương
Trọng tâm nghiên cứu của Nguyễn Lộc là văn học Việt Nam giai đoạn nhiều biến động từ nửa sau thế kỷ XVIII đến thế kỷ XIX. Các giáo trình hai tập của ông về giai đoạn này giúp nhiều thế hệ sinh viên tiếp cận tác giả, tác phẩm trong bối cảnh lịch sử và đời sống tư tưởng của thời đại. Bên cạnh Nguyễn Du và Truyện Kiều, ông dành sự quan tâm cho Nguyễn Công Trứ, Nguyễn Thông, Nguyễn Xuân Ôn và Nguyễn Quang Bích.
Danh mục công trình của ông trải từ khảo cứu thơ Hồ Xuân Hương, Cung oán ngâm khúc, văn học Tây Sơn đến nghệ thuật hát bội. Ông cũng tham gia biên soạn các bộ Từ điển văn học và chủ biên Từ điển Nghệ thuật hát bội. Những đề tài ấy cho thấy mối quan tâm rộng hơn một giai đoạn văn học: bảo tồn cách đọc, cách hiểu và các loại hình nghệ thuật truyền thống.
Trong bài tưởng nhớ đăng ngày 26/10, một cựu sinh viên kể rằng bài giảng về Truyện Kiều của thầy từng thu hút cả sinh viên khoa khác đứng ngoài cửa sổ lớp học lắng nghe. Đây là hồi ức cá nhân, nhưng gợi lên một đặc điểm xuyên suốt trong đánh giá của đồng nghiệp và học trò: ông truyền đạt nghiên cứu hàn lâm bằng lối giảng gần gũi, giàu sức gợi.
Đóng góp cho các ngành học nhân văn
Nguyễn Lộc từng làm Trưởng khoa Ngữ văn Trường Đại học Tổng hợp TP.HCM trong giai đoạn 1990–1994. Theo đồng nghiệp Huỳnh Như Phương được Thanh Niên dẫn lời, ông thúc đẩy việc hình thành các bộ môn báo chí, văn hóa học và ngữ văn Trung Quốc. Về sau, những lĩnh vực này phát triển thành các khoa chuyên ngành.
Ông còn tham gia sáng lập Hội Nghiên cứu và giảng dạy văn học TP.HCM, một diễn đàn kết nối người dạy học, người nghiên cứu và người viết. Năm 1997, ông trở thành hiệu trưởng đầu tiên của Trường Đại học Văn Hiến và đảm nhiệm vị trí này đến năm 2003.
Những năm cuối đời, theo bài tưởng nhớ của Thanh Niên, ông trao tặng tủ sách nghiên cứu của mình cho các khoa ngữ văn. Đó là một cách để tư liệu tiếp tục phục vụ người học sau thời gian dài ông gắn bó với giảng đường. Ông là chồng của nhà thơ Ý Nhi.
Tang lễ được tổ chức tại nhà riêng ở TP.HCM. Lễ viếng bắt đầu từ 11 giờ ngày 26/10; lễ động quan dự kiến lúc 6 giờ ngày 28/10, theo thông tin đăng trên Thanh Niên.
Nguồn: Thanh Niên, tin ông Nguyễn Lộc qua đời; Thanh Niên, bài tưởng nhớ công trình và sự nghiệp.