Theo bài SecretChina ngày 29/10, người chăn ngựa trong núi được kể là thường thấy những hình người cao hơn một thước, gồm cả nam, nữ, người già và trẻ nhỏ. Khi liễu đỏ nở hoa, họ bẻ cành kết vòng đội đầu, xếp hàng múa hát. Chính chi tiết gắn với cây liễu đỏ khiến họ được gọi là “Hồng Liễu Oa”, tức những đứa trẻ liễu đỏ.
Truyện còn kể họ đôi lúc vào lều của người chăn ngựa lấy thức ăn. Nếu bị bắt, họ quỳ khóc; nếu bị giam, họ từ chối ăn. Khi được thả, họ đi chậm và liên tục ngoái nhìn, rồi mới chạy nhanh qua núi khe khi đã cách xa con người. Nơi cư trú của họ vẫn là điều không ai trong câu chuyện biết được.
Giai thoại và những hình bóng trong cổ thư
Bài nguồn dẫn tiếp tình tiết viên quan Khâu Thiên Cẩm đem một Hồng Liễu Oa về quan sát và thấy diện mạo không khác người thường. Từ đó, người kể liên hệ với các hình tượng “Tĩnh nhân” và “Tiêu Nghiêu” trong Sơn Hải Kinh. Đây là phép liên tưởng của tác phẩm, không phải kết quả khảo cổ hay ghi nhận sinh học.
Sơn Hải Kinh có nhiều đoạn nói về những xứ sở và cư dân nhỏ bé. Bài nguồn nhắc các tên gọi như Tĩnh nhân, Tiêu Nghiêu và Chu Nhiêu, với vóc dáng được mô tả khác nhau. Những cư dân ấy vẫn mặc áo, đội mũ, làm ruộng hoặc chế tác vật dụng trong lời kể. Qua đó, người đọc thấy cách cổ thư kết hợp địa lý tưởng tượng với sinh hoạt rất gần đời thường.
Bên cạnh Sơn Hải Kinh, bài nguồn còn nhắc Quốc Ngữ, chú giải Sử Ký, Sưu Thần Ký và một số trước tác đời sau. Mỗi sách có một hình tượng riêng: có nhóm người chỉ cao vài thước, có nhân vật nhỏ hơn và cưỡi ngựa bé. Việc nhiều văn bản cùng kể về người tí hon cho thấy một mô-típ lưu truyền lâu dài, chứ tự nó không chứng minh các mô tả là sự kiện lịch sử.
Điều thú vị của giai thoại Hồng Liễu Oa nằm ở các chi tiết cảm xúc: họ múa với vòng hoa, sợ bị giữ lại và thận trọng khi được trả tự do. Kỷ Hiểu Lam dùng những nét ấy để biến một chuyện lạ thành câu hỏi về cách con người nhìn người khác biệt. Ngày nay có thể đọc truyện như một phần di sản văn học và trí tưởng tượng dân gian, đồng thời phân biệt rạch ròi giữa văn bản cổ và chứng cứ về thế giới thực.
Nguồn: SecretChina, “Kỷ Hiểu Lam ghi chép về tiểu nhân quốc”, 29/10/2026; bài nguồn dẫn Duyệt Vi Thảo Đường Bút Ký, Sơn Hải Kinh và các cổ thư khác.