Bộ sưu tập Frick tại New York đang giới thiệu triển lãm “Siena: Nghệ thuật đồng, 1450–1500”, đưa người xem đến một trung tâm sáng tạo quan trọng nhưng ít được chú ý của thời Phục Hưng Italy.
Theo phóng viên Tăng Liên của Epoch Times tại New York, triển lãm diễn ra từ ngày 15/10/2026 đến 18/1/2027 tại The Frick Collection. Đây là triển lãm đầu tiên trên thế giới tập trung vào điêu khắc đồng và đổi mới kỹ thuật tại Siena thời Phục Hưng Italy, quy tụ gần 40 tác phẩm gồm tượng, phù điêu, chân nến và huy chương của các bậc thầy như Donatello, Vecchietta và Francesco di Giorgio. Phần lớn hiện vật lần đầu rời Toscana để được giới thiệu tại Mỹ.
Nghiên cứu về lịch sử Phục Hưng trước đây thường lấy Florence làm trung tâm. Trong khi đó, Siena, thành phố nằm trên tuyến hành hương Via Francigena, thường được nhìn nhận qua diện mạo thời Trung cổ; những thành tựu văn hóa và nghệ thuật phong phú của thành phố cũng hay bị giới hạn trong lĩnh vực hội họa.
Giulio Dalvit, phó giám tuyển tại Frick, cho biết từ năm 1450 đến 1500, Siena đi đầu Italy trong việc nghiên cứu chất liệu đồng, tạo nên một “thời đại hoàng kim” của điêu khắc đồng. Do đồng đắt đỏ và dễ bị nung chảy để đúc lại trong chiến tranh, các tác phẩm còn tồn tại rất hiếm. Triển lãm mượn hiện vật từ nhiều cơ sở lớn ở châu Âu và Mỹ, gồm Bảo tàng Bargello tại Florence, Bảo tàng Anh tại London và các bảo tàng quốc gia ở Berlin, Dresden, nhằm khẳng định lại vị trí của Siena trong lịch sử nghệ thuật.
Hành trình qua ba phòng trưng bày
Triển lãm được bố trí trong ba phòng nối liền nhau. Không gian đầu tiên giới thiệu một quả chuông nhà thờ năm 1454, giá đỡ đuốc và các bản vẽ đại bác. Qua đó, người xem thấy sự cộng tác giữa kỹ sư, thợ kim hoàn và nhà điêu khắc trong các xưởng đúc thế kỷ XV, nơi ranh giới giữa nghệ thuật và sản xuất công nghiệp được xóa nhòa.
Phòng thứ hai xem xét lại quãng thời gian Donatello lưu trú tại Siena, làm rõ cách tâm lý chống Florence và tình hình chính trị bất ổn tại địa phương ảnh hưởng đến sáng tác, khiến ông không hoàn thành được tác phẩm mới trong giai đoạn này. Tại đây có một bia mang chữ ký của ông, thuộc số chỉ tám tác phẩm có chữ ký còn tồn tại.
Phòng trưng bày chính thể hiện sức biểu đạt của nghệ thuật đồng, với “Đài tưởng niệm Mariano Sozzini cha” — theo bài nguồn, là chân dung bằng đồng của một thường dân Italy thế kỷ XV duy nhất còn tồn tại — cùng bản thảo di chúc của Vecchietta và các huy chương chân dung do Francesco di Giorgio thực hiện.
Ở trung tâm phòng, các phù điêu đồng có thể di chuyển của Siena còn lại từ thời kỳ này lần đầu được tập hợp và trưng bày để xem từ hai mặt. Phù điêu của Francesco di Giorgio từng bị nhận nhầm là tác phẩm của Leonardo da Vinci được đặt cạnh tác phẩm tinh xảo “Chúa Kitô phục sinh” của người thầy Vecchietta để đối chiếu.
Cuối hành trình là nhóm tượng “Hercules” và “David”, với cách xử lý trọng tâm táo bạo, cùng phần giải thích về kỹ thuật đúc sáp mất cổ xưa, thể hiện trình độ kỹ thuật bậc cao của người thợ.
Frick cũng hợp tác với các học giả quốc tế và đội ngũ bảo tồn để xuất bản một danh mục học thuật gần 400 trang, tập hợp kết quả phân tích khoa học mới, tài liệu lịch sử và nghiên cứu xác định tác giả. Trong thời gian triển lãm, bảo tàng còn tổ chức các buổi thuyết trình, hội thảo thực hành và hòa nhạc, mở rộng trải nghiệm nghệ thuật cho công chúng.
Tăng Liên, Epoch Times. Bản dịch từ Epoch Times tiếng Trung. Lịch triển lãm đối chiếu với The Frick Collection.