Ngôi chùa từ cuối thế kỷ XVII
Theo phóng sự của VietNamNet đăng ngày 27/10/2026, chùa Thiên Ấn nằm tại phường Trương Quang Trọng, tỉnh Quảng Ngãi, được dựng từ năm 1694. Ngôi chùa do thiền sư Pháp Hóa khai sơn, thuở đầu chỉ là thảo am trên núi. Khi người dân đến nghe giảng ngày một đông, nơi này dần được mở rộng. Về sau, dưới thời chúa Nguyễn Phúc Chu, chùa được ban biển ngạch “Sắc tứ Thiên Ấn tự”.
Khuôn viên chùa hiện rộng khoảng một hecta. Cổng tam quan có mái ngói cong và họa tiết rồng; bên trong là chính điện, gian thờ các vị tổ sư, những hàng cột chạm khắc, hoành phi và câu đối. Chùa đã qua nhiều lần trùng tu, nên các hình ảnh hiện nay không thể được xem như nguyên trạng của công trình năm 1694. Đây là nơi người dân Quảng Ngãi và khách thập phương đến tham quan, dâng hương, đặc biệt vào các ngày lễ Phật giáo.
“Chuông thần” trong lời kể dân gian
Một hiện vật được nhắc nhiều tại chùa là quả đại hồng chung hơn 180 năm tuổi. Đại đức Thích Đồng Hoàng, tăng sĩ tại chùa, kể với VietNamNet rằng chuông được thỉnh từ làng Chú Tượng, thuộc khu vực Mộ Đức trước đây. Quai chuông có hình rồng, gợi nhớ kỹ thuật đúc đồng và trang trí pháp khí của người thợ xưa.
Theo huyền tích mà nhà chùa lưu truyền, năm 1845 Hòa thượng Bảo Ấn được báo mộng về quả chuông. Dân làng Chú Tượng được kể là không đánh cho chuông ngân tiếng; sau khi chuông được đưa về Thiên Ấn và làm lễ, âm thanh mới vang lên. Đây là câu chuyện tín ngưỡng truyền miệng, không phải sự kiện đã được kiểm chứng bằng tư liệu lịch sử độc lập. Nó cho thấy cách người dân gắn hiện vật của chùa với ký ức và niềm tin cộng đồng.
Giếng Phật và ký ức trên núi
Trong khuôn viên chùa còn có chiếc giếng được gọi là “giếng Phật”. Giếng có thành đá ong, miệng tròn; theo bài viết của VietNamNet, giếng sâu khoảng 21 mét và đường kính hơn hai mét. Nguồn nước tại đây vẫn được tăng ni, phật tử sử dụng trong sinh hoạt. Những số đo và tình trạng sử dụng là thông tin do nguồn ghi nhận, không phải kết quả khảo sát độc lập của DKN.TV.
Truyền thuyết kể rằng khi chùa cần nước, một vị sư được báo mộng về mạch nước dưới tảng đá ở phía đông. Việc đào giếng vấp trở ngại cho đến khi một nhà sư trẻ xuất hiện giúp tìm được nước rồi biến mất. Câu chuyện còn được lưu trong câu ca dao địa phương về “ông thầy đào giếng trên non”. Có thể nhìn huyền tích này như cách các thế hệ kể về công sức khai mở nguồn nước và lòng biết ơn người giúp đỡ, thay vì một lời xác nhận về điều kỳ diệu.
Trên núi Thiên Ấn, gần chùa còn có mộ chí sĩ Huỳnh Thúc Kháng. VietNamNet cho biết thắng cảnh núi Thiên Ấn và cụm mộ của ông được xếp hạng di tích quốc gia ngày 2/3/1990. Cảnh quan, công trình thờ tự và những câu chuyện lưu truyền cùng tạo nên giá trị văn hóa của địa điểm này đối với người dân Quảng Ngãi.
Nguồn: VietNamNet, Hà Nam, ngày 27/10/2026. DKN.TV tổng hợp, biên tập độc lập.