Với gia đình sống ở vùng có mùa đông lạnh, kiểm tra cửa, mái, hệ thống sưởi và thiết bị báo khói từ trước đợt rét có thể giúp phát hiện hư hỏng sớm. Tác giả Sandy Lindsey gợi ý một danh sách bảo dưỡng theo điều kiện nhà ở tại Mỹ; người đọc cần chọn những bước phù hợp với khí hậu và thiết bị của mình.
Trong bài đăng trên The Epoch Times, Lindsey bắt đầu từ những khe hở quanh cửa sổ và cửa ra vào. Nếu lớp gioăng đã lỏng hoặc bong, gió lạnh có thể lọt vào và hơi ấm thoát ra ngoài. Bà gợi ý kẹp một tờ giấy mỏng vào cửa sổ hoặc cửa ra vào; nếu dễ kéo ra, có thể cần thay gioăng. Khi đã tắt hệ thống điều hòa, có thể dùng bút tạo khói hoặc hương để dò gió quanh khung cửa rồi trám các khe phù hợp. Với nhà có gác mái và lớp cách nhiệt, nên kiểm tra mức cách nhiệt theo tiêu chuẩn của vùng khí hậu địa phương.
Thử hệ thống sưởi trước khi cần dùng
Ở nhà có hệ thống sưởi bằng gió, lọc gió bẩn dễ làm giảm lưu lượng không khí. Lindsey khuyên vệ sinh hoặc thay lọc theo chỉ dẫn của nhà sản xuất, thường kiểm tra theo chu kỳ 30–90 ngày; loại lọc dày khoảng 4 inch được thiết kế để dùng 6–12 tháng là một ngoại lệ. Các cửa gió cũng cần mở và thông thoáng, không bị đồ đạc chắn.
Trước đợt rét, hãy đặt bộ điều nhiệt cao hơn nhiệt độ phòng và chạy thử hệ thống ở chế độ “heat” để xem có tạo khí ấm hay không. Nếu máy không khởi động, kiểm tra chế độ sưởi và pin của bộ điều nhiệt; nếu phát tiếng bất thường hoặc có mùi lạ không nhanh chóng tan đi, nên tắt thiết bị và gọi người có chuyên môn. Tác giả cũng nhắc kiểm tra lịch bảo dưỡng định kỳ. Quạt trần có chế độ đảo chiều có thể chạy theo chiều kim đồng hồ vào mùa đông để luân chuyển không khí ấm tích tụ gần trần; rèm dày hỗ trợ giữ nhiệt bên cửa kính.
Bình nước nóng có thể phải làm việc nhiều hơn khi nước cấp vào lạnh hơn, nên Lindsey gợi ý kiểm tra lịch xả cặn và bảo dưỡng theo hướng dẫn của thiết bị. Buổi sáng, mở rèm để đón nắng; cuối chiều đóng rèm giữ nhiệt. Thảm trải sàn cũng có thể giúp bề mặt sàn bớt lạnh.
Thiết bị báo khói và báo khí carbon monoxide cần được kiểm tra pin, kể cả mẫu gắn vào hệ thống điện. Các thiết bị này thường có tuổi thọ khoảng 5–10 năm; sau thời hạn sử dụng ghi trên thiết bị, cảm biến cần được thay theo hướng dẫn. Chỉ nghe chuông báo khi thử không đủ để chắc chắn một thiết bị quá hạn vẫn bảo vệ tốt.
Nhìn ra mái và khoảng sân
Lindsey khuyên đi quanh nhà để xem vết nứt ở tường, nền, lối xe và phần móng. Nước lọt vào khe rồi đóng băng có thể làm vết nứt rộng hơn. Vết nứt lớn ở móng hoặc khối xây cần được người có chuyên môn đánh giá, thay vì chỉ trám bề mặt. Ở nơi có nhiệt độ dưới 0°C, vòi nước ngoài trời nên được khóa từ van trong nhà, xả hết nước, để vòi mở cho nước còn lại thoát ra và có thể lắp chụp cách nhiệt. Hệ thống tưới ngầm cần xả nước; theo hướng dẫn thiết bị, có thể dùng máy nén khí thổi phần nước còn lại và cất máy bơm ở nơi an toàn trong nhà.
Máng xối, ống thoát nước và mái nên được kiểm tra trước mùa mưa tuyết. Sau khi lấy rác, tác giả gợi ý xả nước bằng vòi để thử đường thoát; không cho lá từ máng xối vào đống ủ phân vì có thể lẫn hạt vật liệu từ mái và tạp chất vô cơ. Khi thấy ngói hoặc tấm lợp cong, nứt, mất, hay phần chống thấm quanh ống thông gió, ống khói và chỗ hai mái giao nhau bị hỏng, nên sắp xếp sửa chữa. Công việc trên thang hoặc mái có nguy cơ ngã; nếu vị trí khó tiếp cận, hãy giao cho người có thiết bị và kinh nghiệm.
Đường thoát khí của máy sấy quần áo cần được làm sạch và kiểm tra lại sau những đợt tuyết lớn để chắc rằng tuyết không che miệng thoát. Ống khói và đường dẫn khói của hệ thống sưởi bằng lò cũng phải được kiểm tra, vệ sinh trước khi sử dụng. Ở nơi tuyết dày, tác giả gợi ý dùng dụng cụ kéo tuyết khỏi mái từ mặt đất nếu phù hợp; phần lớn công việc khó hơn cần người có chuyên môn, không nên tự trèo lên mái trơn trượt.
Với thiết bị điều hòa đặt ngoài trời, tác giả lưu ý không nên tùy tiện bọc kín bằng nilon vì hơi ẩm có thể tích tụ, gây mốc hoặc gỉ. Nếu cần che khi tuyết dày hoặc để tránh rác, dùng vỏ chống nước nhưng thoáng khí đúng với thiết bị. Dọn rác quanh máy và kiểm tra đường thoát nước ngưng; tác giả gợi ý dung dịch giấm để giảm mốc rồi xả lại bằng nước sạch, nhưng cần đối chiếu hướng dẫn vệ sinh của hãng trước khi làm.
Đệm ghế và thảm ngoài trời nên được làm sạch, phơi khô rồi mới cất. Thảm có thể cuộn lỏng tay để thoáng khí và đặt đứng; nếu có thể, chuyển bàn ghế vào gara, tầng hầm hoặc nhà kho. Với bếp nướng, ngắt nguồn khí đốt, loại bỏ thức ăn bám lại; ngâm vỉ và đầu đốt trong nước ấm pha xà phòng khoảng 30 phút để dễ cọ sạch. Nếu bếp phải để ngoài trời, dùng vỏ che chịu được thời tiết mùa đông.
Những gợi ý trên xuất phát từ bối cảnh nhà ở vùng lạnh tại Mỹ. Ở Việt Nam, nhiều khu vực không có tuyết hay hệ thống sưởi trung tâm, nên các bước về đường ống đóng băng hoặc quạt sưởi có thể không áp dụng. Điểm chung hữu ích là kiểm tra định kỳ tình trạng cửa, mái, thoát nước và thiết bị an toàn trước khi thời tiết khắc nghiệt tới.
Tác giả bài gốc: Sandy Lindsey. Nguồn: The Epoch Times, 29/9/2026. Người đọc nên làm theo hướng dẫn an toàn của thiết bị và điều kiện khí hậu nơi mình ở.