Cục Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ ngày 25/10 giải thích đề xuất đưa việc cắt giảm một số thủ tục vào luật sửa đổi đang trình Quốc hội. Điểm cần phân biệt: thủ tục công an kiểm tra công tác nghiệm thu công trình đã tạm dừng thực hiện từ ngày 1/7/2026; dự luật hiện nay nhằm sửa quy định ở cấp luật và tiếp tục chuyển trọng tâm sang trách nhiệm của chủ đầu tư, hậu kiểm.
Đề xuất sửa luật, không phải quy định đã được thông qua
Theo Dân trí dẫn thông tin từ Cục Cảnh sát PCCC và CNCH, dự án luật đề xuất bỏ quy định cơ quan công an kiểm tra công tác nghiệm thu PCCC sau khi chủ đầu tư tự tổ chức nghiệm thu công trình. Cơ quan soạn thảo cho rằng một khâu kiểm tra trước khi đưa công trình vào sử dụng có thể được lược bỏ, trong khi trách nhiệm hoàn thành nghiệm thu và bảo đảm an toàn vẫn thuộc chủ đầu tư cùng các nhà thầu.
Dự thảo cũng đề cập việc bỏ thủ tục xin quyết định phục hồi hoạt động sau khi cơ sở, phương tiện hoặc hộ gia đình bị đình chỉ đã khắc phục vi phạm. Theo cách được trình bày, người chịu trách nhiệm có thể đưa hoạt động trở lại và báo cáo bằng văn bản cho cơ quan quản lý; việc khắc phục, duy trì giải pháp kỹ thuật và chịu trách nhiệm về kết quả vẫn là yêu cầu bắt buộc.
Một nội dung khác là bỏ bước cấp phép trước khi lưu thông đối với phương tiện PCCC, cứu nạn cứu hộ và một số vật liệu, cấu kiện ngăn cháy, chống cháy. Dự thảo chuyển sang quản lý theo tiêu chuẩn, quy chuẩn và cơ chế khai báo để phục vụ truy xuất, hậu kiểm. Đây là đề xuất trong dự luật, chưa thể coi là quy định mới đã có hiệu lực chỉ từ bản tin ngày 25/10.
Vì sao vẫn có đề xuất “bỏ” thủ tục đã dừng?
Bộ Công an từng thông báo theo Nghị quyết 66.18/2026/NQ-CP, từ ngày 1/7/2026 cơ quan công an không còn thực hiện thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu PCCC đối với công trình thuộc phạm vi nêu trong nghị quyết. Thông tin của Bộ cũng cho biết một số thủ tục nghiệm thu chuyển tiếp và thủ tục phục hồi hoạt động đã được cắt giảm trong năm 2026.
Ở cấp luật, các quy định tương ứng vẫn là đối tượng sửa đổi. Theo thông tin Quốc hội công bố về tờ trình của Chính phủ tháng 8/2026, dự án luật sửa đổi Luật PCCC và CNCH nhằm cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục và điều kiện kinh doanh, trong đó có việc bỏ quy định kiểm tra nghiệm thu và cấp phép trước khi lưu thông một số phương tiện, vật liệu PCCC. Vì vậy, lần trình luật này không nên được mô tả như lần đầu mọi thủ tục trên ngừng áp dụng.
Với công trình, Dân trí dẫn giải thích của cơ quan soạn thảo rằng việc bỏ khâu kiểm tra của công an không làm mất bước nghiệm thu do chủ đầu tư thực hiện. Sau nghiệm thu, chủ đầu tư phải khai báo trên cơ sở dữ liệu PCCC, CNCH và truyền tin báo cháy trước khi đưa công trình vào khai thác, sử dụng theo quy định được đề xuất.
Trọng tâm hậu kiểm và trách nhiệm
Dự thảo bổ sung việc kiểm tra chấp hành quy định thẩm định thiết kế, nghiệm thu của chủ đầu tư và chủ sở hữu vào hoạt động hậu kiểm. Cơ quan soạn thảo nói kiểm tra sẽ tập trung hơn vào cơ sở có nguy cơ cháy, nổ cao, dựa trên dữ liệu khai báo và mức độ rủi ro.
Cơ quan chức năng cũng nhấn mạnh chủ đầu tư, người đứng đầu cơ sở và những chủ thể liên quan vẫn chịu trách nhiệm về an toàn PCCC. Việc lược bớt giấy phép hoặc khâu kiểm tra hành chính trước đó không đồng nghĩa được đưa công trình không đáp ứng yêu cầu an toàn vào sử dụng.
Dự án luật sẽ được Quốc hội xem xét, cho ý kiến. Nội dung cuối cùng và thời điểm áp dụng cần căn cứ vào văn bản được thông qua và công bố sau quá trình lập pháp.
Nguồn: Dân trí, thông tin Cục Cảnh sát PCCC và CNCH ngày 25/10/2026; Bộ Công an, thông tin về việc dừng thủ tục từ 1/7/2026; Cổng thông tin Quốc hội, thông tin về tờ trình dự án luật.
Tuệ Minh