Bộ trưởng Truyền thông Úc Anika Wells ngày 15/10 bảo vệ dự luật “nghĩa vụ chăm sóc” trong môi trường số, viện dẫn những trường hợp trẻ em bị lạm dụng trực tuyến. Dự luật được trình Hạ viện cùng ngày, chưa phải luật đã có hiệu lực.
Phát biểu tại Câu lạc bộ Báo chí Quốc gia, bà Wells kể trường hợp một bé gái 14 tuổi ở Tây Úc bị một người lớn tiếp cận qua Roblox. Theo lời bà, người này khen kỹ năng chơi của em, trò chuyện rồi đề nghị chuyển sang Discord, yêu cầu hình ảnh, tống tiền và ép em tự làm hại bản thân, thậm chí thúc ép tự sát qua phát trực tiếp. Bà cho biết mình mới được báo về vụ việc gần đây.
Bà cũng nêu trường hợp một bé trai 13 tuổi cô đơn tìm đến một nhóm chatbot AI, trong đó một số chatbot hướng em đến hành vi tự hại. Theo bà Wells, ước tính của cơ quan eSafety cho thấy khoảng một phần năm trẻ em Úc sử dụng AI từng gặp tương tác gây hại.
Dự luật yêu cầu điều gì?
Chính phủ liên bang công bố dự thảo đầu tiên ngày 8/9, nhằm chuyển thêm trách nhiệm bảo đảm an toàn trực tuyến sang nhà cung cấp dịch vụ số. Dự luật trình ngày 15/10 hợp nhất cách tiếp cận hiện nằm trong nhiều bộ quy tắc và tiêu chuẩn của ngành.
Nếu được thông qua, các dịch vụ trực tuyến sẽ phải nhận diện và giảm nguy cơ gây hại cho người dùng, tuân thủ các tiêu chuẩn an toàn tối thiểu, đánh giá rủi ro trên nền tảng và ghi lại cách xử lý.
Theo sáng kiến “My Feed, My Way”, người dùng mạng xã hội từ 16 tuổi trở lên sẽ có thể lựa chọn bảng tin mặc định gồm nội dung do thuật toán đề xuất hay chỉ những tài khoản mình theo dõi.
Ủy viên eSafety Julie Inman Grant sẽ giám sát tuân thủ và có quyền thực thi những yêu cầu được đề xuất. Dự luật cũng mở rộng quyền yêu cầu gỡ một số nội dung, trong đó có ứng dụng và website tạo ảnh khỏa thân giả.
Bà Wells nói hệ thống hiện có 17 bộ quy tắc và tiêu chuẩn, do ngành xây dựng và không chịu sự xem xét của nghị viện theo cách bà cho là cần thiết để ứng phó với tác hại trực tuyến hiện nay.
Các đề xuất tiếp nối quy định của chính phủ về mạng xã hội đối với người dưới 16 tuổi. Chính phủ cho rằng quy định trước đó đã cải thiện giấc ngủ, vận động và sức khỏe tinh thần của thanh thiếu niên; đây là đánh giá được quy nguồn cho chính phủ.
Bỏ quyền của bộ trưởng tự xác định “tác hại mới”
Bà Wells cho biết chính phủ đã lắng nghe lo ngại về đề xuất trao cho bộ trưởng quyền xác định các dạng “tác hại mới” và đã bỏ quyền ban hành quy tắc ấy khỏi dự luật cuối cùng.
Những người phản đối lo ngại điều khoản có thể bị dùng trong tương lai để bịt tiếng nói đối lập chính trị bằng cách coi họ là nguồn gây hại. Theo bà Wells, những loại tác hại mới chỉ có thể được bổ sung qua sửa đổi luật tại nghị viện.
Tranh luận về tài khoản thử nghiệm
Dự luật còn cho phép tạo tài khoản thử nghiệm mang danh tính trực tuyến giả, thường được gọi là “sock puppet”, để kiểm tra cách các công ty công nghệ quản lý nội dung. Những tài khoản này cũng có thể sử dụng nội dung do AI tạo.
Bà Wells nói các tài khoản không nhằm kiểm soát lời nói của người dùng mà giúp eSafety kiểm tra bí mật việc tuân thủ luật của các công ty công nghệ lớn.
Nhà nghiên cứu, điều tra người Mỹ Michael Shellenberger, đang thăm Úc và có mặt tại buổi phát biểu, tiếp tục bày tỏ lo ngại. Ông cho rằng dự luật cho phép eSafety sử dụng các tài khoản này quá rộng cho mục đích “giáo dục” và “quảng bá”, từ đó có thể phổ biến quan điểm của chính phủ.
Theo lời ông Shellenberger, khi ông hỏi có bảo đảm quyền hạn không bị lạm dụng hay không, bộ trưởng đã không trả lời. Ông nói một người tự giới thiệu thuộc Câu lạc bộ Báo chí Quốc gia bảo rằng ông có thể phỏng vấn sau, nhưng điều đó đã không diễn ra vì bà Wells được đưa ra lối sau. Đây là lời kể và cáo buộc của ông Shellenberger.
Ông cũng đặt câu hỏi về phát biểu của bà Wells rằng các cơ chế tương tự đang hoạt động tại Anh, Pháp và Tây Ban Nha.
Lãnh đạo đảng One Nation Pauline Hanson kêu gọi bỏ dự luật, cho rằng các tài khoản do AI hỗ trợ có thể được dùng để truyền bá thông điệp chính phủ và theo dõi người dùng. Bà nói không có sửa đổi nào có thể khắc phục dự luật. Đây là quan điểm phản đối của bà Hanson, không phải kết luận đã được xác nhận về cách quyền hạn sẽ được sử dụng.
Nguồn: The Epoch Times; đối chiếu tình trạng dự luật và các yêu cầu chính tại thông cáo Bộ trưởng Truyền thông Úc ngày 15/10.