
Thứ trưởng Ngoại giao Đài Loan Ngô Chí Trung gần đây trả lời phỏng vấn của tổ chức Phóng viên Không Biên giới (RSF), phân tích chiến lược mở rộng của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ), tình hình địa chính trị tại eo biển Đài Loan, vai trò then chốt của Đài Loan trong chuỗi cung ứng bán dẫn và trí tuệ nhân tạo toàn cầu, cùng lập trường bảo vệ chủ quyền và thể chế dân chủ của Đài Loan.
Theo thông cáo do Bộ Ngoại giao Đài Loan công bố ngày 20/11, ông Ngô trả lời phỏng vấn Chủ tịch RSF Pierre Haski ngày 16/11; cuộc phỏng vấn được phát ngày 18/11.
Về quan hệ Đài Loan–Pháp, ông Ngô cho biết quan hệ hai bên đã chặt chẽ hơn so với mười năm trước và hợp tác ngày càng sâu rộng. Đài Bắc hiện có một hiệp hội văn hóa Pháp cùng hai trường Pháp; các doanh nghiệp công nghệ quan trọng của Đài Loan cũng đã thông báo đầu tư tại Pháp, cho thấy hợp tác giữa hai bên tiếp tục phát triển trên nhiều lĩnh vực.
Về tham vọng của ĐCSTQ đối với Đài Loan, ông Ngô nhận định ông Tập Cận Bình muốn định hình lại trật tự quốc tế sau Thế chiến II và thay thế Mỹ trong vai trò lãnh đạo thế giới. Theo ông, tham vọng mở rộng lãnh thổ của ĐCSTQ không chỉ nhắm đến Đài Loan mà còn liên quan các vùng biển và quốc gia xung quanh. Ông cho rằng do việc dùng vũ lực tấn công Đài Loan sẽ gây tác động thảm khốc tới kinh tế toàn cầu và đời sống hiện đại, Bắc Kinh thiên về cô lập ngoại giao và sử dụng nhiều biện pháp gây sức ép để buộc Đài Loan tự khuất phục.
Trước sức ép của ĐCSTQ, ông Ngô nhấn mạnh Đài Loan thể hiện khả năng chống chịu cao, kinh tế tiếp tục tăng trưởng và GDP bình quân đầu người đã vượt Nhật Bản cùng Hàn Quốc. Ông cho biết ngoài eo biển Đài Loan là một rào chắn địa lý, Đài Loan còn có kế hoạch đầu tư khoảng 30 tỷ USD để củng cố năng lực phòng vệ sau khi ngân sách quốc phòng được thông qua.
Về kinh tế, thương mại và công nghệ, ông Ngô nói Đài Loan đã là đối tác thương mại lớn thứ tư của Mỹ và lớn thứ ba của Nhật Bản, đồng thời giữ vai trò then chốt trong chuỗi cung ứng bán dẫn và trí tuệ nhân tạo toàn cầu. Ông cho rằng Đài Loan đang chuyển từ “Sản xuất tại Đài Loan” (Made in Taiwan) sang “Cùng sản xuất với Đài Loan” (Made with Taiwan), với mối liên kết ngày càng chặt chẽ cùng kinh tế và chuỗi cung ứng thế giới.
Đề cập quan hệ Đài Loan–Mỹ và những suy đoán về một “thỏa thuận Yalta mới”, ông Ngô không tán đồng khả năng Mỹ, Trung Quốc và Nga phân chia lại phạm vi ảnh hưởng. Ông lập luận rằng việc Mỹ để Trung Quốc kiểm soát châu Á sẽ gây tổn hại nghiêm trọng tới lợi ích kinh tế và chiến lược của chính Mỹ. Ông cũng dẫn quan điểm của cựu Tổng thống Pháp Charles de Gaulle về điều ước và lợi ích quốc gia, nhấn mạnh lợi ích chung là nền tảng quan trọng để duy trì quan hệ quốc tế. Theo ông, Đài Loan đang củng cố lợi ích chung với Mỹ thông qua các hợp tác như TSMC đầu tư tại Mỹ và mua khí đốt Alaska, đồng thời tiếp tục tăng cường quan hệ thực chất với Đức, Pháp, Ý, Anh và Ba Lan cùng những nước châu Âu có giá trị tương đồng.
Trước phát biểu của một số chính trị gia Pháp rằng “Đài Loan thuộc về Trung Quốc”, ông Ngô nêu lập luận lịch sử rằng Đài Loan chưa từng do Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa quản lý và nhắc lại lập trường Đài Loan đã là một quốc gia có chủ quyền độc lập, không cần tuyên bố độc lập thêm lần nữa. Ông kêu gọi cộng đồng quốc tế không chấp nhận cách diễn giải của Bắc Kinh để tránh lặp lại những gì đã xảy ra với Hồng Kông.
Ông Ngô cho biết Đài Loan hứng chịu khoảng ba triệu cuộc tấn công mạng mỗi ngày. Do hai bờ eo biển sử dụng cùng ngôn ngữ, Đài Loan có những điểm dễ bị tổn thương nhất định trước các thách thức từ thao túng thông tin và chiến tranh hỗn hợp của ĐCSTQ. Tuy nhiên, theo ông, Đài Loan tiếp tục chống chọi sức ép từ chủ nghĩa chuyên chế nhờ thể chế dân chủ phát triển mạnh, sức mạnh kinh tế và khả năng chống chịu của xã hội. Ông cho rằng Đài Loan chứng minh tự do dân chủ có thể song hành với phát triển kinh tế, đồng thời mang lại một mô hình phát triển khác cho thế giới nói tiếng Hoa, thể hiện các giá trị phổ quát của tự do và dân chủ.
Bộ Ngoại giao Đài Loan cho biết RSF là tổ chức quốc tế quan trọng hoạt động vì tự do báo chí toàn cầu. Cuộc phỏng vấn được phát trên kênh YouTube cá nhân “Le Monde de Pierre Haski” của ông Haski nhằm giới thiệu với khán giả nói tiếng Pháp những thách thức an ninh Đài Loan đối mặt, vai trò của Đài Loan trong kinh tế và chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu, cùng lập trường bảo vệ dân chủ, tự do.
Theo Lý Tịnh Dao, SecretChina. Đối chiếu: Thông cáo Bộ Ngoại giao Đài Loan ngày 20/11/2026.