Theo SecretChina, một thông báo được lan truyền trên mạng cho biết 20 sinh viên của Học viện Toán học thuộc Đại học Kỹ thuật Cáp Nhĩ Tân bị cảnh cáo sau khi sử dụng VPN qua tài khoản mạng trường. Vụ việc làm dấy lên tranh luận về nhu cầu tiếp cận tài liệu quốc tế và việc kiểm soát internet trong đại học.
Bài viết của tác giả Lý Mộc Tử, đăng ngày 28/9, dẫn thông báo ghi ngày 20/9. Theo nội dung tài liệu này, các sinh viên đại học và sau đại học liên quan đã dùng tài khoản mạng cá nhân của trường để truy cập các trang ở nước ngoài trong hai ngày 18 và 19/9; hoạt động được ghi nhận qua hệ thống giám sát an ninh mạng.
Nội dung thông báo được dẫn lại
Thông báo nói đây là lần vi phạm đầu tiên của nhóm sinh viên. Tài liệu không ghi nhận việc họ phát tán thông tin có hại, thu lợi bất hợp pháp hoặc gây hậu quả nghiêm trọng. Tuy vậy, 20 người vẫn bị xử lý cảnh cáo; nếu tái phạm, việc xử lý sẽ nghiêm khắc hơn.
Cũng theo tài liệu, sinh viên có nhu cầu truy cập tài liệu học thuật phải sử dụng cơ sở dữ liệu của thư viện hoặc phương thức truy cập từ xa được nhà trường cho phép. SecretChina đặt vụ việc trong bối cảnh các hoạt động vượt qua hệ thống chặn internet ở Trung Quốc thường được gọi là “vượt tường lửa”.
Đại học Kỹ thuật Cáp Nhĩ Tân trực thuộc Bộ Công nghiệp và Công nghệ thông tin Trung Quốc và thuộc nhóm bảy trường có liên hệ chặt với lĩnh vực công nghiệp quốc phòng. Bài nguồn cũng nhắc đến vai trò của trường trong đào tạo nhân lực quốc phòng và sĩ quan dự bị hải quân tại vùng Đông Bắc.
Lo ngại về ảnh hưởng tới học tập
SecretChina dẫn bản tin của Sing Tao Headline ở Hong Kong về phản ứng trên mạng: một số người lo việc bị cảnh cáo có thể ảnh hưởng đến xét học bổng, giới thiệu học lên sau đại học hoặc hồ sơ khi xin việc trong khu vực nhà nước. Đây là những lo ngại của người bình luận được báo dẫn lại, không phải kết quả xử lý bổ sung được thông báo xác nhận.
Bài viết còn đề cập thông tin lan truyền trên NetEase rằng việc báo cáo sinh viên dùng VPN có thể liên quan đến cạnh tranh suất học tiếp sau đại học. Theo lời đồn này, một nữ sinh nằm ngay sau vị trí đủ điều kiện đã báo cáo những người xếp trên mình. Tuy nhiên, nội dung được lưu truyền dưới dạng ảnh chụp trao đổi và lời kể trên mạng; bài nguồn không đưa ra thông báo chính thức xác nhận động cơ ấy.
Trong các phản ứng được SecretChina trích dẫn, có người đặt câu hỏi làm thế nào sinh viên có thể nghiên cứu khoa học nếu không tiếp cận thuận lợi tài liệu bên ngoài. Một số ý kiến khác phê phán việc tố cáo lẫn nhau trong môi trường học đường và việc hạn chế tiếp nhận thông tin. Các ý kiến này phản ánh tranh luận của người dùng mạng mà bài báo ghi nhận.
Những trường hợp bị phạt vì truy cập trang nước ngoài
Để đưa thêm bối cảnh, bài báo dẫn các thông tin do Minsheng Guancha đăng trong tháng 3/2026. Một trường hợp ở Ngạc Châu, tỉnh Hồ Bắc, được cho là bị phạt 200 nhân dân tệ vì truy cập TikTok và X; một trường hợp khác ở Hiếu Cảm bị phạt 500 nhân dân tệ vì sử dụng VPN.
Theo phân tích trong bài nguồn, những người cung cấp công cụ vượt tường lửa có thể đối mặt với hình thức xử lý nặng hơn, trong khi người sử dụng có thể bị phạt tiền hoặc triệu tập. SecretChina nhận định các biện pháp này tạo sức ép khiến người dân tự hạn chế tiếp cận và trao đổi thông tin; bài báo cũng đề cập việc các phát biểu trên mạng ở nước ngoài có thể bị gắn với những cáo buộc như “gây rối”. Đây là nhận định của nguồn về tác động của việc kiểm soát internet.
Theo Lý Mộc Tử, SecretChina, ngày 28/9/2026. Ảnh minh hoạ.