Phát biểu của lãnh đạo ngành dân chính tỉnh Sơn Đông rằng mỗi người là “người chịu trách nhiệm đầu tiên” cho việc dưỡng lão đã gây tranh luận trên mạng Trung Quốc. Nhiều người đặt câu hỏi về trách nhiệm của chính quyền và áp lực đóng bảo hiểm xã hội.
Tại cuộc họp báo của chính quyền tỉnh Sơn Đông ngày 16/10, Giám đốc Sở Dân chính Trang Nghiêm nói cần hướng dẫn xã hội hình thành quan niệm “cá nhân là người chịu trách nhiệm đầu tiên đối với việc dưỡng lão”. Ông đề xuất đưa giáo dục về kế hoạch hưu trí cá nhân và hướng dẫn lập kế hoạch dưỡng lão vào chương trình giáo dục về già hóa dân số, đồng thời khuyến khích những người sinh trong thập niên 1970 và 1980 chuẩn bị sớm cho tuổi già. Một tài khoản mạng xã hội chính thức của Sơn Đông đã đăng video phát biểu, theo The Epoch Times.
Câu nói này tiếp tục được thảo luận nhiều ngày trên mạng. Trọng tâm tranh luận là sự thay đổi trong cách nhà chức trách diễn đạt trách nhiệm dưỡng lão so với khẩu hiệu từng dùng trong thời kỳ vận động kế hoạch hóa gia đình.
Ngày 19/10, tài khoản bình luận pháp luật “Hoàng Thành Căn Hạ Đao Bút Lại” viết trên Weibo rằng ban đầu ông tưởng chủ đề đang lan truyền là giả, nhưng sau khi tìm kiếm đã thấy phát biểu có thật. Ông nhắc lại khẩu hiệu trước đây rằng sinh một con thì chính quyền sẽ giúp chăm lo tuổi già, rồi đặt câu hỏi vì sao nay lại nhấn mạnh trách nhiệm trước hết thuộc về cá nhân.
Người viết viện dẫn câu của Khổng Tử về lòng tin của dân đối với người cầm quyền và cho rằng hai cách nói trái ngược có thể làm suy giảm niềm tin. Ông cũng hỏi vì sao, nếu trách nhiệm dưỡng lão trước hết là của cá nhân, chính quyền đồng thời yêu cầu nhiều người tham gia và đóng bảo hiểm xã hội. Đây là ý kiến của người bình luận, không phải thông báo thay đổi chế độ lương hưu.
Dưới bài viết, một số người bày tỏ lo ngại tài khoản của ông có thể bị hạn chế vì phát biểu thẳng. Một tài khoản khác, “Bất Thần Kinh Đích Thần Kinh Đao”, nói câu chữ mới khiến họ nhớ tới lời hứa dưỡng lão thời chính sách một con; người này cũng cho rằng lo lắng quá sớm về tuổi già chưa giúp giải quyết vấn đề hiện tại.
Luật sư Ngũ Linh Linh viết rằng khoản đóng bảo hiểm xã hội là gánh nặng thực tế đối với nhiều người, nhất là lao động linh hoạt và chủ doanh nghiệp nhỏ. Bà nói việc kêu gọi mọi người tham gia bảo hiểm cần đi cùng lời giải thích chính quyền sẽ gánh phần trách nhiệm nào. Theo bà, bảo hiểm hưu trí vốn là cơ chế chia sẻ rủi ro trong xã hội; nhiệm vụ của chính quyền là xây dựng hệ thống mà người bình thường có thể chi trả và có chỗ dựa khi về già.
Các bình luận được The Epoch Times dẫn lại phản ánh nhiều góc nhìn: có người nghi ngờ khả năng chi trả trong tương lai, có người hỏi về thuế đối với tài khoản hưu trí cá nhân, còn người khác nhấn mạnh mức thu nhập và khả năng tự lo tuổi già khác nhau rất lớn. Những suy đoán về tình hình quỹ hưu trí trong phần bình luận không phải số liệu được kiểm chứng trong bài báo.
Phát biểu của ông Trang đưa ra định hướng về nhận thức và lập kế hoạch tuổi già; nguồn tin không cho biết có thay đổi pháp lý nào đối với nghĩa vụ đóng bảo hiểm hoặc quyền hưởng lương hưu tại Sơn Đông từ phát biểu này.
Nguồn: The Epoch Times, 19/10/2026.