Môi trường việc làm bấp bênh, dân số già hóa và thị trường bất động sản trì trệ kéo dài khiến người dân Trung Quốc ngại chi tiêu, thiên về tiết kiệm. Trong cuốn sách mới “Hướng tới mô hình tăng trưởng kinh tế mới cho Trung Quốc” (Toward a New Economic Growth Model for China), Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) nêu thêm một yếu tố quan trọng: chi phí y tế cao.
Cuốn sách chỉ ra mức tiết kiệm của các hộ gia đình Trung Quốc cao hơn rõ rệt so với những nền kinh tế tương đồng, phản ánh tác động của các yếu tố cơ cấu như hệ thống an sinh xã hội chưa hoàn thiện. Những năm gần đây, các yếu tố chu kỳ, trong đó có tình trạng trì trệ kéo dài của bất động sản, cũng thúc đẩy tiết kiệm hộ gia đình tăng. Mức tiết kiệm cao góp phần làm kinh tế Trung Quốc phụ thuộc quá mức vào đầu tư, trong khi lợi suất đầu tư hiện có xu hướng giảm dần.
Theo cuốn sách, trong bối cảnh ấy, giảm tỷ lệ tiết kiệm của người dân là một phần của những thay đổi cần thiết để chuyển mô hình tăng trưởng sang dựa vào tiêu dùng, tái cân bằng kinh tế và bảo đảm tăng trưởng bền vững trong tương lai.
Nghiên cứu cho thấy tại khu vực nông thôn Trung Quốc, chi phí y tế chiếm 8,7% thu nhập khả dụng. Trong 20 nền kinh tế lớn được IMF so sánh, tỷ lệ này chỉ đứng sau Mỹ. Tại Mỹ, tỷ lệ tương ứng là 9,9%, cao nhất nhóm. Chi phí y tế của cư dân đô thị Trung Quốc chiếm 5,4% thu nhập khả dụng, đứng thứ ba.
Tuy nhiên, bài báo của The Epoch Times nhận xét rằng nếu tính đến chênh lệch thu nhập khả dụng bình quân đầu người, gánh nặng y tế của người Trung Quốc còn nặng nề hơn người Mỹ. Bài báo dẫn mức thu nhập khả dụng bình quân đầu người tại Mỹ tính đến cuối năm trước là 68.289 USD, còn tại Trung Quốc là 43.377 nhân dân tệ — được bài gốc quy đổi xấp xỉ 6.400 USD — tức mức của Mỹ cao gấp hơn 10 lần. Chênh lệch càng rõ khi xem riêng khu vực nông thôn Trung Quốc.
Theo số liệu thu nhập cư dân năm 2025 do Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc công bố, thu nhập khả dụng bình quân đầu người của cư dân đô thị là 56.502 nhân dân tệ, cao hơn gấp đôi mức 24.456 nhân dân tệ của cư dân nông thôn.
Cuốn sách nhận định chi phí y tế tư nhân của các hộ gia đình Trung Quốc tính theo tỷ lệ thu nhập khả dụng thuộc nhóm cao nhất trong những nước tương đồng, đặc biệt ở khu vực nông thôn.
Dẫn phân tích ở cấp địa khu, IMF cho biết những biện pháp tăng chi tiêu của chính phủ một cách có mục tiêu cho y tế và an sinh xã hội tại nông thôn có thể làm giảm đáng kể tỷ lệ tiết kiệm của các hộ gia đình nông thôn.
Số liệu cho thấy người lao động di cư từ nông thôn ra thành phố có tỷ lệ tiết kiệm khoảng 14%, trong khi nhóm có hộ khẩu đô thị có tỷ lệ khoảng 6%.
Cuốn sách cũng cho biết giá nhà giảm trong những năm gần đây tiếp tục kìm hãm tiêu dùng và khiến tiết kiệm của các hộ gia đình duy trì ở mức cao.
Các nhà kinh tế IMF viết rằng mức chi tiêu xã hội của chính phủ Trung Quốc thấp hơn những nền kinh tế tương đồng và phân bổ không đồng đều, khiến người dân tăng tiết kiệm phòng ngừa. Tăng loại chi tiêu này sẽ giúp thúc đẩy tiêu dùng.
Trương Đình tổng hợp cho The Epoch Times; bài gốc đăng ngày 16/10/2026, có tham khảo một phần báo cáo của CNBC.
Theo The Epoch Times.