
Ngày 19/11, Quốc hội Đan Mạch thông qua thỏa thuận an ninh và quốc phòng mà Đan Mạch, Greenland và Mỹ ký vào tháng 9 năm nay. Văn kiện nhằm tăng cường an ninh ở Bắc Cực và Bắc Đại Tây Dương, đồng thời mở đường cho Mỹ mở rộng hiện diện quân sự tại Greenland.
Theo bài tường thuật của Đại Kỷ Nguyên dẫn AP, thỏa thuận được thông qua với 109 phiếu thuận của các nghị sĩ có mặt, không có phiếu chống hoặc phiếu trắng. Quốc hội Greenland đã phê chuẩn văn kiện vào đầu tháng này.
Thỏa thuận sẽ chính thức có hiệu lực sau khi Đan Mạch và Greenland thông báo cho Mỹ bằng công hàm ngoại giao rằng hai bên đã hoàn tất những thủ tục cần thiết. Văn kiện không cần được Thượng viện Mỹ biểu quyết.
Tổng thống Mỹ Donald Trump trước đây nhiều lần bày tỏ mong muốn Mỹ có được Greenland, khiến Đan Mạch và Greenland lo ngại. Thỏa thuận ba bên được nhìn nhận là có thể góp phần giảm căng thẳng liên quan đến vấn đề này. Văn kiện đồng thời tái khẳng định chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Vương quốc Đan Mạch đối với Greenland, cũng như thừa nhận quyền tự quyết của người dân Greenland theo luật pháp quốc tế.
Đại sứ Mỹ tại Đan Mạch Kenneth Howery hoan nghênh việc Quốc hội Đan Mạch phê chuẩn, nói rằng bước đi này “mở đường để thỏa thuận chính thức có hiệu lực”.
Trong bài đăng trên nền tảng X, ông cho biết: “Thỏa thuận này là một thành tựu to lớn, hiện đại hóa quan hệ đối tác của chúng ta để ứng phó với những thách thức an ninh trong tương lai, đồng thời tăng cường an ninh của Mỹ, Vương quốc Đan Mạch bao gồm Greenland và toàn bộ NATO.”
Greenland nằm ở vị trí chiến lược giữa Bắc Đại Tây Dương và Bắc Cực. Mỹ hiện có Căn cứ Không gian Pituffik ở phía tây bắc hòn đảo.
Thỏa thuận vừa được phê chuẩn dựa trên Hiệp định Phòng thủ Mỹ–Đan Mạch năm 1951, cho phép Mỹ mở rộng hiện diện quân sự tại Greenland và “hiện đại hóa, mở rộng” các hoạt động quân sự ở Pituffik. Văn kiện cũng cho phép Mỹ thiết lập “khu vực phòng thủ” tại Narsarsuaq ở phía nam và Mestersvig ở phía đông bắc Greenland, cùng khả năng bổ sung các khu vực phòng thủ khác, tăng cường hoạt động quân sự hoặc cơ sở căn cứ.
Tuy nhiên, bố trí cụ thể ở từng khu vực phòng thủ vẫn phải được Đan Mạch, Greenland và Mỹ cùng thỏa thuận. Việc được Quốc hội Đan Mạch và Greenland phê chuẩn không có nghĩa Mỹ có thể đơn phương quyết định xây dựng cơ sở quân sự mới.
Thỏa thuận còn thể hiện sự ủng hộ đối với việc NATO tăng cường tham gia các vấn đề Bắc Cực; cho phép quân đội Mỹ tiếp cận Greenland để hỗ trợ phòng thủ khu vực của NATO, bao gồm việc xây dựng hệ thống phòng thủ tên lửa “Vòm Vàng” (Golden Dome). Văn kiện cũng quy định chỉ các thành viên NATO được thiết lập cơ sở quân sự có người hoặc không người tại Greenland.
Diễn biến trước đó: Quốc hội Greenland thông qua thỏa thuận an ninh với Mỹ và Đan Mạch.