Đại Kỷ Nguyên

Phi công Trung Quốc chịu sức ép việc làm, có người chuyển sang giao đồ ăn

Ảnh minh hoạ ghế chờ trống, mũ phi công và cặp trong một nhà ga hàng không chung, không phải hình ảnh phi công hay sân bay cụ thể

Ảnh minh hoạ

Ảnh minh hoạ ghế chờ trống, mũ phi công và cặp trong một nhà ga hàng không chung, không phải hình ảnh phi công hay sân bay cụ thể
Ảnh minh hoạ

Thị trường việc làm của phi công Trung Quốc đang chịu sức ép, và lời chia sẻ của một phi công về cảnh thất nghiệp đã thu hút sự chú ý. Một video ghi lại một phi công hàng không dân dụng Trung Quốc 39 tuổi nói về những thay đổi của môi trường việc làm trong ngành gần đây làm dấy lên thảo luận trên Weibo.

Trong video do tài khoản Weibo “Nhật ký tháp Nhị Thất” đăng gần đây, người đàn ông đứng trên đường phố vào ban đêm, nói về hoàn cảnh sau khi thất nghiệp. Ông cho biết thời kỳ thiếu phi công đã qua; hiện nay nhiều ngành có số người tìm việc vượt nhu cầu tuyển dụng, và phi công cũng không ngoại lệ. Ông đề cập rằng số người có giấy phép phi công ở Trung Quốc đã vượt 92.000.

Video được chia sẻ rộng rãi trên mạng, kéo theo câu hỏi tình trạng dư thừa phi công hàng không dân dụng ở Trung Quốc nghiêm trọng đến mức nào.

Theo “Bản tin thống kê phát triển ngành hàng không dân dụng năm 2025” do Cục Hàng không Dân dụng Trung Quốc công bố, tính đến cuối năm 2025, tổng số giấy phép lái máy bay dân dụng còn hiệu lực là 92.265, tăng ròng 3.035 so với cuối năm trước.

Cũng trong bản tin đó, số phi công tại các hãng vận tải hàng không Trung Quốc đến cuối năm 2025 là 69.345 người, tăng 3.893 so với năm trước. Số liệu cho thấy tổng số phi công của các hãng vẫn tăng, nhưng không chứng minh số người tăng thêm hoàn toàn phù hợp với nhu cầu tuyển dụng trên thị trường.

Khó khăn việc làm của phi công có liên quan đến tác động của đại dịch, sức ép kinh doanh tại các hãng hàng không và tốc độ bổ sung máy bay mới chậm lại trong những năm gần đây.

Tháng 5 năm nay, Jiemian News từng đưa tin một số người tốt nghiệp chuyên ngành bay, dù đã có giấy phép, vẫn chưa ký được hợp đồng với hãng hàng không. Một người được phỏng vấn cho biết có bằng đại học và hai năm kinh nghiệm làm nhân viên điều phái bay, nhưng vẫn đang chờ hãng bố trí vị trí phi công.

Bản tin dẫn lời người trong ngành cho biết trước năm 2019, hàng không dân dụng Trung Quốc mỗi năm bổ sung khoảng 200–300 máy bay. Nếu mỗi máy bay cần 8–10 phi công, nhu cầu phi công hằng năm vào khoảng 2.000 người. Đại dịch cùng những vấn đề trong chuỗi cung ứng hàng không làm chậm việc đưa máy bay mới vào sử dụng, khiến học viên phi công bị dồn lại; một số người phải chờ lâu hơn sau khi hoàn tất huấn luyện mới được hãng tuyển dụng.

Ba hãng hàng không lớn lỗ tổng cộng 8,435 tỉ nhân dân tệ trong ba quý đầu năm

Tình hình kinh doanh của các hãng là một bối cảnh quan trọng đối với những thay đổi trên thị trường việc làm phi công.

Đến đầu tháng 11/2026, Air China, China Eastern Airlines và China Southern Airlines đều đã công bố kết quả kinh doanh quý III/2026. Theo Tân Kinh Báo ngày 5/11, trong ba quý đầu năm 2026, ba hãng ghi nhận tổng khoản lỗ ròng thuộc về cổ đông công ty mẹ là 8,435 tỉ nhân dân tệ.

Trong đó, China Southern Airlines lỗ 4,305 tỉ nhân dân tệ trong ba quý đầu năm; Air China và China Eastern Airlines cũng chuyển từ lãi sang lỗ. Tính cả Hainan Airlines Holding, Juneyao Airlines, Spring Airlines và China Express Airlines, bảy hãng hàng không niêm yết ghi nhận tổng lỗ ròng 5,319 tỉ nhân dân tệ trong ba quý, chuyển từ có lãi sang thua lỗ trên toàn nhóm.

Doanh thu của các hãng có tăng nhưng chi phí hoạt động tăng nhanh hơn. Bản tin nêu giá dầu quốc tế đi lên đẩy chi phí nhiên liệu hàng không tăng, trong khi cạnh tranh giá vé nội địa làm giảm khả năng sinh lời.

Để kiểm soát chi phí, nhiều hãng bắt đầu điều chỉnh đường bay và tần suất chuyến, nâng hiệu suất sử dụng máy bay, đồng thời đổi mới đội bay và quản lý hoạt động chi tiết hơn.

Sức ép kinh doanh của các hãng cũng tác động đến tuyển dụng và nhu cầu nhân lực phi công.

Việc phi công chuyển sang giao đồ ăn hoặc lái xe công nghệ không chỉ là một chủ đề cá biệt mới xuất hiện trên mạng. Trong hai năm qua, nhiều cơ quan truyền thông đã đưa tin về những trường hợp tương tự; điển hình là tình trạng nhân viên Joy Air bị nợ lương kéo dài.

Tháng 12/2024, Thượng Du Tân Văn đưa tin nhiều phi công và tiếp viên của Joy Air, có trụ sở tại Tây An, tỉnh Thiểm Tây, phải làm công việc khác để duy trì cuộc sống do bị nợ lương lâu ngày.

Một phi công họ Lưu, vẫn là nhân viên của hãng và có 600 giờ kinh nghiệm bay, nói ông bắt đầu giao đồ ăn từ năm 2022. Theo ông, công ty nợ kéo dài tiền công tính theo giờ bay và các khoản thù lao khác; nhiệm vụ bay giảm, thu nhập sụt mạnh. Một số đồng nghiệp cũng chuyển sang lái xe công nghệ, giao đồ ăn, thậm chí bảo trì xe đạp dùng chung.

Bản tin còn cho biết một số nhân viên, dù muốn nghỉ việc, có thể phải đối diện với chi phí đào tạo và khoản bồi thường vi phạm hợp đồng, nên khó chuyển việc ngay lập tức.

Tháng 4/2025, tình hình kinh doanh của Joy Air xấu đi thêm. Từ ngày 27/4, hãng hủy nhiều chuyến bay. Một phi công nói với báo Economic Observer rằng công ty đã nợ lương tới một năm; một số người phải tận dụng thời gian rảnh để giao đồ ăn, lái xe công nghệ bù đắp chi tiêu, thậm chí làm môi giới bất động sản hoặc kinh doanh cơ sở lưu trú.

Sina Finance từng đưa tin về diễn biến nợ lương tại Joy Air: khoản nợ của hãng đã vượt 5 tỉ nhân dân tệ. Từ khi hãng ngừng hoạt động ngày 27/4/2025, vấn đề tiền lương vẫn chưa được giải quyết triệt để và việc tìm nhà đầu tư chiến lược mới cũng chưa có tiến triển rõ ràng.

Ngoài tình trạng hãng hàng không nợ lương hoặc ngừng hoạt động, khoảng cách giữa đào tạo phi công với nhu cầu thị trường cũng là một nguyên nhân gây khó khăn việc làm.

Tháng 8/2024, Nam Phương Cuối Tuần từng kể về học viên phi công Trần Phục Lai. Anh bắt đầu học bay từ năm 2016, lần lượt được đào tạo tại Florida, Mỹ, và Nội Mông, Trung Quốc. Sau nhiều năm học với mong muốn trở thành phi công dân dụng, anh lại về quê lái xe công nghệ vào năm 2023.

Bản tin phỏng vấn 14 người liên quan đến ngành hàng không dân dụng, gồm cơ trưởng, cơ phó, học viên phi công và người tốt nghiệp trường bay. Kết quả cho thấy tình trạng học viên bị dồn lại đã xuất hiện trước đại dịch. Trong đại dịch, hoạt động huấn luyện và tuyển dụng bị ảnh hưởng; sau đại dịch vẫn có một bộ phận học viên chờ hãng hàng không bố trí việc làm.

Theo bản tin, phi công hàng không dân dụng Trung Quốc chủ yếu được đào tạo theo hình thức hãng hàng không ủy thác. Sau khi hoàn tất khóa học, học viên vẫn phải chờ hãng sắp xếp huấn luyện tiếp và bố trí công việc. Khi hãng kinh doanh khó khăn hoặc không có đủ máy bay để giao nhiệm vụ bay, họ có thể phải chờ đợi lâu.

Một số học viên tự trả chi phí lại đối diện rủi ro khác: sau khi bỏ nhiều tiền để hoàn thành huấn luyện và lấy giấy phép, họ chưa chắc tìm được hãng hàng không tuyển dụng.

Ngày 8/5/2026, Jiemian News tiếp tục đề cập đến vấn đề việc làm của phi công trẻ. Một người tốt nghiệp trường hàng không nói với cơ quan này rằng mình có bằng đại học, hai năm kinh nghiệm điều phái bay và giấy phép phi công, nhưng vẫn chưa ký được hợp đồng với hãng hàng không.

Bản tin dẫn một phi công trẻ đã làm việc tại hãng cho biết anh mất ba năm từ lúc hoàn tất đào tạo đến khi vào hãng, hoàn tất huấn luyện chuyển loại máy bay và chính thức làm việc. Nhiều phi công quanh anh cũng cần chờ một đến hai năm mới chính thức nhận việc.

Với những người đã có giấy phép phi công và đầu tư nhiều năm cùng khoản tiền đào tạo lớn, việc chờ quá lâu mà không được hãng tuyển dụng, hoặc hãng đang làm ngừng hoạt động, nợ lương, có thể buộc họ tạm rời vị trí bay và làm công việc như giao đồ ăn, lái xe công nghệ để duy trì cuộc sống.

Theo bài của phóng viên Phương Hiểu, Epoch Times tiếng Trung ngày 22/11/2026.

Exit mobile version