Nhà bình luận Peter Menzies cho rằng Canada cần thảo luận bình tĩnh về số lượng người nhập cư và khả năng tiếp nhận, trong bối cảnh một khảo sát ghi nhận lo ngại xuất hiện ở nhiều nhóm dân cư.
Phân tích – Bình luận. Tác giả: Peter Menzies, The Epoch Times, ngày 3/11/2026. Bản dịch đầy đủ nội dung chính. Các nhận định dưới đây là quan điểm của tác giả, không phải kết luận của một bản tin.
Khi ngay cả những người mới nhập cư cũng cho rằng Canada đang tiếp nhận quá nhiều người nhập cư, chúng ta có thể rút ra ít nhất hai điều.
Thứ nhất, có nhiều khả năng mức nhập cư của Canada — ít nhất là mức được mở rộng trong những năm Justin Trudeau làm thủ tướng — đã vượt quá khả năng tiếp nhận của đất nước. Tôi muốn nói đến khả năng cung cấp việc làm, nhà ở, giáo dục cho con em người mới đến, nhất là khi các em không nói một trong hai ngôn ngữ chính thức của Canada, cũng như chăm sóc y tế và những dịch vụ công khác.
Thứ hai, việc một người cho rằng mức nhập cư không bền vững và cần trở về mức truyền thống hơn không có nghĩa quan điểm ấy xuất phát từ phân biệt chủng tộc — một cáo buộc thường được cánh tả đưa ra. Sự nghi ngờ ấy, dù theo tôi nhìn chung không có cơ sở, có thể phần nào hiểu được nếu nhìn vào các quốc gia xuất xứ chính của người nhập cư trong 10 năm qua.
Năm nước đứng đầu là Ấn Độ với 941.000 thường trú nhân, Philippines với 332.000, Trung Quốc với 299.000, Nigeria với 136.000 và Syria với 119.000. Trong những năm gần đây, Cameroon, một quốc gia nói tiếng Pháp, đã có số người nhập cư cạnh tranh với Nigeria; những nước xuất xứ lớn khác gồm Pháp, Eritrea và Pakistan.
Vì vậy, có thể một bộ phận dân cư đã định cư từ trước, trong đó hơn một nửa có nguồn gốc châu Âu, cảm thấy xáo trộn về văn hóa và điều đó có thể biểu hiện thành thái độ phân biệt chủng tộc.
Nhưng không có nhiều bằng chứng về điều ấy trong một khảo sát gần đây của Environics về chủ đề này. Khảo sát cho thấy những người thuộc nhóm thiểu số chủng tộc, hoặc là người nhập cư thế hệ thứ nhất, thực tế còn có xu hướng phê phán hệ thống nhập cư hiện nay nhiều hơn người da trắng.
Mô thức này nhất quán trong ba câu hỏi chính mà Environics đặt ra.
Với phát biểu “Canada tiếp nhận quá nhiều người nhập cư từ các nhóm thiểu số chủng tộc”, 38% người Canada không phải da trắng đồng ý, so với 34% ở người da trắng.
Với nhận định “có quá nhiều người nhập cư”, 51% người Canada không phải da trắng đồng ý, so với 47% ở người da trắng.
Và 60% người Canada không phải da trắng đồng ý rằng “quá nhiều người nhập cư không tiếp nhận các giá trị Canada”, cao hơn đôi chút so với 57% người da trắng được hỏi.
Khảo sát cũng ghi nhận khoảng cách rất lớn giữa những người ủng hộ Đảng Tự do và Đảng Bảo thủ: 80% người thuộc nhóm thứ hai cho rằng mức nhập cư quá cao, so với 36% ở nhóm thứ nhất.
Như vậy, một điều chúng ta học được là, ít nhất theo Environics, sự lo ngại về nhập cư không phải điều dựa trên căn tính chủng tộc. Kết quả ấy đáng lẽ có thể tạo điều kiện cho một cuộc thảo luận chín chắn, hợp lý về nhập cư và tương lai của chính sách này.
Điều khác chúng ta nhận thấy là, bất chấp dữ liệu cho thấy các chủng tộc đều chia sẻ mối lo về những xu hướng gần đây, theo dự đoán của tôi, những người theo Đảng Tự do có lẽ vẫn sẽ tiếp tục cáo buộc phe Bảo thủ phân biệt chủng tộc, sắc tộc và bài ngoại khi đề tài nhập cư được nêu ra.
Báo cáo Environics lưu ý rằng trong hai năm qua, mức đồng ý với nhận định Canada có quá nhiều người nhập cư đã giảm nhẹ ở những người ủng hộ Đảng Tự do, Đảng Dân chủ Mới (NDP), cũng như những cử tri chưa quyết định.
Bởi vậy, nơi nào có khoảng cách thì có thể có sự chia rẽ; nơi nào có sự chia rẽ thì có thể có người khai thác nó. Điều ấy diễn ra dù cả hai đảng đều đã nỗ lực xây dựng sự ủng hộ trong các nhóm công dân Canada mới.
Cựu Bộ trưởng Nhập cư Jason Kenney gọi kết quả khảo sát là “không có gì đáng ngạc nhiên” trong một bài viết trên X.
Ông viết: “Trong năm năm làm bộ trưởng nhập cư, chúng tôi luôn nhận thấy những cải cách khó khăn của mình được người nhập cư ủng hộ nhiều hơn những người sinh ra tại Canada”, rồi liệt kê một số biện pháp đã thực hiện trong thời gian đảm nhiệm chức vụ.
Như tôi đã lập luận trong một bài bình luận trước, tỷ lệ sinh tại Canada tiếp tục giảm, đồng nghĩa đất nước ngày càng phụ thuộc vào nhập cư, cả về kinh tế lẫn văn hóa. Những quyết định trong các tháng và các năm tới về số lượng người nhập cư mà chúng ta tiếp nhận sẽ có ý nghĩa rất lớn.
Còn quan trọng hơn là quyết định về những kỳ vọng chúng ta đặt vào người mới đến. Liệu họ có được kỳ vọng chấp nhận và thích nghi với những chuẩn mực xã hội đang phổ biến tại Canada, hay được mời sống cuộc sống mới ở Canada theo những tập quán được chấp nhận tại quê hương họ? Nói cách khác, ai sẽ thích nghi với ai, hay chúng ta sẽ cùng điều chỉnh để gặp nhau ở giữa? Xét cho cùng, chúng ta phụ thuộc lẫn nhau.
Đó là cuộc thảo luận quan trọng, cần được tiến hành một cách chín chắn. Hy vọng giờ đây nó có thể diễn ra mà không bị bao phủ bởi những cáo buộc phân biệt chủng tộc quá mức.
Các quan điểm trong bài là của tác giả, không nhất thiết phản ánh quan điểm của The Epoch Times.
Nguồn: The Epoch Times — Peter Menzies: Future Decisions on Canada’s Immigration Levels Will Be Critically Important. Báo cáo được tác giả dẫn: Environics Institute, khảo sát dư luận về nhập cư và người tị nạn năm 2026.