Đại Kỷ Nguyên

Bình luận của Milton Ezrati về vai trò của Trung Quốc trong chuỗi cung ứng dược phẩm

Minh họa thiết bị chứa nguyên liệu và dây chuyền sản xuất dược phẩm

Ảnh minh hoạ

Minh họa thiết bị chứa nguyên liệu và dây chuyền sản xuất dược phẩm
Ảnh minh hoạ

Trong bài bình luận cập nhật ngày 16/11 trên The Epoch Times, nhà kinh tế Milton Ezrati cho rằng vị thế của Trung Quốc trong chuỗi cung ứng dược phẩm có thể trở thành đòn bẩy trong đàm phán thương mại với Mỹ.

Trong cuộc chiến thương mại Mỹ–Trung lúc căng lúc dịu, Bắc Kinh đã tận dụng vị thế gần như độc quyền về đất hiếm. Theo Ezrati, khả năng cắt nguồn cung nguyên liệu thiết yếu cho nhiều công nghệ đã khiến Tổng thống Mỹ Donald Trump thận trọng hơn và điều chỉnh đáng kể chính sách thuế quan. Tác giả cho rằng dược phẩm là một đòn bẩy khác. Trung Quốc nắm thị phần đủ lớn để việc gián đoạn nguồn cung có thể gây thiếu hụt tại Mỹ và các nước khác.

Ezrati nhận xét rằng đến nay giới lãnh đạo Trung Quốc chưa sử dụng hay nhắc tới đòn bẩy dược phẩm, có thể vì hậu quả nhân đạo của việc cắt nguồn cung. Ông nhắc lại tình trạng thiếu hàng y tế xuất khẩu từ Trung Quốc trong đại dịch COVID-19 để cho thấy tầm quan trọng của nguồn cung này. Theo nhận định của ông, nếu Washington gia tăng sức ép, Bắc Kinh có thể hạn chế nguồn cung dược phẩm để tác động đến chính sách của Mỹ. Mỹ sẽ cần nhiều thời gian để giảm mức độ dễ bị tổn thương trước kịch bản đó.

Sự phụ thuộc trải dài từ nguyên liệu đến nghiên cứu

Tác giả nêu rằng khoảng một phần tư số nhóm đầu vào dược phẩm nhập khẩu có Trung Quốc chiếm ít nhất ba phần tư lượng nhập của Mỹ trong từng nhóm. Ông dẫn số liệu khoảng 41% đối với nguyên liệu khởi đầu chủ chốt dùng để sản xuất hoạt chất dược phẩm. Với khoảng một phần mười số nhóm đầu vào thiết yếu, Trung Quốc chiếm hơn 99% lượng Mỹ nhập khẩu, theo bài bình luận.

Ezrati dẫn trường hợp Ấn Độ, nơi ông cho biết khoảng 70% nguồn hoạt chất dược phẩm và 90% kháng sinh thiết yếu phụ thuộc vào Trung Quốc. Vị thế này còn thể hiện ở nghiên cứu và thử nghiệm. Tác giả nhắc tới nhận xét của Tổng giám đốc Pfizer Albert Bourla rằng Trung Quốc có tám đại diện trong nhóm mười cơ sở nghiên cứu dẫn đầu Nature Index 2025. Ông cũng nhận định Trung Quốc đang thu hút nhiều thử nghiệm lâm sàng từng tập trung ở Mỹ.

Theo Ezrati, trợ cấp của Bắc Kinh và các khoản vay ưu đãi từ ngân hàng quốc doanh đã giúp các hãng dược Trung Quốc hạ giá bán trên thị trường quốc tế. Ông cho rằng mức giá đó khiến một số nhà cung ứng thuốc và hoạt chất ở nước khác khó duy trì lợi nhuận. Tác giả cũng quy sức hấp dẫn của thị trường thử nghiệm lâm sàng Trung Quốc cho khả năng tổ chức thử nghiệm nhanh hơn, ít tốn kém hơn và có thủ tục đơn giản hơn so với Mỹ.

Đa dạng hóa nguồn cung cần thời gian

Ezrati cho rằng Bắc Kinh chưa cần đưa dược phẩm vào các cuộc thương lượng khi đòn bẩy đất hiếm đã ảnh hưởng đến lập trường thương mại của Washington. Nếu Mỹ tìm được đủ nguồn đất hiếm thay thế rồi tăng sức ép, ông dự đoán Trung Quốc có thể sử dụng lợi thế dược phẩm theo cách tương tự.

Tác giả mô tả một số bước ban đầu để giảm mức phụ thuộc. Các hãng dược đang thử dùng quá trình lên men bằng vi sinh vật để sản xuất hoạt chất, qua đó có thể thay một phần nguyên liệu hóa học nhập từ Trung Quốc. Washington cũng cân nhắc cơ chế trả giá cao hơn trong thời gian đầu cho nhà sản xuất trong nước. Theo bài bình luận, tại thời điểm tác giả viết, chưa có đề xuất luật nào về cơ chế hỗ trợ này vào chương trình nghị sự của Quốc hội. Ông nhắc thêm tới các thảo luận ban đầu về thủ tục sản xuất và thử nghiệm lâm sàng, cũng như đề nghị hợp tác của các nước khác.

Ezrati kết luận rằng xây dựng nguồn cung dược phẩm đa dạng sẽ cần nhiều thời gian, tương tự quá trình tìm nguồn đất hiếm thay thế. Trong thời gian đó, theo đánh giá của ông, lợi thế về chuỗi cung ứng vẫn có thể giúp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình có thêm sức nặng khi đàm phán thương mại với Tổng thống Trump.

Đối chiếu của biên tập viên. Nature Index 2025 xếp hạng các cơ sở nghiên cứu theo công bố khoa học trong danh mục theo dõi. Tám trong mười cơ sở đứng đầu bảng toàn cầu đặt tại Trung Quốc. Nhóm này gồm cả viện nghiên cứu. Số liệu 41% trong nghiên cứu của ITIF nói về nguyên liệu khởi đầu dùng cho hoạt chất dược phẩm được Mỹ phê duyệt.

Nguồn: Milton Ezrati, The Epoch Times. Bài thể hiện quan điểm của tác giả. Đối chiếu: Nature Index 2025 và ITIF.

Exit mobile version