
Bài bình luận của Anthony Furey, theo The Epoch Times. Những nhận định dưới đây thể hiện quan điểm của tác giả.
Lúc này, dường như gần như mọi chuyện đang diễn ra đều có liên hệ nào đó với trí tuệ nhân tạo. AI trở thành chủ đề không thể tránh, luôn hiện diện trong suy nghĩ và bao trùm mọi khía cạnh đời sống.
Tuần qua, hai câu chuyện lớn nhất không chỉ trong giới công nghệ mà cả dòng tin tức nói chung đều xoay quanh AI: việc nhà sáng lập Nvidia Jensen Huang từ chức và đợt niêm yết chứng khoán mang tính lịch sử của Anthropic.
Chỉ hai năm trước, một người bình thường có lẽ còn chưa nghe đến những công ty này. Nhưng nay họ nằm trong số những doanh nghiệp quyền lực nhất lịch sử loài người, tác động không chỉ đến danh mục đầu tư hưu trí mà cả nền tảng đời sống của chúng ta.
Nói về cách chúng ta sống hiện nay, một loạt thông báo tuần qua từ các tổ chức lớn cho thấy những người lãnh đạo cộng đồng lo ngại đến mức nào về cách AI đang định hình lại trải nghiệm của con người. Chúng cũng gợi ra những việc có thể làm để chuẩn bị tốt nhất.
Hãng kiểm toán lớn PricewaterhouseCoopers thông báo tuần trước rằng bộ phận tại Mỹ ‘đang đầu tư vào kỹ năng tư duy phản biện và phán đoán khi AI làm thay đổi công việc’. Thông báo viết tiếp: ‘PwC đang giới thiệu chương trình chứng nhận mới về Tư duy phản biện và Phán đoán, giúp hơn 85.000 đối tác và nhân viên củng cố những năng lực con người thiết yếu đối với chất lượng công việc và lòng tin’.
Hãng sẽ bắt đầu triển khai chương trình cho nhân viên của mình vào tháng tới, rồi cung cấp cho các tổ chức bên ngoài vào năm sau.
PwC giải thích thêm: ‘Qua nhiều thế hệ, người làm nghề xây dựng khả năng phán đoán bằng chính việc thực hiện công việc: nghiên cứu, phân tích, chất vấn các giả định và học từ sai lầm. Khi AI đảm nhận thêm những nhiệm vụ nền tảng ấy, nó đang thay đổi cách con người phát triển kỹ năng tư duy phản biện và phán đoán, vốn vẫn thiết yếu đối với chất lượng công việc và lòng tin’.
Thoạt nghe, đây dường như là một sự thừa nhận khá ngượng ngùng: hàng chục nghìn người làm việc chuyên nghiệp lại cần tham gia các khóa tư duy phản biện. Chẳng phải họ đã phải có những kỹ năng này khi bước vào thị trường lao động sao? Chẳng phải họ vẫn đang phát triển chúng mỗi ngày sao?
Nhưng thực ra đó là một sự nhìn nhận rất sâu sắc của hãng. Dùng mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) để nghiên cứu và phân tích số liệu tiết kiệm rất nhiều thời gian, đồng thời cho phép xử lý kỹ lưỡng. Nó cũng khiến năng lực nghiên cứu của chính chúng ta suy yếu. Càng giao nhiều việc cho AI, chúng ta càng bớt sắc bén khi tự làm những việc đó.
PwC đang đi trước trong vấn đề này, dù những tổ chức khác cũng không chậm hơn bao nhiêu.
Mới đây, TD Bank Group công bố khoản đầu tư 2 tỷ đôla Canada cho một dự án kéo dài 10 năm mang tên Building Financial Strength.
Một phần kế hoạch đề cập cách ngân hàng định hướng hoạt động truyền thông và từ thiện trong những năm tới, bao gồm trọng tâm về nhà ở vừa túi tiền. Nhưng bóng dáng của những thay đổi do AI gây ra hiện diện rất rõ trong đó.
Trụ cột quan trọng đầu tiên là việc làm và phát triển kỹ năng, ‘giúp người lao động và chủ doanh nghiệp xây dựng các kỹ năng, bao gồm năng lực AI thiết yếu, để thành công khi công việc thay đổi’.
Liệu AI có khiến số việc làm giảm mạnh hay mở ra nhiều cơ hội mới vẫn là vấn đề gây tranh luận gay gắt. Tuy nhiên, nỗi lo toàn bộ chức năng công việc, thậm chí cả ngành nghề, trở nên không còn cần thiết rõ ràng đủ khiến các ngân hàng tự hỏi liệu khách hàng có còn tiền để gửi vào tài khoản trong tương lai gần hay không.
Những công ty lớn như TD và PwC chắc hẳn đang đi đến các kết luận này dựa trên phân tích sâu một lượng dữ liệu đáng kể.
Trong khi đó, mỗi cá nhân cũng rút ra kết luận từ trải nghiệm riêng, kể cả những người trẻ đang khao khát tìm thêm ý nghĩa.
Một bài viết chuyên sâu gần đây trên The Wall Street Journal kể về lượng sinh viên đăng ký tăng mạnh ở môn ‘Humanities 10’ tại Đại học Harvard. Môn học được xem là khó vì mỗi tuần sinh viên phải đọc một tác phẩm văn chương lớn, như ‘Odyssey’ của Homer, ‘Cộng hòa’ của Plato và ‘Hamlet’ của Shakespeare.
Lớp học cấm sử dụng AI và các công cụ tóm tắt khác, và sinh viên lại rất thích điều đó. Những người trẻ muốn làm một việc thực chất, một việc có thử thách.
David Elmer, một trong các giảng viên, nói với WSJ: ‘Tôi quả có cảm giác rằng nhiều sinh viên thấy văn hóa nói chung không tạo điều kiện cho việc đọc sâu, suy nghĩ sâu hay thực sự gắn bó với việc viết. Liệu đó có phải vì AI đang xâm lấn quyền tự chủ của họ với tư cách người viết hoặc người suy nghĩ hay không, thành thật mà nói, tôi không biết’.
Hai mươi năm trước, khi đang học cử nhân tại Đại học Toronto, tôi tham gia một khóa mùa hè mà chúng tôi đọc mỗi ngày một cuốn sách. Mọi thứ đã thay đổi biết bao!
Những chuyển hướng của TD, PwC và sinh viên Harvard thực chất đều nhằm chuẩn bị cho điều đang chờ phía trước. Sự thay đổi AI đem đến cho đời sống của chúng ta còn lâu mới kết thúc.
Chúng ta không cần chỉ thụ động tiếp nhận và để thay đổi cuốn mình đi. Chúng ta có thể quyết định nó sẽ định hình mình thế nào và chuẩn bị để tận dụng tối đa lợi ích. Những dòng tít đôi khi có vẻ chỉ nói về các tỷ phú công nghệ, nhưng thực ra chúng nói về chúng ta và tương lai của chính chúng ta.
Quan điểm trong bài là của tác giả, không nhất thiết phản ánh quan điểm của The Epoch Times.
Tác giả: Anthony Furey. Nguồn: The Epoch Times.
Ghi chú biên tập: Đơn vị tiền tệ của khoản cam kết TD được đối chiếu với thông cáo của TD ngày 19/11.