Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent ngày 27/9 dự báo những lô dầu Iran còn đang chờ giao, chủ yếu tới Trung Quốc, có thể được giao hết trong khoảng hai tuần. Nhận định được đưa ra khi Washington tiếp tục chiến dịch gây sức ép tài chính đối với Tehran.
Theo EpochTimes tiếng Trung, ông Bessent nêu con số khoảng 15 triệu thùng trong chương trình Sunday Morning Futures của Fox News. Ông cho rằng sau khi những lô hàng này được giao, khả năng sử dụng dầu để duy trì các giao dịch với bên ngoài của Iran sẽ thu hẹp mạnh.
Đây là dự báo của quan chức Mỹ về lượng hàng đang chờ giao và tác động của các biện pháp gây sức ép. Phát biểu không đồng nghĩa với việc Iran đã ngừng toàn bộ xuất khẩu dầu, cũng không phải thông báo về một kết quả đã được xác nhận sau hai tuần.
Chiến dịch gây sức ép tài chính
Ông Bessent gắn đánh giá của mình với Operation Economic Outcast, chiến dịch mà Bộ Tài chính Mỹ công bố ngày 24/8. Theo thông báo chính thức của bộ, mục tiêu là hạn chế các mối liên hệ tài chính và nguồn thu bên ngoài giúp Iran duy trì hoạt động kinh tế.
Các biện pháp nhắm đến cá nhân, tổ chức và những kênh giao dịch có liên quan đến Iran. Thông cáo sau đó của Bộ Tài chính Mỹ cho biết chiến dịch tập trung vào mạng lưới hỗ trợ giao dịch dầu, luân chuyển tiền và né tránh trừng phạt; những đơn vị liên quan có thể đối mặt với nguy cơ bị hạn chế tiếp cận hệ thống tài chính Mỹ.
Trong cuộc phỏng vấn ngày 27/9 được EpochTimes dẫn lại, ông Bessent còn nhận định mức hỗ trợ của Trung Quốc dành cho Iran đã giảm đáng kể. Ông cho rằng khi nguồn thu dầu bị thu hẹp, sức ép lên khả năng tiếp cận nguồn lực từ bên ngoài của Tehran sẽ tăng. Những đánh giá này phản ánh quan điểm của phía Mỹ.
Khả năng tiếp tục đàm phán
Cùng lúc với sức ép kinh tế, các kênh ngoại giao vẫn được duy trì. EpochTimes dẫn cuộc phỏng vấn qua điện thoại của Tổng thống Donald Trump với Axios ngày 27/9, trong đó ông nói dự kiến tiếp tục các cuộc trao đổi với Iran trong tuần bắt đầu ngày 28/9.
Theo bài nguồn, ông Trump đã bác đề xuất mới nhất của Iran vào ngày trước đó vì cho rằng nội dung chưa đáp ứng thỏa thuận mà Mỹ mong muốn. Việc bác một đề xuất không được trình bày như quyết định chấm dứt toàn bộ khả năng đàm phán.
Đề xuất của Iran được chuyển qua các bên trung gian, gồm yêu cầu Mỹ dỡ phong tỏa đường biển đối với các cảng Iran, bỏ trừng phạt xuất khẩu dầu và khôi phục ngừng bắn trong khu vực. Đổi lại, Tehran đề xuất mở lại eo biển Hormuz trong vòng một tuần sau khi các điều kiện được đáp ứng, rồi nối lại thương lượng về vấn đề hạt nhân.
Mỹ muốn Iran có thêm nhượng bộ, trong đó có vấn đề hạt nhân. Theo EpochTimes, phía Mỹ cũng phản đối việc Tehran gắn hoạt động lưu thông qua Hormuz với những điều kiện đơn phương. Qatar và các bên trung gian khác tiếp tục chuyển thông điệp giữa hai bên.
Hormuz vẫn là điểm bất đồng
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi ngày 27/9 được bài nguồn dẫn lời nói Tehran giữ các điều kiện đã nêu đối với việc mở lại eo biển và đang chờ phản hồi chính thức của Mỹ qua trung gian. Ông cho biết Iran sẽ không mở lại tuyến đường này khi các điều kiện chưa được đáp ứng.
Các yêu cầu được đề cập bao gồm ngừng hoạt động quân sự, dỡ phong tỏa cảng, gỡ bỏ hoặc nới lỏng trừng phạt dầu mỏ và giải phóng một phần tài sản Iran. Vì vậy, triển vọng đàm phán và điều kiện lưu thông qua eo biển vẫn gắn chặt với bất đồng về các biện pháp kinh tế và an ninh.
Ở thời điểm các phát biểu được công bố, chưa có thỏa thuận cuối cùng trong những thông tin được dẫn ở trên. Dự báo về lượng dầu chờ giao, thông điệp sẵn sàng tiếp tục trao đổi của Mỹ và các điều kiện do Iran nêu cần được theo dõi như những diễn biến riêng, thay vì xem là dấu hiệu một thỏa thuận đã hoàn tất.
Nguồn: EpochTimes tiếng Trung; phát biểu của Bộ trưởng Tài chính Mỹ ngày 24/8; thông cáo Bộ Tài chính Mỹ về Operation Economic Outcast.