Theo The Epoch Times ngày 20/10, Mỹ đang thúc đẩy một vòng đàm phán mới nhằm chấm dứt chiến tranh Nga–Ukraine. Các tiếp xúc ngoại giao dự kiến diễn ra trong tuần này, với kế hoạch đặc phái viên Mỹ tới Na Uy gặp phía Ukraine và châu Âu, rồi tới Nga thảo luận với Tổng thống Vladimir Putin.
Reuters ngày 19/10 dẫn ba người am hiểu vấn đề cho biết đặc phái viên của Tổng thống Donald Trump, Steve Witkoff, dự kiến tới Na Uy trong tuần để tham gia vòng đàm phán mới. Hai nguồn tin dự đoán Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy sẽ tham dự.
Con rể Tổng thống Mỹ, Jared Kushner, ban đầu dự kiến tham gia, nhưng một nguồn tin nói ông có thể dự trực tuyến vì bị bệnh. Các nguồn nhấn mạnh lịch trình vẫn là tạm thời và có thể thay đổi.
Những bên dự kiến tham gia cuộc gặp tại Na Uy
Theo các nguồn tin, cuộc gặp ở Oslo dự kiến có ông Zelenskyy, Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Støre và đại diện nhóm E4 gồm Anh, Pháp, Đức, Ba Lan. Đại diện Liên minh châu Âu và NATO cũng có thể tham gia.
Ông Zelenskyy ngày 19/10 cho biết các nhà đàm phán Ukraine và Mỹ có thể gặp nhau tại Na Uy trong vài ngày tới.
Hai nguồn tin còn cho biết ông Witkoff dự kiến tới Nga gặp ông Putin. Nội dung thảo luận sẽ gồm vấn đề Ukraine và việc trả tự do cho công dân Mỹ Stephen Hubbard đang bị Nga giam giữ.
Ông Hubbard bị bắt năm 2022. Nhà chức trách Nga cáo buộc ông gia nhập một đơn vị phòng vệ lãnh thổ Ukraine vào tháng 2 năm đó và tham chiến với tư cách lính đánh thuê; đến tháng 10/2024, ông bị tuyên sáu năm mười tháng tù. Ông phủ nhận tham gia hoạt động quân sự; gia đình cũng nghi vấn lời nhận tội mà phía Nga nêu.
Bất đồng về viện trợ quân sự
Các tiếp xúc ngoại giao diễn ra giữa lúc quan hệ Mỹ–Ukraine căng thẳng. Phía Ukraine cáo buộc Washington hạn chế tốc độ hoạt động của hệ thống vệ tinh liên lạc quân sự Starshield, giảm chia sẻ tình báo và trì hoãn bàn giao tên lửa phòng không Patriot. Các quan chức Mỹ phủ nhận những cáo buộc liên quan.
Trong video đăng trên Telegram ngày 19/10, ông Zelenskyy nói Ukraine gần đây gặp vấn đề khi sử dụng Starshield, tiếp nhận tình báo cảnh báo sớm và tên lửa phòng không. Ông cho rằng những điều này có thể có nghĩa Washington đã đưa ra một quyết định chính trị nhằm làm chậm hỗ trợ quân sự cho Ukraine.
Cùng ngày, Ngoại trưởng Marco Rubio, trong chuyến thăm Uzbekistan, phủ nhận Mỹ từng gián đoạn chia sẻ tình báo và đặt câu hỏi về cơ sở phát biểu của ông Zelenskyy. Ông cho biết Bộ Tư lệnh Mỹ tại châu Âu đang điều tra một sự cố phần mềm gần đây; chi tiết vẫn cần được làm rõ.
Về bàn giao vũ khí, một người am hiểu vấn đề nói Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth chưa phê chuẩn chuyển lô vũ khí Mỹ mới nhất mà các đồng minh NATO mua qua chương trình Danh sách nhu cầu ưu tiên của Ukraine (PURL). Chưa rõ lô này có bao gồm tên lửa Patriot hay không.
Starshield do SpaceX phát triển, chủ yếu phục vụ chính phủ và quân đội Mỹ. Bộ Chiến tranh Mỹ nắm hợp đồng dịch vụ liên quan và cho Ukraine sử dụng hệ thống. Ukraine dùng Starshield cho liên lạc chiến trường và hoạt động máy bay không người lái.
Quy mô viện trợ và những trở ngại đàm phán
Theo thống kê được Hội đồng Quan hệ Đối ngoại Mỹ (CFR) cập nhật tháng 7 mà bài nguồn dẫn lại, đến ngày 31/3/2026, Quốc hội Mỹ đã phê chuẩn khoảng 195 tỷ USD chi tiêu liên quan chiến tranh Ukraine. Khoảng 127 tỷ USD là viện trợ trực tiếp cho Ukraine; phần còn lại chủ yếu để bổ sung kho vũ khí Mỹ, duy trì triển khai quân Mỹ tại châu Âu và các chi phí khác.
Theo số liệu Cơ quan Đối ngoại châu Âu công bố ngày 1/10 được bài nguồn dẫn, từ khi xung đột bùng phát, EU và các nước thành viên đã cung cấp hơn 226 tỷ USD hỗ trợ tài chính, quân sự, nhân đạo và người tị nạn cho Ukraine. Trong đó, 65% là viện trợ không hoàn lại hoặc hiện vật, 35% là các khoản vay ưu đãi.
Ngày 19/10, ông Trump tiếp tục chỉ trích ông Zelenskyy không chịu đàm phán hòa bình với Nga, nói có lẽ đã đến lúc lãnh đạo Ukraine “để một người khác đàm phán”. Ông Zelenskyy nói Ukraine sẵn sàng thương lượng nhưng không chấp nhận thỏa thuận đánh đổi lợi ích quốc gia.
Tại Câu lạc bộ thảo luận quốc tế Valdai ngày 1/10, ông Putin nói Nga muốn hòa bình lâu dài thay vì chỉ một lệnh ngừng bắn. Ông nhắc lại Ukraine giữ trung lập vẫn là một mục tiêu của Nga, đồng thời nói Moscow sẵn sàng đàm phán sớm nhưng điều kiện thỏa thuận phải phù hợp lợi ích Nga.
Những bất đồng chính tập trung vào lãnh thổ và bảo đảm an ninh sau chiến tranh. Nga yêu cầu quân Ukraine rút khỏi phần lãnh thổ tại Donbas mà Kyiv vẫn kiểm soát và phản đối Ukraine gia nhập NATO. Ông Zelenskyy bác bỏ việc nhượng đất, yêu cầu những bảo đảm an ninh đáng tin cậy. Lập trường đối lập khiến đàm phán vẫn gặp trở ngại lớn.
Theo bài nguồn, tính đến khi xuất bản, Nhà Trắng chưa công khai phản hồi về lịch trình của ông Witkoff.
Diễn biến dự kiến tại Na Uy thuộc vòng tiếp xúc mới, sau kế hoạch đàm phán ngày 9/10 đã được DKN đưa tin.
Nguồn: The Epoch Times — Vương Quân Nghi (王君宜) / The Epoch Times.