Chương trình mang tên Economic Vitality & Security Travel Authorization Program (EVS-TAP), dành riêng cho Khối thịnh vượng chung Quần đảo Bắc Mariana (CNMI), một lãnh thổ của Mỹ ở Tây Thái Bình Dương. Người đủ điều kiện có thể đến CNMI tối đa 14 ngày mỗi lượt, nhưng không được tiếp tục đến Guam, phần lãnh thổ lục địa hoặc nơi khác của Mỹ theo giấy phép này. Đây không phải chương trình miễn thị thực chung cho toàn nước Mỹ.
Theo bản thông báo của DHS và Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP), quyết định có hiệu lực lúc 14 giờ miền Đông Mỹ vào ngày thứ ba sau khi văn bản được đăng trên Công báo Liên bang. Bản tiền công bố ghi lịch đăng ngày 27/10, tương ứng thời điểm dự kiến có hiệu lực là 30/10 tại Mỹ; ngày chính thức cần căn cứ vào bản công bố cuối cùng. Sau thời điểm đó, công dân Trung Quốc muốn đến CNMI để thăm ngắn hạn hoặc công tác phải xin thị thực phù hợp, trừ khi thuộc một ngoại lệ hợp pháp khác.
DHS cho biết hơn 3.000 công dân Trung Quốc đã sử dụng EVS-TAP để nhập cảnh CNMI trong năm tài khóa 2025. Họ được CBP sàng lọc nhưng không trải qua quy trình xin thị thực tại cơ quan lãnh sự Mỹ. Chương trình được lập trong quy định năm 2024 và bắt đầu áp dụng ngày 20/2/2025, thay cho chính sách xem xét cho nhập cảnh theo từng trường hợp trước đó.
Trong văn bản, DHS nêu lo ngại về việc một số người có thể lợi dụng cơ chế đi lại để vượt sang Guam trái phép, hoạt động gần cơ sở quân sự hoặc đến CNMI chủ yếu để sinh con nhằm lấy quốc tịch Mỹ cho con. Bộ viện dẫn những vụ đưa người từ CNMI sang Guam trước khi EVS-TAP có hiệu lực để giải thích nguy cơ, nhưng không công bố số ca sinh con gắn với người nhập cảnh theo EVS-TAP. Các nguy cơ an ninh và việc lạm dụng chương trình là đánh giá của DHS, không phải kết luận rằng toàn bộ khách sử dụng chương trình có hành vi sai phạm.
DHS cũng thừa nhận các doanh nghiệp tại CNMI và người đã lên kế hoạch đi lại có thể chịu thiệt hại kinh tế hoặc bất tiện. Theo cơ quan này, khách đủ điều kiện vẫn có thể nộp đơn xin thị thực thông thường trong khi bộ đánh giá lại chương trình cùng Bộ Ngoại giao và Bộ Nội vụ Mỹ. Thông báo chưa ấn định ngày khôi phục EVS-TAP.
Fox News đưa tin quyết định được công bố sau khi một số nghị sĩ Cộng hòa kêu gọi chấm dứt cơ chế này. Văn bản của DHS nêu căn cứ chính của việc tạm dừng là đánh giá về rủi ro an ninh, thực thi pháp luật và nhập cư.
Nguồn: DHS/CBP, thông báo tiền công bố trên Federal Register; Fox News.