Theo bài tổng hợp của SecretChina ngày 2/10, cơ quan thực thi pháp luật liên bang Mỹ ngày 1/10 bắt một chủ công ty công nghệ tại California, cáo buộc người này dùng Malaysia, Singapore và các nước thứ ba làm điểm trung chuyển để đưa hơn 300 triệu USD máy chủ cao cấp thuộc diện kiểm soát xuất khẩu sang Trung Quốc.
California Post, thuộc New York Post, đưa tin Greg Lui, 38 tuổi, còn có tên Yiu Kong Lui, bị nhân viên FBI và Bộ Thương mại bắt tại Earthmade Computer ở City of Industry, hạt Los Angeles. Bộ Tư pháp Mỹ công bố cáo trạng về vi phạm kiểm soát xuất khẩu, buôn lậu và rửa tiền. Nếu bị kết tội về cả ba tội danh, tổng các mức hình phạt tù tối đa theo từng tội có thể lên tới 50 năm.
Chủ công ty bị bắt tại trụ sở
Theo New York Post được SecretChina dẫn lại, nhà chức trách theo dõi Lui từ nhà ở San Gabriel đến công ty. Khi ông đến văn phòng Earthmade Computer trên một xe Tesla Cybertruck màu trắng, các nhân viên liên bang thực hiện bắt giữ.
Bộ Tư pháp xác nhận đại bồi thẩm đoàn liên bang đã đưa ra ba cáo buộc ngày 29/9: âm mưu vi phạm Luật Cải cách kiểm soát xuất khẩu và Quy định quản lý xuất khẩu, buôn lậu hàng ra nước ngoài và âm mưu rửa tiền. SecretChina viết Lui dự kiến ra trình diện lần đầu tại tòa liên bang Los Angeles ngày 2/10.
California Post cũng đăng thông tin về vụ bắt trên mạng xã hội ngày 2/10, mô tả cáo buộc liên quan hơn 300 triệu USD chip AI bị hạn chế xuất khẩu sang Trung Quốc.
Reuters, được bài nguồn dẫn lại, cho biết đây là vụ mới nhất trong một loạt vụ thực thi quy định xuất khẩu chip tiên tiến của Mỹ. Washington tăng cường ngăn công nghệ tính toán tiên tiến thuộc diện hạn chế chuyển vào Trung Quốc, với lý do công nghệ có thể tăng năng lực quân sự. Theo bài nguồn, Lui chưa công khai trả lời cáo buộc, còn Earthmade Computer chưa phản hồi ngay yêu cầu bình luận.
Cáo buộc trung chuyển qua Malaysia và Singapore
Bộ Tư pháp nói Lui và những người cùng tham gia bị cáo buộc dùng Earthmade Computer mua máy chủ hiệu năng cao thuộc diện hạn chế xuất khẩu trong các năm 2023–2024. Họ bị cáo buộc cung cấp giấy tờ giả cho nhà cung cấp Mỹ, khai rằng thiết bị sẽ tới những quốc gia và người sử dụng cuối không cần giấy phép xuất khẩu đặc biệt.
Hàng được chuyển từ Mỹ sang Malaysia và Singapore trước khi tiếp tục đưa tới Trung Quốc. Công tố viên nói Lui đã biết người sử dụng cuối thực sự ở Trung Quốc ngay khi mua thiết bị.
Trong một trường hợp Bộ Tư pháp nêu, tháng 1/2024 Lui trao đổi với một người cùng tham gia về việc một công ty trung chuyển Malaysia muốn mua 70 máy chủ chứa GPU thuộc diện kiểm soát. Sau đó ông đặt mua 27 máy từ một nhà sản xuất Mỹ với giá khoảng 7,614 triệu USD và chuyển từ Los Angeles tới Kuala Lumpur.
Đến tháng 3 cùng năm, một người cùng tham gia gửi email cho quan chức Malaysia nói rằng 27 máy chủ thực tế đã được chuyển tiếp cho một người mua tại Trung Quốc.
Khoản tiền nhận trong mười tháng vượt 176 triệu USD
Công tố viên cáo buộc chỉ từ tháng 1 đến tháng 10/2024, Earthmade Computer đã nhận hơn 176 triệu USD từ hai công ty vận chuyển ở Malaysia.
SecretChina viết các máy chủ chứa GPU cao cấp do Nvidia sản xuất, đồng thời lưu ý thông cáo chính thức của Bộ Tư pháp không trực tiếp nêu tên Nvidia mà chỉ mô tả các bộ xử lý đồ họa do Mỹ sản xuất, dùng cho tính toán trí tuệ nhân tạo tiên tiến.
The Business Times của Singapore, được bài nguồn dẫn lại, cũng đưa tin máy chủ chứa chip AI Nvidia bị Mỹ hạn chế xuất khẩu và đặt vụ án trong hoạt động thực thi nhằm ngăn chip tiên tiến chuyển tới Trung Quốc.
Bộ Tư pháp còn cáo buộc những người tham gia làm giấy tờ giả và sử dụng cách trung chuyển phức tạp qua nước thứ ba để che giấu điểm đến thật. Công tố viên Mỹ cho rằng các GPU cao cấp có tiềm năng ứng dụng quân sự nên thuộc diện kiểm soát xuất khẩu.
FBI nêu vấn đề an ninh quốc gia
Trợ lý thứ nhất Công tố viên liên bang Bill Essayli, thuộc Quận Trung tâm California, nói Lui bị cáo buộc dùng giấy tờ giả và kênh vận chuyển qua nước thứ ba để đưa hơn 300 triệu USD máy chủ thuộc diện kiểm soát tới Trung Quốc. Ông nói chính phủ sẽ truy tố người đặt an ninh quốc gia vào rủi ro vì lợi nhuận.
Trợ lý giám đốc Bộ phận Phản gián và Gián điệp FBI Roman Rozhavsky nói cuộc điều tra cho thấy Lui bị cáo buộc bán cho phía Trung Quốc hàng trăm triệu USD công nghệ tính toán tiên tiến của Mỹ. Đây là phát biểu và cáo buộc của cơ quan thực thi pháp luật, chưa phải kết luận đã được tòa án xác nhận.
Lui đối mặt mức tối đa 20 năm tù cho tội âm mưu vi phạm kiểm soát xuất khẩu, 20 năm cho âm mưu rửa tiền và 10 năm cho buôn lậu. Bộ Tư pháp nhấn mạnh cáo trạng chỉ là cáo buộc; bị cáo được suy đoán vô tội cho tới khi được chứng minh có tội theo luật Mỹ.
Vụ án do Cục Công nghiệp và An ninh Bộ Thương mại, Cơ quan Điều tra hình sự quốc phòng và FBI cùng điều tra.
Đối chiếu biên tập về lịch ra tòa
Bản dịch ở trên giữ thông tin của SecretChina rằng phiên trình diện dự kiến vào ngày 2/10. Tuy nhiên, thông cáo Bộ Tư pháp mang ngày 1/10 ghi Lui dự kiến trình diện và nghe cáo trạng “chiều nay”, tương ứng chiều 1/10 theo ngày thông cáo. Hai nguồn nêu lịch khác nhau; các thông tin này đều nói về lịch dự kiến, không xác nhận phiên tòa đã diễn ra.
Nguồn bài: SecretChina, tác giả Lộ Khắc biên dịch/tổng hợp. Phần đối chiếu biên tập tham khảo Bộ Tư pháp Mỹ, thông cáo ngày 1/10.