Hải quân Mỹ đang mở rộng sử dụng robot kiểm tra hư hại khó quan sát trên tàu chiến, nâng giá trị tối đa của một hợp đồng từ 71 triệu USD lên 300 triệu USD nhằm giảm chi phí sửa chữa và sớm đưa tàu trở lại hoạt động.
Gecko Robotics, doanh nghiệp đặt trụ sở tại Pittsburgh, công bố mức tăng ngày 20/10. Công ty cho biết công nghệ của họ có thể rút ngắn những đợt kiểm tra kéo dài và giảm các hạng mục sửa chữa không cần thiết khiến tàu phải ngừng hoạt động.
Việc tăng trần hợp đồng không có nghĩa Hải quân đã cam kết chi 300 triệu USD. Thỏa thuận kéo dài năm năm cho phép các cơ quan chính phủ đặt đơn hàng với tổng giá trị tối đa ở mức này.
Theo hồ sơ mua sắm liên bang do GovTribe tổng hợp, trần hợp đồng được nâng ngày 16/9 thông qua một điều chỉnh không kèm cam kết chi thêm ngân sách. Cơ sở dữ liệu ghi nhận khoảng 3,43 triệu USD đã được cam kết trong một đơn hàng hiện có.
Thỏa thuận ban đầu áp dụng cho 18 tàu thuộc Hạm đội Thái Bình Dương, gồm tàu khu trục, tàu chiến đổ bộ và tàu tác chiến ven bờ. Đơn hàng đầu tiên có giá trị tiềm năng khoảng 54 triệu USD.
Giảm khối lượng sửa chữa nhờ đo đạc chính xác
Chuẩn đô đốc Dianna Wolfson, phụ trách bảo trì hạm đội tại Bộ Tư lệnh Các lực lượng Hạm đội Mỹ, nêu tàu USS Stout làm ví dụ về khả năng giảm công việc sửa chữa không cần thiết bằng kiểm tra robot.
Trong chương trình Ship Repair Radio của Hiệp hội Sửa chữa tàu Virginia hồi tháng 8, bà Wolfson cho biết Hải quân đã sử dụng công nghệ liên quan đến Gecko Robotics để thu thập 128.000 phép đo độ dày thép trên tàu khu trục này.
Các phép đo tạo ra bức tranh chi tiết về tình trạng kim loại, giúp Hải quân giảm phạm vi sửa chữa dự kiến từ hơn 1.200 feet xuống còn nhỉnh hơn 300 feet.
Bà Wolfson nói dữ liệu tạo thành bản đồ màu về tình trạng thép, giúp đội bảo trì xác định đúng những vị trí hư hại và phần cần sửa trước khi đợt bảo dưỡng theo kế hoạch bắt đầu.
Steve Bourner, người đứng đầu bộ phận quan hệ công chúng và truyền thông của Gecko, nói với Epoch Times ngày 21/10 rằng đợt kiểm tra đã tiết kiệm nhiều tuần bảo dưỡng và hàng nghìn giờ lao động.
Robot Gecko di chuyển trên boong tàu và leo các kết cấu thép, sử dụng cảm biến đo độ dày kim loại và phát hiện ăn mòn. Dữ liệu được đưa vào phần mềm có hỗ trợ AI để giúp kỹ sư xác định vùng hư hỏng và lập kế hoạch sửa chữa.
Một hệ thống có tên Komodo có thể kiểm tra thép bên dưới lớp phủ chống trượt dày trên boong mà không cần bóc bỏ lớp bảo vệ trước. Các phép đo giúp kỹ sư đánh giá sự xuống cấp không thể nhìn thấy trên bề mặt.
Ông Bourner cũng mô tả hai tàu khu trục lớp Arleigh Burke không được nêu tên, vào bảo dưỡng gần cùng thời điểm và có vấn đề kết cấu tương tự nhau.
Theo ông, trên một tàu, kỹ sư thu thập khoảng 3.000 phép đo bằng cách kiểm tra thông thường trước khi duyệt thay boong đáp trực thăng với chi phí 7,9 triệu USD, khiến thời gian bảo dưỡng kéo dài thêm nhiều tháng.
Trên tàu còn lại, robot Gecko thu thập hơn 8 triệu phép đo. Ông Bourner cho biết kỹ sư Hải quân sử dụng phần mềm của công ty để xác định phạm vi sửa chữa nhỏ hơn, dự kiến tốn 427.000 USD, giúp con tàu hoàn tất bảo dưỡng đúng lịch.
Ông nói công nghệ giúp kỹ sư xác định mức độ hư hại và thứ tự ưu tiên sửa chữa; trách nhiệm quyết định bảo dưỡng vẫn thuộc về nhân sự Hải quân.
Nỗ lực nâng khả năng sẵn sàng của hạm đội
Cũng trong cuộc phỏng vấn hồi tháng 8, bà Wolfson cho biết khoảng 14 tàu mặt nước đang trải qua bảo dưỡng lớn, với hơn một nửa đã chậm tiến độ hoặc dự kiến sẽ chậm.
Theo bà, Hải quân trước đây thường chia hạm đội mặt nước thành ba phần gần tương đương: đang bảo dưỡng, chuẩn bị triển khai và đã triển khai. Nhu cầu hoạt động gia tăng đang tạo thêm sức ép lên cách bố trí này.
Bà Wolfson chủ trương bảo dưỡng sớm và thường xuyên hơn, thay vì chờ đến lúc tàu vào xưởng để thực hiện sửa chữa quy mô lớn.
Bà xác định những công việc phát sinh bất ngờ trong đợt bảo dưỡng định kỳ là nguyên nhân lớn gây chậm trễ, đặc biệt khi phụ tùng thay thế chưa được đặt trước.
“Điều thực sự quan trọng là chúng ta đưa chúng ra khỏi xưởng đúng hạn”, bà nói về những con tàu đang bảo dưỡng.
Một báo cáo riêng của Văn phòng Trách nhiệm Giải trình Chính phủ Mỹ (GAO) tháng 1/2025 chỉ ra các vấn đề kéo dài của Hải quân, gồm thiếu phụ tùng, thiếu nhân sự bảo trì đủ năng lực và việc sửa chữa liên tục bị trì hoãn.
Cơ quan giám sát liên bang nhận thấy tính đến tháng 9/2024, 46 khuyến nghị từ các cuộc rà soát trước đó về bảo trì tàu mặt nước vẫn chưa được thực hiện đầy đủ, dù Hải quân đã có tiến triển đối với 12 khuyến nghị trong số này.
Cạnh tranh với Trung Quốc
Nỗ lực bảo trì của Hải quân nằm trong kế hoạch rộng hơn nhằm chuẩn bị hạm đội cho khả năng xảy ra xung đột với Trung Quốc.
Kế hoạch Điều hướng năm 2024 xác định sẵn sàng cho khả năng chiến tranh với Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa vào năm 2027 là một mục tiêu chiến lược lớn. Kế hoạch cũng đặt mục tiêu 80% tàu, tàu ngầm và máy bay của Hải quân sẵn sàng triển khai nhanh, đồng thời giảm trì hoãn bảo dưỡng và đẩy nhanh áp dụng công nghệ mới.
Hợp đồng Gecko được mở rộng tạo dư địa cho các đơn hàng bổ sung ngoài 18 tàu ban đầu của Hạm đội Thái Bình Dương.
Ông Bourner nói với Epoch Times rằng những tàu và địa điểm cụ thể sẽ tùy thuộc yêu cầu của Hải quân. Ông cho biết Gecko còn hỗ trợ riêng các chương trình tàu sân bay và tàu ngầm, nhưng những công việc đó không thuộc thỏa thuận được mở rộng này.
Bà Wolfson nói Hải quân đang hướng tới các đợt bảo dưỡng ngắn hơn, thường xuyên hơn và lên kế hoạch trước tốt hơn, trong đó công nghệ mới giúp đội ngũ xác định công việc cần làm trước khi tàu vào xưởng.
Trong chương trình phát thanh, bà nói: “Cách chủ yếu để chúng ta giành thắng lợi trong cuộc chiến bảo dưỡng là những đợt bảo dưỡng ngắn hơn, thường xuyên hơn”.
Theo Arthur Zhang, The Epoch Times.