Ủy ban Đại lục Đài Loan (MAC) nhận định các đợt điều chỉnh và cải tổ liên tiếp đang tạo ra tình trạng thiếu hụt nhân sự có kinh nghiệm ở đơn vị cơ sở của quân đội Trung Quốc. Nhận định nằm trong báo cáo tình hình Trung Quốc đại lục quý III/2026 được MAC công bố ngày 13/11, theo bài của phóng viên Lý Tịnh Dao trên báo Khán Trung Quốc ngày 14/11.
Về quân sự và an ninh khu vực, báo cáo cho rằng Luật Động viên quốc phòng sửa đổi của Trung Quốc có hiệu lực từ tháng 10 đã mở rộng căn cứ huy động khi “lợi ích phát triển” bị đe dọa và bổ sung cơ chế trưng mua, nhằm tăng tốc chuyển đổi từ thời bình sang thời chiến. MAC cũng nhận định rằng sau khi Trương Hựu Hiệp và Lưu Chấn Lập bị xử lý, Quân ủy Trung ương chỉ còn Tập Cận Bình và Trương Thăng Dân; các cuộc họp thường kỳ vẫn diễn ra, trong khi việc điều chỉnh liên tục tạo ra tình trạng “đứt gãy nhân sự” ở lực lượng cơ sở. Đây là đánh giá của cơ quan Đài Loan, không phải số liệu nhân sự do quân đội Trung Quốc công bố.
Báo cáo còn nêu việc nhà máy đóng tàu Đại Liên đẩy nhanh đóng tàu sân bay hạt nhân Type 004, gắn với mục tiêu xây dựng lực lượng biển xa. Khán Trung Quốc dẫn báo cáo nói một viện nghiên cứu Mỹ đã đề xuất mạng lưới tên lửa chống hạm đa quốc gia như một phương án làm tăng chi phí hoạt động quân sự của Bắc Kinh.
Ở mảng chính trị, MAC nhận định Hội nghị Trung ương 5 khóa XX của Đảng Cộng sản Trung Quốc tăng cường chiến dịch chỉnh đốn đảng, thông qua nghị quyết về quản trị đảng nghiêm ngặt và đặt thành tựu xây dựng đảng của ông Tập cạnh Mao Trạch Đông. Báo cáo ghi nhận 33 người bị khai trừ đảng và 97 người vắng mặt, mức cao nhất trong nhiệm kỳ ông Tập theo cách thống kê của MAC. Chính quyền trung ương cũng thúc đẩy xử lý nợ đọng của doanh nghiệp, chuẩn hóa hoạt động thực thi pháp luật liên quan doanh nghiệp, tăng năng lực phòng chống thiên tai và siết quản lý xuất nhập cảnh, an ninh quốc gia cùng xuất khẩu công nghệ. Khi địa phương bắt đầu thay đổi nhân sự đảng ủy, 18 lãnh đạo chủ chốt tại 10 địa phương đã được điều chỉnh chức vụ, theo báo cáo.
Về kỷ luật, MAC dẫn số liệu Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương Trung Quốc cho biết trong chín tháng đầu năm có khoảng 800.000 vụ bị lập hồ sơ điều tra và 680.000 người bị xử lý kỷ luật, gồm 105 cán bộ cấp tỉnh, bộ trở lên. Những con số này phản ánh hồ sơ và kỷ luật do phía Trung Quốc công bố, không đồng nghĩa tất cả đã có kết luận hình sự.
Về kinh tế, báo cáo nêu đầu tư phát triển bất động sản chín tháng đầu năm giảm 20,6% so với cùng kỳ; dư nợ chính phủ tám tháng đầu năm tăng 11,2%; tỷ lệ thất nghiệp thanh niên tháng 9 là 18%. MAC đánh giá nợ và rủi ro tài chính tiếp tục tăng.
Ở mảng xã hội, báo cáo chỉ ra các trận bão gây lũ ở miền đông và miền trung Trung Quốc, cho rằng việc địa phương chờ chỉ đạo trung ương đã làm chậm cứu trợ. Báo cáo cũng nêu vụ lở đất ở khu vực biên giới Tây Tạng với thương vong lớn, đồng thời cáo buộc giới chức chậm cập nhật số liệu, hạn chế thông tin và việc tiếp cận của báo chí nước ngoài. Các vụ cháy tại nhà máy giày ở Tấn Giang và xưởng đóng tàu Thanh Đảo được MAC viện dẫn để bàn về hạn chế của cơ chế giám sát.
Cuối cùng, MAC cho rằng các ấn phẩm lịch sử mới về Tân Cương và việc thúc đẩy luật về đoàn kết dân tộc đang gia tăng định hướng tư tưởng; kế hoạch sửa sách giáo khoa tiếng Tây Tạng làm dấy lên lo ngại về không gian duy trì ngôn ngữ và văn hóa địa phương. Đây là nhận định của MAC được Khán Trung Quốc thuật lại.
Nguồn: Khán Trung Quốc (phóng viên Lý Tịnh Dao), ngày 14/11/2026; đối chiếu bản tóm tắt báo cáo của Ủy ban Đại lục Đài Loan, ngày 13/11/2026.