Theo bài của phóng viên Lý Tịnh Dao trên SecretChina ngày 6/10, Hội đồng Các vấn đề Đại lục của Đài Loan dự kiến xây dựng hướng dẫn cho người dân ứng phó hành vi đàn áp xuyên biên giới, đồng thời thúc đẩy sửa đổi pháp luật. Tuyên bố được đưa ra sau vụ một phụ nữ tại Mỹ bị cáo buộc theo dõi con trai Tổng thống Lại Thanh Đức theo chỉ thị của phía Trung Quốc.
Đây là diễn biến mới về phản ứng và biện pháp bảo vệ tại Đài Loan. DKN.TV đã đưa tin về vụ bắt giữ và cáo buộc của công tố Mỹ ngày 5/10.
Phủ Tổng thống lên án hành vi đàn áp xuyên quốc gia
SecretChina dẫn CBS News cho biết người bị bắt là Trương Uyển Oánh (Wanying “Heather” Zhang, tên phiên âm), 34 tuổi, môi giới bất động sản tại Irvine, California. Theo nguồn thực thi pháp luật được CBS dẫn, bà bị nghi theo dõi Lại Đình Dữ, con trai Tổng thống Đài Loan Lại Thanh Đức. FBI bắt bà ngày 4/10 tại sân bay quốc tế Los Angeles khi bà chuẩn bị lên máy bay đến Thượng Hải. Bà bị cáo buộc hoạt động với tư cách đại diện của chính phủ nước ngoài mà không đăng ký.
Ngày 5/10, người phát ngôn Phủ Tổng thống Đài Loan Quách Nhã Huệ gọi đây là hành vi đàn áp xuyên quốc gia điển hình. Bà lên án những hành động coi thường nhân quyền và chủ quyền các nước, nhằm gây sức ép, đe dọa hoặc làm hại những người ủng hộ tự do, dân chủ và gia đình họ; cho rằng những hành vi như vậy không nên được dung thứ trong thế giới văn minh.
Bà Quách cảm ơn cơ quan tư pháp Mỹ đã hỗ trợ, bảo vệ người Đài Loan, đồng thời cho biết Đài Loan sẽ tiếp tục hợp tác với Mỹ và các đối tác dân chủ để chống những hành vi đàn áp xuyên quốc gia trái pháp luật.
Hội đồng Các vấn đề Đại lục dự kiến xây dựng hướng dẫn
Theo Hãng Thông tấn Trung ương Đài Loan được SecretChina dẫn lại, Chủ nhiệm Hội đồng Các vấn đề Đại lục Khâu Thùy Chính trả lời báo chí ngày 6/10 trước khi tới cơ quan lập pháp. Ông nói vụ việc cho thấy đàn áp xuyên quốc gia của Đảng Cộng sản Trung Quốc không chỉ nhắm vào quan chức, chính trị gia hay một số đối tượng riêng lẻ, mà còn tìm cách mở rộng sự đe dọa tới toàn thể người dân Đài Loan, kể cả ở nước ngoài, gây tác động khiến người dân e ngại và tổn hại tới an toàn, tự do của họ. Hội đồng lên án hành vi này.
Ông Khâu cho biết chính quyền đã xây dựng cơ chế gồm phòng ngừa, bảo vệ và phản chế. Hướng dẫn cho toàn dân sẽ sớm được thiết lập để người dân hiểu bản chất của đàn áp xuyên biên giới và biết cách tìm hỗ trợ, tránh cảm giác bất lực, đơn độc khi phải đối mặt. Theo ông, chính quyền sẽ có biện pháp bảo vệ toàn diện, có chiều sâu và hỗ trợ người dân.
Về phản chế, ông nói không nước nào có thể một mình xử lý vấn đề xuyên biên giới này; các nước và đối tác dân chủ cần tăng cường phối hợp để lên án và cùng chống đàn áp xuyên quốc gia.
Ông Khâu cũng cho rằng hệ thống pháp luật Đài Loan hiện còn thiếu. Việc sử dụng người cộng tác để theo dõi hoặc thu thập thông tin về một người cụ thể có thể bị xem là trọng tội tại Mỹ, trong khi một số quy định của Đài Loan chưa đầy đủ. Hội đồng đang thúc đẩy sửa đổi Luật Chống xâm nhập và các luật liên quan nhằm bảo vệ an ninh quốc gia, quyền lợi người dân, đồng thời mong xã hội quan tâm và ủng hộ.
Phản ứng tại Mỹ
SecretChina cho biết vụ việc thu hút sự chú ý tại Mỹ. Giám đốc FBI Kash Patel viết trên X rằng phía Trung Quốc bị nghi cử một người theo dõi thân nhân Tổng thống Đài Loan tại Mỹ rồi tìm cách bay về Thượng Hải. Ông cảnh báo các thế lực thù địch nước ngoài rằng Mỹ không phải nơi họ có thể tùy ý hoạt động; FBI đang truy tìm và bắt những người gây đe dọa an ninh quốc gia dưới chính quyền Tổng thống Trump.
Bộ Ngoại giao Mỹ ngày 5/10 phản hồi rằng Mỹ cam kết bảo vệ mọi cá nhân trên lãnh thổ nước mình. Cơ quan này nhấn mạnh không dung thứ việc chính phủ hay chế độ nước ngoài dùng đe dọa, quấy rối, gây hại hoặc cưỡng ép để khiến một người im tiếng hoặc bị xâm phạm trái thẩm quyền.
Các vụ theo dõi trước đây
Theo SecretChina, Wall Street Journal và Washington Post đặt vụ việc bên cạnh những trường hợp chính trị gia Đài Loan bị theo dõi ở nước ngoài trước đây, cho thấy các cáo buộc không chỉ liên quan một sự việc đơn lẻ.
Wall Street Journal cho biết vụ này tương tự một vụ gián điệp khác trước đó trong năm: Tôn Diệu Ninh, người gốc Hoa sống tại California, bị tòa án Mỹ tuyên bốn năm tù vì bí mật hoạt động như đại diện của Trung Quốc. Khi Tổng thống Đài Loan lúc bấy giờ là Thái Anh Văn thăm Mỹ năm 2023, ông Tôn theo dõi lịch trình, chụp ảnh hiện trường và gửi thông tin cập nhật về phía Trung Quốc.
Washington Post đưa tin rằng khi Phó tổng thống Tiêu Mỹ Cầm thăm Czech năm 2024, bà từng bị nhân viên Đại sứ quán Trung Quốc tại Prague bám theo và theo dõi. Theo báo này, phía đó còn có kế hoạch tạo một vụ va chạm xe nhằm gây tổn hại thực tế cho người được bảo vệ.
Nguồn: SecretChina, bài của Lý Tịnh Dao ngày 6/10/2026.